Wat te doen na een slangenbeet of schorpioenensteek

Slangenbeet

Veel mensen zijn bang voor een slangenbeet of een schorpioenensteek. Bescherm jezelf dus goed en weet wat moet je doen als je wordt gebeten. Met een paar voorzorgsmaatregelen kun je de kans op een slangenbeet of de steek van een schorpioen flink beperken.

Slangen

In Europa zijn slangenbeten zelden dodelijk, In Azië, Afrika en Centraal- en Zuid-Amerika vallen vaker slachtoffers door slangenbeten. Slangen houden zich graag op in hoge grassen en struikgewas. Ze kunnen ook in holen zitten of onder stenen of gevallen hout (takken en boomstammen) schuilen. Houd er rekening mee wanneer je hout sprokkelt en steek nooit je hand in een hol.

Een paar tips bij een slangenbeet

  • Draag schoenen. De meeste slangenbeten in (sub)tropische gebieden komen voor bij mensen die op blote voeten lopen. Draag dus hoge schoenen en een lange broek en gebruik eventueel een stok als je door een gebied loopt waar je slangen kunt verwachten.
  • Controleer schoenen en kleren. Tik met een stok voor je op de grond om de slang de kans te geven te vluchten. Gebruik een zaklamp als het donker of schemerig is. Controleer altijd je schoenen en je kleren voor je ze aantrekt. Niet alleen slangen, maar ook spinnen en schorpioenen zien in schoenen soms een mooie schuilplaats.
  • Gebeten? Beweeg zo min mogelijk. Word je toch door een slang gebeten, dan is het eerst van belang om rustig te blijven. Beweeg het betreffende lichaamsdeel zo min mogelijk. Ga de beet niet uitzuigen, insnijden of afbinden, dat heeft geen zin. Verwijder sieraden of andere belemmeringen van de bloedtoevoer om zo zwelling te voorkomen.
    Bekijk de beet goed. Giftanden maken meestal een diepere wond dan de gewone tanden van de slang. Spoel de huid bij de beet schoon met water. Probeer het getroffen lichaamsdeel zo min mogelijk te bewegen.
  • Naar arts of ziekenhuis. Het beste is om zo snel mogelijk naar een arts of een ziekenhuis te gaan en zo mogelijk een beschrijving te geven van de slang. Bel eventueel 112 of het alarmnummer van het land waar je op dat moment bent. Het is handig als je een foto van het dier (op je mobieltje of een digitale camera) kunt laten zien. In sommige gevallen kan een antigif worden toegediend. Stel je – voordat je op reis gaat – op de hoogte over het eventueel voorkomen van giftige slangen in je vakantiegebied.
  • Let op tekenen van vergiftiging. Binnen tien minuten: de wond zwelt op, branderig gevoel. Binnen dertig tot negentig minuten: gevoelloosheid, tintelingen, spiertrekkingenBinnen twee uur: misselijkheid, overgeven, hoofdpijn, flauwvallen, hartkloppingen, onregelmatige ademhaling.

Schorpioenen

Schorpioenen komen voor in Europa en in alle subtropische en tropische landen. Ze leven meestal in holen en spleten. Schorpioenen zien er eng uit, zeker de soorten die voorzien zijn van een gifstekel aan de staart. Toch zijn de meeste soorten schorpioenen niet gevaarlijk voor de mens.

Een paar tips bij een schorpioenensteek

  • Breng ze niet in het nauw. Schorpioenen steken alleen als ze worden aangevallen of zich in het nauw gebracht voelen. Een steek is meestal erg pijnlijk. Het gif kan zwellingen en koorts veroorzaken. Alleen in zeldzame gevallen is het gif van de gevaarlijkste schorpioensoort dodelijk, vooral bij jonge kinderen en ouderen.
  • Naar arts of ziekenhuis. De gevaarlijke soort is de familie van de Buthidae of dikstaartschorpioenen. Deze soort heeft een voorkeur voor warmere gebieden. Alleen al van deze familie bestaan tachtig verschillende geslachten. Het is moeilijk om de verschillende soorten schorpioenen te herkennen. Daarom kun je niet zeker weten of je door een ongevaarlijke soort bent gestoken. Ga daarom na een steek altijd naar een arts of een ziekenhuis. Net als bij slangen helpt het als je een foto kunt laten zien. Bel eventueel 112 of het alarmnummer van het land waar je op dat moment bent.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Tropencentrum AMC, NetDoctor, ABC van Hiking, Rodekruis.nl, EHBO.nl

4 Reacties

  • Anoniem schreef:

    Beste Jan Willem Wensink,

    Het gebruik van een gifzuiger bij een gifslangenbeet is al jaren achterhaalt, het werkt niet en, in tegendeel, bevordert juist weefselsterfte. Deze zeker niet gebruiken of aanraden svp!

    Een bandage kan eventueel worden aangelegd. Dit vertraagt de verspreiding van het gif. Echter, wanneer het gif zwellingen veroorzaakt, is een bandage controversieel. De WHO verandert mogelijkerwijs hierover binnenkort haar adviezen.

    Bij een schorpioenensteek kan het gestoken lichaamsdeel eventueel worden gekoeld om extreme pijnen tegen te gaan. Dit in geen geval doen bij de slangenbeet! Ook dat bevordert weefselsterfte.

    Het is overigens discuseerbaar of dit soort artikelen zomaar mogen worden geplaatst, zeker als er niet de juiste info in staat!

    Groeten,

    Freek Vonk

  • Pino schreef:

    Ik netjes foto maken van het beest vervolgens richting ziekenhuis.
    Een foto bekijken mr denk toch niet dat helpt.
    Btw ik was op sumba.
    Dus niks aan gedaan. Uitzitten en tanden op elkaar

  • henk schreef:

    ben 2 uur geleden gestoken door een schorpioen in indonesie… mijn vinger is mooi dik klopt en ik begin te draaien en te zweten.. plaatselijke dokter heeft me jonge kokosnoot te drinken gegeven, ziekenhuis is enkele uren hier vandaan….. zal lekker avondje worden ben ik bang voor :-((

  • Magdalena schreef:

    Een paar tips bij een slangenbeet: Draag schoenen……..
    Een heel doeltreffende remedie.

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *