Ziek van heimwee

Het is de 21ste eeuw en reizen lijkt tegenwoordig een must. Een weekje wintersport voor vier dagen naar Milaan of een reis naar Bali. Niemand kijkt er nog van op. Wat als je last krijgt van heimwee en verlangt naar thuis? Daar loop je als volwassene of puber liever niet mee rond. Heimwee wordt al snel als kinderachtig bestempeld. Toch schijnt het dat zo'n 93 procent van de Nederlanders, dus ook volwassenen, wel eens last heeft of heeft gehad van heimwee. Heimwee is ook zeker geen aanstellerij, want je kunt er letterlijk ziek van worden.

Verlangen naar vertrouwdheid

Er bestaan verschillende soorten heimwee. De zomerperiode is de tijd waarin vakantieheimwee veel kan opspelen. Ook tijdens de wintersport kan het opspelen. Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar niet iedereen staat te popelen om ver van huis te zijn. Sommige mensen voelen zich doodongelukkig, zo ver van hun vertrouwde stekje. Vakantieheimwee wordt veroorzaakt door het plotseling doorbreken van dagelijkse routines. Je voelt je vaak ineens naar en ongelukkig wanneer je je in een vreemde omgeving bevindt. Je voelt een sterk (soms ziekelijk) verlangen naar huis, naar personen en dingen van thuis. In gedachten lijkt alles thuis beter te zijn. Je kunt bijna niet stoppen met aan je vertrouwde omgeving te denken.

Psychische symptomen heimwee

Heimwee heeft zowel psychisch als lichamelijk zijn weerslag. Droefheid, neerslachtigheid, angst en stress zijn emoties die kenmerkend zijn voor heimwee. Soms wordt een depressie verward met heimwee. Het verschil is, dat bij heimwee de depressiviteit onmiddellijk verdwijnt als iemand naar huis terugkeert. Iemand met heimwee denkt om de haverklap aan thuis en heeft een afkeer van de nieuwe (vakantie)omgeving. Doordat alle aandacht gericht is op thuis, leidt het vaak tot concentratieproblemen. Bij zeer ernstige heimwee trekt iemand zich terug en toont geen belangstelling voor zijn omgeving.

Lichamelijke symptomen

De stress die vrijkomt, kan een negatieve invloed op je gezondheid hebben. Stress verlaagt namelijk je weerstand die je beschermt tegen allerlei ziektes. Hierdoor kun je last krijgen van hoofdpijnmaag- en darmklachen (misselijkheid, overgeven, buikpijn en diarree), slaapstoornissen, verminderde eetlust, vermoeidheid en huilbuien. Soms kun je zelfs last krijgen van hyperventilatie, benauwdheid, hartklachten of huiduitslag. Bij kleine kinderen is het soms lastig om heimwee te signaleren, maar je kunt veel uit hun gedrag opmaken. Het kind huilt veel en trekt zich terug. Soms zijn ze ook heel vervelend en vertonen gewelddadige trekjes. Sommige kinderen kunnen ook gedrag vertonen dat niet meer bij hun leeftijd past, zoals kruipen of bedplassen.

Oorzaak heimwee

Het is niet altijd duidelijk waarom de ene persoon wel last van heimwee krijgt en de ander niet. Toch zijn er wel een aantal factoren en persoonlijkheidskenmerken die er invloed op hebben. Mensen met heimwee stellen zich vaker afhankelijk op van anderen, hebben vaker een neurotische inslag, zijn eerder introvert en kunnen last hebben van een laag zelfbeeld. Iemand met heimwee is ook meestal veel planmatiger dan de niet-heimweelijder. En ze hebben meer moeite met onverwachte wendingen of veranderingen.

Opvoeding

Ook de opvoeding speelt een grote rol. Kinderen die zeer beschermd zijn opgevoed, hebben meer kans op heimwee. De angst voor het onbekende kan toenemen als kinderen niet gewend zijn om bij vriendjes of familie te logeren, veel binnen moeten blijven en er nooit eens zelfstandig op uit gaan. Een vakantie ver van huis betekent voor hen een té grote verandering van hun omgeving en doorbreekt ineens hun dagelijkse routines. Wanneer je als kind heimwee hebt gehad, dan is de kans groot dat je er als volwassene ook last van blijft houden.

Do's en don'ts

Gelukkig is er veel te doen tegen heimwee. Er is ook een aantal zaken die je juist beter kunt vermijden. Hier volgen de do's en don’ts op een rijtje.

Wel doen:

  • Je gevoelens uiten. Misschien schaam je je voor je verlangen naar thuis en vertel je daarom niets aan anderen. Echter versterkt het opkroppen van gevoelens juist het ellendige gevoel.
  • Wees actief en verken de omgeving. Passiviteit en niets doen werkt averechts.
  • Neem spullen mee uit je vertrouwde omgeving om de overgang naar een vreemde omgeving te versoepelen.
  • Beslis mee over de vakantiebestemming. Heimwee slaat eerder toe als je zelf geen invloed hebt gehad op wat er gaat gebeuren.
  • Zoek emotionele steun. Een assertiviteitscursus of het aanleren van sociale vaardigheden kan een steuntje in je rug zijn.
  • Kom achter de oorzaak van je heimee en probeer die weg te nemen.
  • Probeer een paar gewoontes van thuis aan te houden. Ontbijt bijvoorbeeld op vaste tijden, of maak ook op vakantie je dagelijkse ommetje.
  • Besef dat in de meeste gevallen de heimwee na een paar dagen wel over gaat. Blijf dus positief.

Niet doen:

  • Je terugtrekken en je afsluiten van je omgeving.
  • Thuis verheerlijken. Stel je open voor de nieuwe omgeving.
  • Je verdriet op je omgeving afreageren, zonder te vertellen wat er aan de hand is.
  • In je eentje op vakantie gaan.
  • Erg ver en lang op vakantie gaan.
  • Niets doen en passief gedrag vertonen.
  • Drie keer per dag naar huis bellen.
  • Gevoelens opkroppen of je schamen voor heimwee.
  • Niet op vakantie gaan, omdat je kind last van heimwee heeft. Kinderen moeten ook leren om van omgeving te veranderen.

Door: Rachel van de Pol
Bronnen: J/M Ouders, Landelijk Informatie- en steunpunt Specifieke Doelgroepen

Pagina laatst aangepast op 26 juni 2019


Gerelateerd