Waarom meisjes steeds jonger ongesteld worden

Een meisje van negen jaar met beginnende borsten is tegenwoordig heel normaal. Ook ongesteld worden op elfjarige leeftijd of zelfs eerder is niets bijzonders meer. Het lijkt alsof de pubertijd steeds eerder begint. Oorzaak? Onbekend, al gaan er steeds meer geruchten over mogelijke verbanden.

De meeste meisjes worden op elf- of twaalfjarige leeftijd ongesteld. In 1860 was dat op achttienjarige leeftijd, in 1955 was het gemiddelde dertien jaar en zeven maanden. Veel vakkundigen beweren dat er geen specifieke reden is voor het teruglopen van de leeftijd waarop de menstruatie start. Ook is niet bekend of deze ontwikkeling zich verder voort zal zetten, wat zou betekenen dat meisjes steeds jonger gaan menstrueren. Toch bestaan er wel vermoedens waarom de leeftijd zo terug is gelopen.

Voeding

Volgens sommige experts speelt voeding een rol. Kinderarts Hanneke Wennink is gepromoveerd op onderzoek naar kinderen waarbij de pubertijd al voor hun achtste jaar begint. Zij geeft aan dat de langzame vervroeging te maken kan hebben met een meer volwaardige samenstelling van ons voedsel. We eten bijvoorbeeld veel meer vlees, waar soms hormonen in verstopt zitten. Dit zijn echter speculaties die nog wetenschappelijk bewezen moeten worden.

Minder vaak ziek

Daarnaast zijn kinderen veel minder vaak ziek dan vroeger. Binnen 24 uur zitten ze bij de dokter. Het aantal ziektedagen staat rechtstreeks in verband met de ontwikkeling. Hoe minder een kind ziek is geweest, hoe beter het groeit en zich kan ontwikkelen.

Chemische stoffen

Een andere zorg is dat er in het dagelijkse voedsel chemische verontreiniging zit, waardoor kinderen vroeger zouden rijpen. PCB (polychloorbifenyl, wat in sommige plastics zit) en DDT (een insectendodend middel) zijn stoffen die in verband worden gebracht met een te vroeg intredende pubertijd. Blootgesteld aan grote concentraties van deze stoffen treedt de pubertijd bij meisjes ongeveer elf maanden eerder in.

Ook in Nederland zijn deze stoffen in het voedsel te vinden, hoewel ze zoveel mogelijk geweerd worden. Hoe verontrustend dit ook klinkt, is er toch niet echt bewijs geleverd voor het verband tussen verontreinigde voeding en vroege puberteit. Daarnaast is het belangrijk om te onthouden dat de vervroeging maar heel geleidelijk intreedt en dus niet dramatisch is.

Overgewicht

Uit Brits onderzoek van The Institute of Cancer Research bleek dat vooral meisjes uit gezinnen met een laag inkomen jong beginnen te menstrueren. Gemiddeld ligt deze leeftijd op 12,1 jaar. Meisjes uit hogere sociaaleconomische milieus werden voor het eerst ongesteld op 12,5 jarige leeftijd.

Volgens de onderzoekers heeft dit verschil in milieu gevolgen voor het lichaamsgewicht. Meer meiden uit gezinnen met een laag inkomen zouden kampen met overgewicht door ongezond eten. Dit zou vervolgens weer effect hebben op de leeftijd waarop zij voor het eerst menstrueren.

Andere invloedsfactoren

Uit het onderzoek kwamen ook andere factoren van invloed naar voren. Zo hebben dochters van moeders die tijdens hun zwangerschap roken of een zwangerschapsvergiftiging oplopen, meer kans om vroeg te menstrueren. Andere invloedsfactoren zijn een laag geboortegewicht, geen tweeling zijn, geen borstvoeding ontvangen, weinig broers of zussen hebben en niet blank zijn.

Geen probleem

Wat ook de oorzaak is van de steeds vroeger intredende pubertijd, jonge meisjes zien zich zelf vaak nog niet als seksuele wezens. Zij zijn daarom ook niet verward door de ontwikkeling van hun borsten of start van hun menstruatie. Het meest belangrijk is of dat bij hun leeftijdsgenootjes ook zo is. Als dat niet zo is, gaan ze pas vragen stellen of zich ongemakkelijk voelen.

Effect ouders

Ouders lijken er meer last van te hebben en dringen opeens aan op een bh of gaan zich ineens veel meer bemoeien met de manier van kleden. Ze voelen zich blijkbaar erg ongemakkelijk bij de vroege lichamelijke ontwikkeling van hun dochters. Veel moeders herinneren dit niet uit hun eigen jeugd, toen begon dat allemaal wat later. Bovendien willen ze hun dochters beschermen tegen zichzelf, omdat zij nog geen idee hebben welk effect ze op mannen kunnen hebben.

Te vroeg ingetreden puberteit

Op het moment dat een meisje echt heel jong ongesteld wordt, bijvoorbeeld als ze acht of negen jaar is, spreekt men van een te vroeg ingetreden puberteit. In zo’n geval is het verstandig om een huisarts te raadplegen, die kan doorverwijzen naar een kinderarts. Die onderzoekt of er sprake is van een normaal proces of van een hormonale afwijking of andere bijzonderheden.

Auteur: Corina Blommendaal
Bron: AD, The Institute of Cancer Research, TROUW

 

Pagina laatst aangepast op 25 juni 2019


Gerelateerd