Kind dat slecht rekent heeft wellicht dyscalculie

Als een kind niet goed kan rekenen heeft het wellicht dyscalculie, een neurologische aandoening die het aanleren van rekenvaardigheden verstoort. Dyscalculie krijgt langzaam maar zeker meer erkenning. Woordblindheid, ofwel dyslexie, is een veel bekendere stoornis. Dat een neurologische storing ook de oorzaak kan zijn van rekenproblemen wordt pas sinds de jaren '90 erkend.

Dyscalculie of niet?

Hoe weet je of je kind dyscalculie heeft of dat het gewoon niet sterk is in rekenen? Een flinke rekenachterstand hoeft immers nog geen dyscalculie te zijn. Kinderen met dyscalculie hebben moeite met het leren van de betekenis van getallen en kunnen hoeveelheden en maten niet goed inschatten. Ze kunnen niet uit de voeten met rekenprocedures, ook niet na steeds weer opnieuw uitleggen. Een verschil met dyslexie is dat rekenstoornissen vaak gepaard gaan met andere beperkingen, zoals een slecht kortetermijngeheugen, een matige ruimtelijke oriëntatie, problemen met klokkijken en gebrek aan inzicht.

Weinig begrip

Dyscalculie is waarschijnlijk een erfelijke stoornis en heeft, net als bij mensen met dyslexie, niets te maken met intelligentie. Het schort meestal ook niet aan concentratie of motivatie. Het gevaar is dat kinderen met dyscalculie in de klas worden gezien als dom, op weinig begrip kunnen rekenen en geen of niet de juiste begeleiding krijgen. Je kind kan daardoor een enorme weerzin krijgen tegen rekenen, zich eenzaam voelen en - net als bij dyslexie - last krijgen van faalangst.

Dyscalculie test

Volgens onderwijspsycholoog Tom Braams is het belangrijk om te weten of het echt gaat om een stoornis. Dyscalculie kan pas na een uitvoerige test worden vastgesteld. Bespreek de mogelijkheid van testen met je school als je dyscalculie vermoedt of wend je tot een orthopedagogisch bureau. Als je begrijpt welke psychologische functies gestoord zijn, dan kunnen ouders en leerkrachten daarmee rekening houden, zegt Braams. Kinderen met dyscalculie kunnen zich volgens hem met de juiste begeleiding wel degelijk ontwikkelen in het rekenen.

Je kind helpen

Van belang is dat je kind plezier houdt in rekenen. Je kunt je kind helpen door het rekenen te visualiseren, dus door bijvoorbeeld sommen voor te doen met knikkers, dobbelstenen of een telraam. Accepteer dat het rekenen traag gaat en neem er de tijd voor. Dring niet aan op rekenen uit het hoofd, geef sommen die al op papier staan. Je mag je kind gerust gebruik laten maken van een rekentafelkaart, een rekenmachine en een opzoekboekje met rekenmethodes.

Scholen en dyscalculie

Leerkrachten op school behoren te weten hoe ze met kinderen met dyscalculie moeten omgaan. Er zijn speciale leerboeken en computerprogramma's beschikbaar. Vraag een dyscalculieverklaring aan, waarmee je op de basisschool of op het voortgezet onderwijs aanspraak kunt maken op begeleiding. Op sommige scholen kan een leerling vrijstelling krijgen van wiskunde, maar over het algemeen komt dit niet vaak voor. Wel zijn er aangepaste toetsen en examens voor leerlingen en studenten met dyscalculie.

Protocol dyscalculie

Het Protocol Ernstige Reken-Wiskundeproblemen en Dyscalculie (ERWD) beschrijft hoe er geconstateerd kan worden of er sprake is van dyscalculie en wat het onderwijs kan doen aan het signaleren en begeleiden van leerlingen met ernstige wiskunde- en rekenproblemen.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Rekencentrale, Braams: uitleg voor kinderen, Boek: Kinderen met Dyscalculie, ERWD, NVORWO

Pagina laatst aangepast op 28 juni 2019


Gerelateerd