Wat is yoga?

Yoga wordt vaak geassocieerd met perfecte houdingen en extreme lenigheid. Je benen in je nek leggen of op je hoofd staan lijken een vereiste te zijn. Gelukkig is niets van dit waar. Yoga is namelijk voor iedereen, jong of oud, man of vrouw, stijf of lenig, nuchter of zweverig. Yoga is voor mensen die behoefte hebben aan rust en ontspanning, een energiek lichaam en een heldere geest.

Yoga is…

Niet in één woord te omschrijven. Yoga betekent ‘eenheid’, ‘verbinden’ en ‘beheersen’. Yoga is een vorm van meditatie in beweging. Dit kun je niet goed of fout doen. Het gaat namelijk niet om de perfecte houding, het gaat om de oefening die eraan vooraf gaat. Lenigheid, concentratie en kracht zijn de gevolgen van de oefeningen, maar zijn niet het doel op zich.

De eenheid van je lichaam en geest zoek je met je ademhaling, lichamelijke oefeningen en concentratie. Op die manier breng je je lichaam en geest in balans. Je verbindt je met jezelf en alles daaromheen. Met andere mensen, met je omgeving en met de wereld. Yoga is ook een manier om te bereiken wat op het eerste gezicht niet bereikbaar lijkt. Denk bijvoorbeeld aan een moeilijke yogahouding. Door te oefenen en steeds opnieuw een poging te wagen leer je deze houding steeds iets beter te beheersen.

Yin en Yang

Bij Yin en Yang denk je waarschijnlijk gelijk aan het ronde teken met de witte en zwarte vlakte. Deze twee vlaktes zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze twee hóren bij elkaar. Bij yoga geldt hetzelfde. Yin staat voor statische, stille houdingen die voor langere tijd worden aangehouden, terwijl Yang voor dynamische en actieve bewegingen staat. Deze twee wisselen elkaar af in een yogales. Ook hier kunnen Yin en Yang niet zonder elkaar.

Yoga op het matje

Yoga begint vaak op een matje. Je leert bewust (mindful) dat punt te zoeken waarop jouw lichaam weerstand biedt. Door deze weerstand op te zoeken, verken je je grenzen maar overschrijdt je ze niet. Je probeert met de yogahoudingen dus je fysieke grenzen te onderzoeken. Vervolgens stel je jezelf steeds dezelfde vraag: dient dit mij of doe ik mezelf geweld aan? Dat is heel belangrijk bij yoga: je lichaam observeren, vervolgens ernaar luisteren en als laatste daarnaar handelen. Soms kun je een spier nog net iets meer verlengen door bijvoorbeeld dieper voorover te buigen. Je laat je als het ware meegaan met de zwaartekracht. Als het niet kan, kan het niet.

Toepassen in het dagelijks leven

Fulltime werken en het huishouden bijhouden, je kent het wel. Het dagelijks leven raakt al snel in een sleur als je constant dezelfde dingen op dezelfde manier doet zonder daarbij na te denken. Er ontstaat een patroon. Bij yoga wil je deze gewoontes en patronen doorbreken en alles juist bewust uitvoeren.

Hoewel hard werken in het dagelijks leven vaak iemand uitput, heeft yoga juist een tegengesteld effect; het harde werken put je niet uit, maar geeft energie. De truc is wel om yoga ook in het dagelijks leven toe te passen. Probeer tijdens je werk of een andere drukke bezigheid rust en concentratie te vinden door je aandacht op je (buik)ademhaling te richten. Is het altijd te druk op je werk? Stel dan prioriteiten. Probeer niet altijd alles af te werken, want dit kan uiteindelijk tot een burn-out of andere klachten leiden.

Zoek je grenzen op, maar overschrijdt ze niet. Waag nieuwe pogingen en leer ervan. Middels deze pogingen probeer je, net zoals bij yoga oefeningen, een bepaalde handeling (of iets anders) beter te beheersen.

Hoofdstromingen binnen yoga

Er zijn vier oorspronkelijke yogastromingen die ook wel de ‘vier rivieren’ worden genoemd:

  • Bhakti yoga. Bhakti betekent het aanbidden van het allerhoogste. Deze stroming heeft als uitgangspunt dat je je tot iets goddelijks richt. Dit kan van alles zijn, zoals een goeroe of het goddelijke in jezelf.
  • Karma yoga. Karma betekent handeling. Hierbij gaat het om goede daden die je vanuit je hart doet. Het oordeel van anderen is daarbij belangrijk.
  • Jnana yoga. Jnana yoga is de yogastroming van het inzicht en de kennis en daarom vooral bedoeld voor denkers in plaats van doeners. Bij deze stroming is twijfel de basis: bevraag alles wat je ziet en meemaakt. Dit maakt je los van patronen en vooroordelen.
  • Raja yoga. Hierbij gaat het om bewustwording. Bij Raja yoga focus je je op je eigen geest en de volledige beheersing daarvan. De yogavorm die wij Nederlanders veel uitvoeren is Hatha yoga: deze vorm richt zich op het doen van oefeningen. Door het beoefenen van de yoga-houdingen en de ademhalingsoefeningen train je je bewustwording. Vandaar dat Hatha yoga valt onder deze laatste stroming Raja yoga.

Deze tekst is nagekeken door yogi Ruby Bernet

Auteur: Jacqueline van Kuler
Bronnen: Noorloos, J. (2015). Het nieuwe yogaboek. Anicha Publishing & Noorloos, J. (2015). Yoga & Jij. Anicha Publishing

Pagina laatst aangepast op 27 juni 2019


Gerelateerd