Omgaan met rouw bij kinderen

Schoolkind 15 maart 2017 1 Reactie
Omgaan met rouw bij kinderen

Veel kinderen krijgen te maken met verlies van een geliefd persoon. Het verlies en de rouw moeten bespreekbaar zijn. Verdriet en pijn mogen niet worden weggestopt. Daar moet je kinderen goed bij helpen, zeggen deskundigen.

Het is een hard gegeven: elk jaar maken ongeveer 5000 kinderen mee dat een ouder overlijdt, en jaarlijks verliezen 2000 kinderen een broer of zus. Driekwart van de kinderen is bij het verlaten van de basisschool geconfronteerd met dood in de omgeving. Maar er is ook ander ingrijpend verlies, zoals het scheiden van de ouders.

Verdriet en verlies verwerken

In het boek Kind en Verlies van Carla Overduin zeggen experts dat kinderen liefdevolle begeleiding horen te krijgen bij het verwerken van verlies. Verdriet en verlies moet voor hen vooral bespreekbaar zijn. Hoe beter kinderen worden geholpen bij het uiten van emoties, hoe beter de rouwverwerking zal zijn. Verdriet en pijn mogen niet worden weggestopt. Een kind dat zich niet kan uiten, komt meestal met een overlevingsmechanisme, zoals stil of boos zijn of juist heel vrolijk doen.

Kinderen rouwen in het nu

Kinderen, vooral jonge kinderen, rouwen in het nu, zegt orthopedagoog Leoniek van der Maarel in het boek Kind en Verlies. Het ene moment kunnen ze verdrietig zijn, dan weer kunnen ze vrolijk spelen. Volwassenen denken voortdurend aan het gemis en laten zich bij het rouwen meer leiden door wat de omgeving verwacht. Kinderen hebben dat minder. Zij rouwen in ‘stukjes’, omdat het verdriet anders veel te groot is.

Verschillend reageren

Kinderen kunnen heel verschillend reageren op het verlies van een ouder of grootouder. Het ene kind wordt heel stil, een ander kind kan juist heel druk zijn. Het is goed als de omgeving na de dood van een geliefde niet te drastisch wijzigt als een geliefde wegvalt. Er verandert door bijvoorbeeld de dood van een ouder thuis al zo veel. Als de regels op school of de kinderopvang gewoon blijven gelden, dan geeft dat een vertrouwd en veilig gevoel. Kinderen gaan pas rouwen als ze zich veilig voelen, als de situatie voor hen rustig is.

Jonge kinderen

Jonge kinderen, tot een jaar of zes, weten niet goed wat de dood betekent. Een term als ‘nooit meer’ is voor hen niet duidelijk. Ze zien dood niet zozeer als iets definitiefs. Jonge kinderen krijgen sprookjes voorgelezen, geloven nog in Sinterklaas – die nooit dood gaat. Verdriet om verlies bij jonge kinderen zit dan ook vooral in het nu missen. Een jong kind kan echter jaren later, als het in de leeftijd tussen zes en acht beter beseft wat de dood inhoudt, nieuwe pijn gaan voelen en een rouwproces doormaken.

Oudere kinderen

Oudere kinderen, van zes tot twaalf jaar, beseffen wel wat dood betekent. Belangrijk is bij alle kinderen dat het verlies en het verdriet daarvan gewoon bespreekbaar moet zijn.

Jongens en meisjes

Jongens en meisjes rouwen niet op dezelfde manier. De verschillen zijn vooral vanaf een leeftijd van negen jaar zichtbaar. Meisjes voelen meer, jongens zijn doeners. Met meisjes kun je makkelijker praten over hun verdriet en gevoelens van verlies, met jongens is de communicatie moeilijker. Je kunt hen beter bereiken door iets met ze te gaan doen. Je kunt terloops het gesprek op het verlies brengen, ga niet meteen nadrukkelijk naar hun gevoelens vragen.

Naar de uitvaart

Deskundigen zeggen dat je kinderen, ook heel jonge kinderen, het best bij de dingen rond de dood kan betrekken. Dat verbetert de verwerking van het verlies. Neem ze mee naar de uitvaart en laat ze, tenzij ze dat zelf per se niet willen, de kist met de overledene zien. Bereidt ze er wel op voor, vertel wat ze te zien krijgen. Leg zo veel mogelijk uit en probeer het te benaderen als een gewoon onderwerp. Volgens experts zijn er weinig kinderen die spijt hebben van het zien van een overledene, maar zijn er wel veel kinderen die liever de overleden persoon hadden gezien.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: KWF, Kind en Verlies, In de Wolken

1 reactie

  • Kmisj zegt:

    Hallo, ik heb mn mama verloren in juli 2011, ik mis haar zo erg. Ik wil bij haar zijn, mijn mama… Ik huil iedere dag. Het is nu al enkele maanden geleden en toch, het wordt moeilijker en moeilijker. Het was de beste mama die je je ooit kon voorstellen. Ik wil er niet over babbelen met iemand. Alleen op iets waar je kan reageren ofzo. Echt, ik meen het, IK MIS ZE !!! Groetjes

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *