Zin en onzin van groente wassen

Eten & drinken 11 januari 2016 4 Reacties
sla wassen

Een krop sla barst van de bacteriën, parasieten en virussen. Niet zo gek dus dat je behoorlijk ziek kunt worden als je groente niet wast. De Nederlandse privékeukens zijn goed voor de meeste voedselvergiftigingen en -infecties. Ongeveer een miljoen Nederlanders lopen jaarlijks een voedselvergiftiging op door zich niet te houden aan hygiënische maatregelen. Vooral tijdens feestdagen is het gevaar groot, omdat veel mensen voor een aantal dagen tegelijk boodschappen doen en het wat minder nauw nemen met het bewaren van voedsel.

Een kropje sla

Neem bijvoorbeeld het op het eerste gezicht onschuldige kropje sla. Van een knapperige salade kun je echter behoorlijk ziek worden. De lijst bacteriën, parasieten en zelfs virussen die je op sla kan aantreffen, is angstig lang. Groente goed wassen en bewaren voorkomt problemen, maar dat is nu juist het punt: niet iedereen neemt die moeite.

Wat en hoe groente wassen?

Het Voedingscentrum adviseert alle groenten te wassen, of je die nu rauw of gekookt eet. Was eerst je handen, want daar kunnen veel bacteriën op zitten. Was daarna de groente door het onder koud water te zetten of door het grondig af te spoelen. Vervolgens kun je de groente snijden.

Meeste bacteriën op buitenkant

Zo mogelijk ontdoe je de groente eerst van de buitenste bladeren, bijvoorbeeld bij een krop ijsbergsla of andijvie. Aan de buitenzijde bevinden zich namelijk de meeste bacteriën en mogelijke cysten van parasieten. Daarna moet je volgens het Voedingscentrum weer je handen wassen om verdere verspreiding van de ziekmakers over de rest van de groente te voorkomen.

Onder water zetten

Groente zoals verse spinazie kun je het best eerst onder water zetten om vuil te laten wegzakken. Daarna moet het goed afgespoeld worden. Ook spinazieblaadjes in plastic zakken moet je bij voorkeur wassen, zeker als je ze rauw eet.

Lang bewaarde groente

De Consumentenbond constateerde onlangs dat je verpakte sla uit de winkel het beste binnen één of twee dagen kunt opeten. Bacteriologisch is er niet veel op aan te merken, maar de kwaliteit van de sla is op de dag van de uiterste houdbaarheid meestal niet best meer. Onverpakte groente kun je ook niet lang in de koelkast bewaren. De listeria-bacterie die in je koelkast woont, is dol op gekoelde groente. Volgens de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kun je te lang bewaarde voorverpakte maaltijden uit de koeling niet meer vertrouwen.

Bestrijdingsmiddelen

Op groente kunnen resten van bestrijdingsmiddelen zitten. In Nederlandse groenten zijn de gehalten meestal zeer laag blijkt uit onderzoek van de NVWA. Het blijkt dat zo’n 99% van al het groente en fruit in supermarkten aan de wettelijke eisen voldoen voor resten van gewasbeschermingsmiddelen (Maximale Residu Limiet, MRL). In sommige buitenlandse groenten kunnen meer bestrijdingsmiddelen zitten, maar ook dan gaat het om zo weinig resten dat ze niet schadelijk zijn voor de gezondheid. Het Voedingscentrum geeft aan dat schillen en wassen niet nodig is om de residuen van bestrijdingsmiddelen te verwijderen. Het zou ook zinloos zijn: als er al residuen in de groente zitten, dan kun je ze er niet uitspoelen.

Nitraat en nitriet

Nitraat komt voor in veel bladgroenten. Deze stof wordt in het lichaam omgezet tot het schadelijke nitriet. Een klein deel van het nitraat verdwijnt bij het wassen. Nitraat zit in andijvie, bleekselderij, postelein, raapstelen, waterkers, rode biet, snijbiet, sla, spinazie, spitskool, chinese kool, koolrabi en venkel. Rucola is de nitraatkampioen. Dit betekent gelukkig niet dat je deze groenten niet moet eten. Het Voedingscentrum adviseert maximaal twee keer per week nitraatrijke groente te eten. Je kunt deze groente beter niet combineren met vis, omdat het op een schadelijke manier kan reageren met de eiwitten uit vis.

Snel opeten

De wijze waarop nitraatrijke groente wordt bewaard en bereid, heeft invloed op de hoeveelheid schadelijk nitriet. De nitraatconcentratie in spinazie en kropsla kan tot 30% dalen door de groente te wassen en door bij sla de hoofdnerven en de buitenste bladeren te verwijderen. Je voorkomt nitrietvorming door de groente bij een lage temperatuur te bewaren en zo snel mogelijk te verwerken.

Symptomen na eten van besmet voedsel

De bacteriën, virussen of parasieten in groenten kunnen een voedselinfectie of – vergiftiging veroorzaken. Het gevolg is een ontsteking van de darmen, maag of andere organen. Symptomen die mogelijk optreden zijn:

  • misselijkheid
  • braken
  • diarree
  • buikpijn
  • buikkramp
  • koorts

De klachten van een voedselinfectie ontstaan minimaal acht uur na het eten van besmette groenten. Soms treden er geen symptomen op en heb je dus niets door. De symptomen van een voedselvergiftiging treden eerder op: meestal binnen een paar uur na het eten van besmette groenten.

Lees meer over voedselinfecties in het artikel ‘5 veelvoorkomende veroorzakers van een voedselinfectie

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Voedingscentrum, Consumentenbond, Vegatopia, Bacteriewijzer RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit)

4 Reacties

  • Anoniem schreef:

    Maar om welke bacteriën gaat het dan? En wat kun je er dan van krijgen? Dat mis ik in dit stukje. Bacteriën zijn pas schadelijk als er ziekteverwekkers tussen zitten. Hier staan alleen maar wastips bij die volgens mij niet eens voldoende zijn. Een paprika een beetje onder de kraan heen en weer bewegen en dan snijden zou voldoende zijn om al je ziekteverwekkers te verwijderen. Lijkt me erg raar!

  • Geurt schreef:

    Hoe zit dat met de “reeds gewassen en gesneden groenten” die je in de winkel koopt. Is hun wasprocedee te vertrouwen?

  • hyati schreef:

    wat krijgen jullie snel een antwoord zeg??

  • Hendrik schreef:

    Ik kwam via via op deze site terecht en acht t wel noodzakelijk even een opmerking te plaatsen bij de aanname “In Nederlandse groenten zijn de gehalten meestal zeer laag”
    Dat is zo’n aperte nonsens dat ik lezers met klem adviseer zich hier over nader te informeren aangezien de groenten -ook de Nederlandse- soms enorme hoeveelheden onaanvaardbare en te vaak ook erg gevaarlijk “gewasbeschermingsmiddelen” -zo het die zooi tegenwoordig- bevatten…Ik stoor mij dagelijks aan de voortdurende ontkenningen
    van deze werkelijkheid….De werkelijkheid over “ons” voedsel” levert een schril contrast met de gemakzuchtige aannames van mensen die geen enkele moeite doen e.e.a. eens onder de loep te nemen, Doe hier uw voordeel mee

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *