Muziektherapie om dementie symptomen te verminderen, het werkt!

Muziek luisteren om dementie symptomen te verminderen; het lijkt een zweverige oplossing. Niets is minder waar! Bedenk je dit maar eens: wanneer jij die afspeellijst van een vakantie van jaren terug weer eens luistert, krijg je vast weer helemaal vakantie-vibes, of niet? Heerlijk is dat! Muziek heeft sterke associaties in onze hersenen, waardoor een beetje muziek al enorm veel herinneringen kan oproepen.

Dat is interessant! Muziek laat ons dingen herinneren waarvan we dachten dat we ze al lang waren vergeten. Dat maakt muziek een ideaal middel om dementiepatiënten weer een beetje hun oude ik te laten zijn. Een therapie gericht op het verminderen van dementie symptomen door middel van muziek wordt ook wel muziektherapie genoemd. Muziek luisteren vermindert dus daadwerkelijk dementie symptomen, hoe simpel de oplossing ook lijkt. Wij geven je alle informatie.

Wat is dementie?

Laten we bij het begin beginnen. Wat is dementie eigenlijk? Dementie bestaat in vele vormen. Het is een verzamelnaam voor de stoornissen die zorgen voor een verminderde functie van je verstandelijke vermogen. Hoewel dementie vaak in verband wordt gebracht met ouderdom, is het zeer zeker niet zo dat elke oudere met dementie te maken krijgt. Het is heel normaal om een iets verminderde hersencapaciteit te krijgen wanneer je ouder wordt. Een ander verhaal is echter wanneer die verminderde hersencapaciteit in zo’n mate aanwezig is dat het het dagelijks functioneren aantast; je spreekt dan van dementie.

Dementie tast het denken, begrip, taalgebruik en oriëntatie-, leer- en oordeelvermogen aan. Het bewustzijn, daarentegen, blijft intact. Bij deze dementie symptomen komen ook ernstige geheugenproblemen kijken. Die geheugenproblemen hebben in de beginfases van dementie vooral betrekking op het kortetermijngeheugen. Later wordt echter ook het langetermijngeheugen aangetast. Onder dementie symptomen vallen dan ook het niet meer verwerken van nieuwe informatie, verdwijnen van herinneringen en ontstaan van problemen met basisvaardigheden als lezen, praten, schrijven en rekenen.

Wat gebeurt er in je hersenen als je muziek luistert?

De invloed van muziek op onze hersenen wordt nogal eens onderschat. Muziek kan namelijk extreem veel betekenen in onze ontwikkeling. Er is nog volop wetenschappelijk onderzoek gaande naar het effect van muziek op de hersenen. Hieronder vind je een paar van de bijzondere effecten die muziek heeft op onze hersenen.

Muziek verbetert je ruimtelijke inzicht

Ruimtelijk inzicht is het vermogen om je een voorstelling van iets te kunnen maken en te navigeren. Muziek kan deze vaardigheid enorm verbeteren. Door te luisteren naar muziek – vooral pianomuziek – kun je je IQ namelijk een flinke boost geven. Je ruimtelijk inzicht kan daarmee met maar liefst negen punten stijgen!

Muziek maakt je minder bezorgd en zenuwachtig

Muziek luisteren kan je helpen in stressvolle situaties. Heb je een belangrijke afspraak of moet je nog veel werk doen? Dan is het een goed idee om eens eventjes naar wat muziek te luisteren. Muziek zorgt ervoor dat je lagere niveaus van het stresshormoon cortisol in je lichaam krijgt en laat je daardoor minder bezorgd en zenuwachtig voelen.

Muziek verbetert cognitieve functies

Onderzoek heeft aangetoond dat een muziekje op de achtergrond tijdens werk je enorm kan helpen. Het verbetert je geheugen en aandacht, doordat het je werkzaamheid vergroot en humeur verbetert. Of de muziek die opstaat ook muziek is die je leuk vindt, maakt niet zoveel uit. Wel is gebleken dat vocale muziek een stuk minder goed helpt bij deze processen dan instrumentale muziek. Vocale muziek heeft eerder de neiging om af te leiden.

Muziek helpt bij hersenschade

Wanneer je muziek luistert komt het stofje ‘dopamine’ vrij in je hersenen. Dopamine staat beter bekend als het gelukshormoon. Naast dat het ons een geluksgevoel geeft, is dopamine ook erg goed voor je hersenfunctie. Vooral mensen met groot hersenletsel kunnen daar veel baat bij hebben.

Onderzoek heeft daarnaast aangetoond dat mensen met letsel aan de linker hersenhelft veel baat hebben bij muziek luisteren. Dit zijn bijvoorbeeld mensen die niet meer kunnen spreken. Deze mensen wordt soms aangeraden om met muziek mee te zingen, totdat ze weer kunnen praten. Wetenschappers denken dat muziek de beschadigde delen in de hersenen weer kan herstellen, doordat het helpt bij het koppelen van melodieën en taal.

Muziek helpt bij geheugenverlies

Muziek heeft sterke associaties met herinneringen, het kan daardoor goed helpen bij geheugenverlies. Dat kan een klein dingetje zijn zoals het vergeten waar je je sleutels ook alweer had neergelegd, maar het kan ook betrekking hebben op ernstigere vormen van geheugenverlies, zoals bij dementie het geval is.

Muziek luisteren: de ideale oplossing bij dementie symptomen?

We kunnen dus zeker zeggen dat muziek ons in veel opzichten enorm kan helpen, maar is dat ook het geval bij dementie? Geheugenverlies bij dementie kan zeker voor een deel worden verholpen met muziek, zo blijkt uit onderzoek.

De paden die muziek in onze hersenen maakt, worden als een van de laatste dingen aangetast bij dementie. Dat maakt dat herinneringen nog vrij makkelijk kunnen worden teruggeroepen door simpelweg een muziekje op te zetten dat de dementerende vroeger luisterde en waar dus herinneringen aan zijn verbonden. Muziek stimuleert veel hersengebieden, waaronder de hippocampus – het deel van de hersenen dat het langetermijngeheugen regelt.

Onderzoek toont daarnaast aan dat muziek sociale vaardigheden weer wat kan opkrikken bij dementerenden die wat meer in zichzelf getrokken zijn.

Muziektherapie

Er zijn verpleeghuizen en ziekenhuizen die de waarde van muziek hebben ingezien en die muziektherapie bieden aan hun patiënten. Bij dementerenden kan bijvoorbeeld een lijstje worden opgesteld met nummers die ze vroeger luisterden. Wanneer ze deze luisteren, komen herinneringen terug en voelen ze zich een stuk beter. Niet overal wordt deze therapie al aangeboden, maar de kans is aanwezig dat muziek steeds meer zal worden verwerkt in behandelingen.

Ben je bang dat je gaat dementeren? Wellicht is het een idee om eens een lijstje op te stellen met nummers die veel voor je betekenen. Zo’n lijstje kan later altijd van pas komen om die herinneringen weer terug te roepen.

Lees ook op dementie.nl meer over muziek en dementie.

Auteur: Kim van der Vliet
Bronnen: Zorgvoorbeter.nl, Hersenstichting, Ahealthylife.nl, Scientias.nl, Newscientist.nl, Universiteit van Tilburg

Pagina laatst aangepast op 25 juni 2019


Gerelateerd