Keelontsteking kan ontstaan door virus of bacterie

Een keelontsteking ontstaat meestal plotseling en kan erg pijnlijk zijn, maar gaat vaak snel vanzelf weer over. Toch is soms antibiotica nodig. De kans op een keelontsteking (faryngitis) is groter als de weerstand van het lichaam laag is of wanneer het keelslijmvlies is aangetast, bijvoorbeeld door roken.

Verkoudheid

Een keelontsteking wordt meestal veroorzaakt door een verkoudheidsvirus. Het virus infecteert het slijmvlies in de keelholte. De keelamandelen en het strottenhoofd kunnen ook ontstoken raken. De keel is vaak rood en pijnlijk, er kan sprake zijn van hoofd- en oorpijn en de halsklieren zijn soms opgezet. Vaak gaat de ontsteking samen met verkoudheid of (buik)griep. Een keelontsteking kan behalve door het verkoudheidsvirus ook ontstaan door het virus dat de ziekte van Pfeiffer veroorzaakt (mononucleosis infectiosa). Dit virus kan zorgen voor een hevige keelontsteking, maar ook deze gaat meestal weer snel voorbij.

Bacteriële infectie

Ook bacteriële infecties veroorzaken een keelontsteking. Hierbij gaat het meestal om streptokokken. Een keelontsteking wordt dan met de naam angina aangeduid. De virussen of bacteriën worden meestal door de lucht verspreid en ingeademd. Besmetting kan soms ook lopen via handen of voorwerpen.

Lymfeklieren

Het lichaam reageert op een infectie door afweerstoffen aan te maken en de lichaamstemperatuur te verhogen (koorts). De virussen en bacteriën worden in de lymfeklieren afgebroken. De lymfeklieren kunnen daardoor soms pijnlijk zwellen. Bij keelinfecties zwellen vooral de keelamandelen en de lymfeklieren in de hals.

Mild verloop

Bij een mild verloop van de keelontsteking is rustig uitzieken de enige optie. De keel is meestal ’s ochtends het pijnlijkst. Zuigen op dropjes of zuigtabletjes kan de keelpijn een beetje verzachten. Zacht gorgelen met kamillethee of zout water kan ook helpen. Paracetamol kan de pijn verlichten. Het beste is geen alcohol te drinken en niet te roken.

Wanneer naar de huisarts?

Als de ontsteking in de keel zo erg wordt dat drinken of slikken moeilijk gaat en zeer pijnlijk is, dan is het verstandig de huisarts te raadplegen. Ook als de koorts langer dan drie dagen aanhoudt of als de ontsteking gepaard gaat met huiduitslag moet medisch advies worden ingewonnen. Bij kinderen kan het gebeuren dat ze geen speeksel meer kunnen doorslikken, benauwd worden of erg ziek zijn. Ook dat zijn redenen om snel de huisarts te bellen. Als er sprake is van een bacteriële oorzaak, dan kan de arts antibiotica voorschrijven.

Chronische ontsteking

Een chronische keelontsteking wordt meestal veroorzaakt door een combinatie van een infectie en een lage weerstand, of verkeerd stemgebruik. Een keelontsteking kan lang aanhouden bij mensen die vaak alcohol drinken of roken.

Auteur: Jan Willem Wensink Bronnen: MedLine, Medisch A-Z