Psychosociale hulp bij angst voor de tandarts

Psyche 7 april 2016
Angst voor de tandarts

Je bent bang om naar de tandarts te gaan. Deze angst voor de tandarts is vaak ontstaan door gebeurtenissen uit het verleden. Je kunt dat helaas niet meer terugdraaien. Er zijn echter meerdere behandelingen om deze angst te verminderen.

Spreek angst voor de tandarts uit

Het allerbelangrijkste en allereerste wat nodig is, is hardop durven uitspreken dat je bang bent om naar de tandarts te gaan. Kijk of je iemand binnen je kennissenkring kent die je in vertrouwen kan vertellen over je angst. Het hardop uitspreken van je angst brengt al beweging in een vaak jarenlang groot en eenzaam geheim. Deze stap is belangrijker en waardevoller dan je zo op het eerste gezicht zou denken.

Vaak wordt gedacht: “Wat heeft het voor zin om iemand te vertellen over mijn angst? Zij kunnen het toch niet oplossen voor mij.” Het klopt dat een goede kennis jouw angst niet kan oplossen of weg halen, maar je zult verbaasd staan hoeveel opluchting het geeft om eindelijk je angst te kunnen delen. Soms is dat al voldoende om te gaan handelen en een afspraak te maken bij de tandarts, eventueel samen met iemand.

Psychosociale hulp bij angst voor de tandarts

Lukt het je niet om iemand te vinden binnen je kennissenkring of helpt delen niet genoeg? Ga dan op zoek naar psychosociale hulp bij tandartsangst. Soms is het eerste delen met een vreemde makkelijker. Er bestaan praktijken speciaal gericht op tandartsangst en tandartsfobie. Bijvoorbeeld: www.bangbijdetandarts.nl.

5 G’s

Tandartsangst kan ontstaan vanuit negatieve ervaringen bij een tandarts. Hierbij speelt ons gedachtepatroon een rol waarbij we te maken hebben met de zogenaamde vijf G’s. Deze G’s zouden er bijvoorbeeld zo uit kunnen zien:

  1. Gebeurtenis: nare (vaak) laatste behandeling bij een tandarts
  2. Gedachten: het zal wel weer net zo naar worden, hij/zij zal weer niet luisteren naar me, enz.
  3. Gevoel: angst, er tegenop zien, niet willen gaan
  4. Gedrag: niet naar tandarts gaan, dan verdwijnt het negatieve gevoel
  5. Gevolg: achteruit gaan van je gebit waarbij deze vicieuze cirkel steeds sterker wordt

Middels cognitieve gedragstherapie (CGT) kan dit patroon doorbroken worden.

Exposure in vivo

Ook exposure in vivo kan onderdeel van een behandeling zijn waarin je met afgesproken kleine stapjes steeds meer blootgesteld wordt aan datgene waar je zo bang voor bent. En je ontdekt/leert dat dat waar je bang voor bent niet plaatsvindt.

EMDR-therapie

Wanneer grensoverschrijdende ervaringen of trauma’s in het verleden de oorzaak zijn, kan middels EMDR-therapie de emotionele gevolgen van het trauma verminderd worden. EMDR staat voor: Eye Movement Desensitization and Reprocessing, en is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring, dan wel van een ‘trauma’. Op emdr.nl is goed te lezen hoe EMDR werkt en hoe het kan helpen. Een therapeut die deze behandeling kan uitvoeren vind je op solvo.nl.

Contact met tandarts

Verder is het contact met de tandarts één van de belangrijkste aspecten van een positieve ervaring bij een tandarts. Hierbij speelt een grote rol of de tandarts je angst serieus neemt, naar je wil luisteren en zich bewust is van de mens achter het gebit. Er zijn speciale klinieken waar je ook onder narcose behandeld kan worden en er zijn speciale angsttandartsen.

De ervaring leert dat het uiteindelijk gaat om contact met de tandarts, ongeacht of dit een speciale of gewone tandarts is. Gewone tandartsen zijn vaak ook zeer geïnteresseerd in bange patiënten. Vraag eventueel in je eigen netwerk naar goede ervaringen met tandartsen en ga als het kan mee bij een afspraak. Kaart in ieder geval bij het eerste contact aan dat je een bange patiënt bent en bijvoorbeeld eerst alleen een gesprek wilt om kennis te maken met de tandarts.

Toekomst

Wanneer het je gelukt is een tandarts te bezoeken is het belangrijk een steun in de rug te houden. Je gaat namelijk maar twee keer per jaar naar de tandarts, waardoor je feitelijk niet vaak hoeft te ‘oefenen’ met je angst. Het kan voorkomen dat na zes maanden, bij je volgende controle, de oude angst weer opkomt. Diepe angsten doven soms maar langzaam uit. Dit betekent niet dat je weer helemaal terug bij af bent, want je hebt inmiddels een nieuwe positieve ervaring opgedaan. Het betekent dat je gedachten je feitelijk in het ootje nemen en in een oude groef gaan. Het is dan handig om weer contact met iemand te zoeken die je kan spiegelen met je oude (niet meer bij de realiteit horende) angst.

Auteur: Brigit Holthuizen, auteur van het boek ‘Doet u de mond maar even open’, Praktijk voor psychologische hulp bij tandartsangst www.bangbijdetandarts.nl, gezins- en systeembehandelaar bij GGZ Altrecht

Brigit: “Bij mijn praktijk waarin ik volwassenen naar de tandarts help houd ik rekening met terugkerende angst en kan je elk half jaar als nodig weer even contact zoeken voor de volgende afspraak.”

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *