Overgewicht bij pubers door slaaptekort

Puber 23 mei 2017 1 Reactie
Overgewicht bij pubers door slaaptekort

Een chronisch slaaptekort bij pubers kan leiden tot ernstig overgewicht. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Maastricht. Wetenschapper Femke Rutters onderzocht een groep kinderen in de leeftijd van nul tot en met zestien jaar, die om de vier jaar gevolgd werd in de ontwikkeling van hun lichaamsgewicht. De onderzoekster concludeert uit de gegevens dat de pubers die weinig slapen, dikker worden dan hun leeftijdgenoten die wél voldoende nachtrust hebben.

Stress en gewicht

Uit de studie van Rutters wordt ook duidelijk dat stress bij volwassenen een verstorend effect heeft op de regulatie van het gewicht. Mensen gaan door stress meer eten, als gevolg van een toename van het hormoon cortisol. Dat hormoon wordt er bovendien van verdacht de opslag van diepliggend vet te stimuleren. De toename van het lichaamsgewicht veroorzaakt op zichzelf chronische stress als periodes van veel eten worden afgewisseld met diëten. Zo kan bij volwassenen – maar ook bij dikke pubers – een vicieuze cirkel ontstaan van stress en overgewicht  of obesitas.

Genetisch verband

Pubers die minder dan acht uur slapen, hebben een nog grotere kans op het ontwikkelen van overgewicht als hun vader en moeder ook te zwaar zijn. Uit de studie van Rutters blijkt dat er een genetisch verband bestaat tussen ouders met overgewicht en de dikte van hun kinderen.

Hongergevoel

De resultaten van het Maastrichtse onderzoek komen overeen met eerdere bevindingen van Amerikaanse wetenschappers. Een van de conclusies uit deze studies is, dat een chronisch slaaptekort van drie uur per nacht leidt tot een verstoring in de balans van de hormonen leptine en ghreline. Deze hormonen regelen het hongergevoel. Wie weinig slaapt, heeft overdag meer behoefte aan tussendoortjes dan mensen die acht uur per dag slapen, zo bleek uit onderzoeken aan de universiteiten van Chicago en Californië. Er zijn aanwijzingen dat de kans om dik te worden sterk toeneemt naarmate het chronische slaaptekort groter is.

Geheugen en weerstand

Voldoende slaap heeft volgens ander onderzoek een positief effect op het geheugen en is ook belangrijk voor het behouden van een goede weerstand.

Tips om slaaptekort te verminderen

Moeite om in slaap te komen kan leiden tot te weinig nachtrust en uiteindelijk slaaptekort. Hieronder staan een aantal tips om slaaptekort bij je puber te verminderen:

  • Maak afspraken over bedtijden. Om beter te kunnen inslapen, helpt een vaste bedtijd. Ook als je zoon of dochter niet goed heeft geslapen de afgelopen nacht, is het goed om de volgende dag weer op hetzelfde tijdstip op te staan. Vermijd dutjes overdag, en laat je puber in de avond weer op hetzelfde tijdstip naar bed gaan.
  • Overdag regelmatig bewegen werkt erg goed tegen slapeloosheid. Onderzoek heeft aangetoond dat beweging de slaapkwaliteit zelfs verbeterd. Van computeren en studeren word je niet moe. Een aanrader is om je puber zo’n drie à vier uur voordat hij of zij gaat slapen intensief te laten sporten.
  • Zorg dat je zoon of dochter genoeg blootstelling aan natuurlijk daglicht krijgt.
  • Gezonde voeding helpt om beter te slapen. Laat je puber niet meer een halfuur voor hij of zij gaat slapen eten. Erg zware maaltijden kunnen het beste een aantal uren voor het slapengaan niet meer genuttigd worden.
  • Zorg voor zo min mogelijk stress. Een opgeruimde kamer om in te slapen helpt hierbij. Let er op dat je zoon of dochter voor het slapengaan alleen nog ontspannende activiteiten onderneemt en geen huiswerk meer doet. Laat hem of haar verder alvast zijn schoolspullen klaarleggen voor de volgende dag.
  • Slaaptekort komt bij pubers vaak door gepieker. Vraag eens aan je puber waaraan hij denkt als hij of zij wakker ligt in bed. Misschien willen ze dit niet meteen aan jou vertellen. Geef hem of haar dan de tip om pen en papier op het nachtkastje te leggen. Je puber kan daar opschrijven waarover hij of zij piekert. Ook kunnen ze opschrijven welke dingen niet vergeten mogen worden de volgende dag.
  • Vermijd beeldschermen vlak voor het slapen gaan. Onderzoek heeft namelijk aangetoond dat het blauwe licht van beeldschermen ervoor zorgt dat je moeilijker in slaap komt. Pubers vinden het soms moeilijk om ’s nachts niet bereikbaar of offline te zijn. Spreek af dat de smartphone tijdig wordt weggelegd. Als ouder kun je bijvoorbeeld een plek aanwijzen waar de elektronische apparaten ’s nachts moeten liggen. Ook televisie kijken kun je beter niet doen vlak voor het slapengaan.
  • Voor een goede nachtrust is frisse lucht belangrijk. Zet het raam van je puber op een kiertje bij het slapengaan. Zorg daarnaast voor een zo’n stil en donker mogelijke kamer.
  • Laat je puber geen energiedrankje, koffie en cafeïnehoudende thee drinken vlak voor het slapengaan. Dit werkt namelijk oppeppend!

Auteur: Jan Willem Wensink en Kim Schwanen
Bronnen: Universiteit van Maastricht, Elsevier, WebMD, Werkpsycholoog.nl, Hersenstichting.nl, Rutters, F., Nieuwenhuizen, A. G., Lemmens, S. G., Born, J. M., & Westerterp‐Plantenga, M. S. (2009). Acute Stress‐related Changes in Eating in the Absence of Hunger. Obesity, 17(1), 72-77.

1 reactie

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *