Klok verzetten naar de wintertijd: wat doet het met je?

In de nacht van zaterdag 27 op zondag 28 oktober gaat de wintertijd in. De klok gaat om drie uur ‘s nachts een uur terug. Voor sommige mensen komt met de ingang van de wintertijd de menselijke biologische klok weer terug in het normale ritme, voor anderen is dit juist niet het geval. De meningen zijn hierover verdeeld. Wat heeft de wintertijd echt voor gevolgen?

Wintertijd: de normale tijd

De ingang van de wintertijd levert meer op dan alleen een uurtje extra slaap. Dankzij de wintertijd wordt het ’s ochtends weer een uurtje eerder licht ten opzichte van de zomertijd. Voor veel mensen maakt dit het net wat makkelijker om ’s ochtends vroeg op te staan. De wintertijd is de ‘normale’ tijd, waarop de menselijke biologische klok nauwkeurig is afgestemd. Het uur extra slaap en de terugkeer van het natuurlijke ritme zorgen bij veel mensen voor een kleine, vaak onbewuste, afname van stress. Het gunstige effect is het grootst op de maandagochtend na de ingang van de wintertijd, daarna ebt het langzaam weg.

Zomertijd

De zomertijd levert een extra uur daglicht op. Maar het begin van de zomertijd gaat wel gepaard met slaapgebrek, vermoeidheid, stress, meer auto ongelukken en een iets grotere kans op een hartinfarct. De biologische klok van de mens is zeer precies ingesteld en heeft een grote invloed op de gezondheid. Organen en immuunsystemen worden door de biologische klok bijna tot op de minuut nauwkeurig aangestuurd. Volgens onderzoekers is de biologische klok bij sommige mensen de hele periode van de zomertijd licht ontregeld, waardoor ze minder goed slapen.

Biologische klok: wat is dat?

Alle mensen (en dieren ook) hebben een zogenoemde biologische klok. Dat is het ritme waarin in het lichaam bepaalde processen optreden. Denk aan het in slaap vallen en wakker worden. Ook de menstruatiecyclus wordt aangedreven door de biologische klok. De hypothalamus (een gebied in de hersenen) stuurt de biologische klok aan. Dit gebied regelt de afgifte van hormonen, de bloeddruk en de lichaamstemperatuur. Door de biologische klok vinden in het lichaam in een ritme van telkens 24 uur alle essentiële processen plaats, die belangrijk zijn om goed te functioneren.

Winterdepressie door wintertijd?

Sommige mensen zeggen dat ze neerslachtig of zelfs depressief raken door de wintertijd. Dit heeft echter meer te maken met het feit dat de dagen in de winter korter zijn dan in de zomer. Vaak helpt licht dan juist. Dat extra uurtje licht in de ochtend (dankzij de wintertijd) heeft voor veel mensen juist een positief effect. Met de zomertijd zou het nog een uur later licht zijn. 

Positieve effecten van de wintertijd

Veel mensen denken dat de wintertijd iets negatiefs is, maar de overgang naar de wintertijd heeft juist verschillende positieve kanten:

  • Je slaapt een uurtje langer
  • Je komt terug in je natuurlijke ritme
  • Het wordt een uurtje eerder licht (wat helpt tegen een winterdepressie)
  • De stress die iedereen ervaart, neemt in kleine mate af

Tips om aan de wintertijd te wennen

Wie wil wennen aan de wintertijd hoeft daar in principe niet veel voor te doen. Je komt automatisch terug in je natuurlijke ritme en slaapt bovendien een uurtje langer. Heb je er toch wat moeite mee, dan kunnen onderstaande tips je helpen:

  • Doe ’s ochtends als je wakker wordt de gordijnen meteen open en zet veel lampen aan
  • Probeer overdag naar buiten te gaan en voldoende daglicht te krijgen
  • Ga zaterdagavond een uur later naar bed, zodat je zondag op de ‘normale’ tijd weer wakker wordt
  • Geniet ervan dat je een uurtje langer kan slapen
  • Luister goed naar je lichaam: Ben je moe? Ga dan wat vroeger naar bed

Auteur: Rianne de Ridder en Amrita Bhagwant

Bronnen: NEJM, WebMD, Medicalfacts, EUCLOCK, Mentaalbeter, Dementie.nl, RU Groningen, Slaapcentrum Slingeland Ziekenhuis

Pagina laatst aangepast op 4 juli 2019


Gerelateerd