Puistjes en voeding, de waarheid over hun omstreden relatie

Je eet een stukje chocola en twee dagen later zit je onder de puisten. Herkenbaar? Dat is niet zo gek, want meer dan een derde van de mensen met acne zegt een relatie te zien tussen wat ze eten en de hoeveelheid en ernst van puisten. Om puistjes te voorkomen en te bestrijden, zou het helpen om bepaalde voeding te vermijden en specifieke voedingsmiddelen juist wel te consumeren. Maar klopt dit wel? Dokterdokter vertelt je er alles over.

Om erachter te komen wat klopt over de relatie tussen puistjes en voeding, interviewde de gerenommeerde Amerikaanse gezondheidswebsite WebMD Ellen S. Marmur (MD), professor in de dermatologie. Marmur is hoofd van de afdeling dermatologie en cosmetische chirurgie van The Mount Sinai Medical Center in New York en auteur van het boek Simple Skin Beauty.

Wel of geen effect van voeding op puistjes?

“Het is inderdaad waar dat we nog geen studies hebben die aantonen dat bepaalde voeding acne kan veroorzaken of voorkomen. Maar als je onderzoek zou doen onder een groep dermatologen, dan zouden velen van ons zeggen, ‘Ja, wat we eten heeft effect,’” aldus Marmur.

Huidcyclus en voeding

De relatie tussen voeding en acne moet volgens Marmur gezocht worden in de hoek van de huidcyclus. Onze huid is constant bezig zich te herstellen, te herbouwen en te vernieuwen. Bij acne is er sprake van een verstoring in de omzet van huidcellen. De versnelde afbraak en afstoting van dode huidcellen leidt tot blokkering van de talgklieren en poriën, waardoor eiwit en talg vast komen te zitten onder de huid. Deze eiwitten en oliën vormen voedsel voor Propionibacteriumacnes, bacteriën die acne veroorzaken.

Veel factoren hebben invloed op de huidcyclus, onder andere voeding. We hebben namelijk vitaminen en voedingsstoffen nodig om de huid te herstellen en te herbouwen. Marmur waarschuwt ons echter om de relatie tussen de huid en voeding niet te overschatten. “Voeding speelt maar voor 25% een rol in het totale acneverhaal. De overige 75% wordt beïnvloed door hormonen, stress, hoeveelheid slaap en waar je woont. Ook een goede huidverzorging speelt een rol. Er bestaan dus geen ‘super foods’ die acne volledig kunnen voorkomen,” zegt Marmur.

Puistjes voorkomen met gezonde onbewerkte voeding

Wat je eet, bepaalt volgens Marmur dus deels de gezondheid van je huid. Een uitgebalanceerd dieet zou je daarom een behoorlijk eind kunnen brengen in het voorkomen van huidproblemen. Ze raadt mensen die aanleg hebben voor acne aan om onbewerkte, magere voedingsmiddelen te eten. Met hormonen volgepompt vlees en zuivel raadt ze af. Net als chocolade, patat en ander junkfood. Gezonde onbewerkte voeding zoals groente en fruit zou de kans op ontstekingen en uitbraken van puistjes verkleinen.

Voeding die acne helpt voorkomen en bestrijden

Wat moet je dan eten om puistjes te voorkomen? Hieronder bespreken we een aantal voedingsstoffen en hun functies.

Vitamine A

“Vitamine A helpt de huidcyclus te reguleren, zodat eiwit en talg niet vast komen te zitten onder de huid,” aldus Marmur. “Het is het hoofdingrediënt van Accutane, een medicijn tegen acne. Goede voedingsbronnen van vitamine A zijn visolie, zalm, wortelen, spinazie en broccoli. Te veel vitamine A kan echter schadelijke bijwerkingen opleveren. Beperk je dagelijkse dosis tot 10.000 IE (3000 microgram) en slik het nooit als je zwanger bent of borstvoeding geeft.”

Zink

Er is enig bewijs dat mensen met acne een lager dan gebruikelijk peil van het mineraal zink hebben. Het lijkt erop dat zink helpt acne te voorkomen door een onvriendelijke omgeving voor de groei van de Propionibacteriumacnes bacterie te creëren. Het helpt ook de ontstekingen te voorkomen. Zink zit in kalkoen, amandelen, Braziliaanse noten en tarwekiemen.

Vitamine E en C

De antioxidanten vitamine E en C hebben een kalmerend effect op de huid. “En er wordt van gedacht dat ze met elkaar samenwerken en elkaar versterken,” zegt Marmur. Bronnen van vitamine C zijn onder andere sinaasappels, citroenen, grapefruits, papaja’s en tomaten. Vitamine E krijg je binnen door zoete aardappelen, noten, olijfolie, zonnebloemzaden, avocado’s en broccoli.

Selenium

Het mineraal selenium helpt de huid beschermen tegen de schade van buitenaf. Uit één studie kwam naar voren dat selenium, samen met vitamine E, acne kan verminderen. Voedingsbronnen van selenium zijn tarwekiemen, tonijn, zalm, knoflook, Braziliaanse noten, eieren en bruine rijst.

Omega-3 vetzuren

Omega-3 vetzuren verhinderen (de productie van) bepaalde stoffen die leiden tot ontstekingen en huidproblemen. De gezonde omega-3 vetzuren kun je vinden in vette vis zoals zalm en sardines, walnoten, lijnzaadolie, zonnebloemzaden en amandelen.

Water

“Velen van ons nuttigen hun ochtendkoffie en drinken vervolgens slechts twee drankjes gedurende de dag en avond,” vertelt Marmur. “Niet goed voor de huid, want water hydrateert het lichaam en zorgt voor een gevulde, gezonde huid. Genoeg water helpt afvalstoffen af te voeren die huidproblemen veroorzaken. Het is ook essentieel voor het metabolisme en regeneratie van de huid.” Te veel water is echter ook niet goed volgens de huidexpert. Dat verdunt het bloed met alle gevolgen nadien. Ze beveelt vijf tot acht glazen water per dag aan. Atleten moeten, uiteraard, meer drinken.

Te vermijden voeding als je acne hebt

Al bestaat er geen hard bewijs van een relatie tussen voeding en acne, er zijn wel enkele studies die de rol van zuivel en enkelvoudige koolhydraten bij het voordoen van huidproblemen onderschrijven.

Zuivel

Volgens een onderzoek uitgevoerd door de George Washington University Medical Center, kan koemelk bij sommige mensen uitbarstingen van acne uitlokken of verergeren. De boosdoener: hormonen die de koe tijdens haar zwangerschap maakt. Door een serie van interacties kunnen de hormonen in zuivelproducten het peil van mannelijke hormonen genaamd androgenen doen stijgen. Androgenen verhogen de talgproductie, wat kan leiden tot acne. Niet iedereen is hier echter gevoelig voor.

Enkelvoudige koolhydraten (zoetwaren, suikers)

Voedingsproducten met een hoge glycemische index lijken bij sommige mensen acne-uitbarstingen te veroorzaken. Dit komt doordat deze voedingsmiddelen zorgen voor een snelle stijging van het bloedglucosegehalte. Een hoog bloedglucosegehalte leidt vervolgens tot een serie van reacties waardoor het androgeenpeil stijgt. Dit stimuleert de talgproductie waardoor poriën verstopt raken. Enkelvoudige koolhydraten vind je onder andere in wit brood, suikerrijke drankjes en snacks zoals chips.

Voedingsdagboek

Volgens Marmur kun je, even los van wetenschappelijk onderzoek, nog altijd het beste zelf onderzoeken wat de relatie is tussen je dieet en je huidproblemen. “Om dit uit te vinden, is het raadzaam een maand een voedingsdagboek bij te houden. Lees het na en markeer de ergste uitbarstingen. Bekijk wat je 72 uur daarvoor hebt gegeten en kijk of er zich een patroon voordoet.”

In ons artikel 'Acne behandelen: van crèmes tot lasertherapie' lees je meer over de behandeling van acne.

Auteurs: Rachel van de Pol en Lotte Koemans


Bronnen: WebMD, Advances in Dermatology and Allergology (2016), Voedingscentrum

Deze tekst is gecontroleerd door Esther van den Boomen, huidtherapeut bij Lasercentrum Biltstraat in Utrecht. 

Pagina laatst aangepast op 27 juni 2019


Gerelateerd