Voeding en kanker: 10 adviezen voor gezond eten

Eten & drinken 24 augustus 2016
Voeding en kanker. Gezond eten helpt kanker voorkomen.

Iedereen kent wel iemand die last van deze gevreesde ziekte heeft of heeft gehad: kanker. Waar veel mensen zich echter niet bewust van zijn is het grote aandeel dat wij als mensen zelf hebben in het voorkomen van kanker. Bijvoorbeeld door te letten op onze voeding. Onze (wetenschappelijke) kijk op kanker is in de afgelopen jaren sterk veranderd. Zo zien we kanker steeds meer als een chronische ziekte die zich gaandeweg ontwikkelt. Ook is er steeds meer wetenschappelijk bewijs dat onze westerse eetgewoonten een grote rol spelen bij de sterke toename van kanker in onze samenleving. Zo publiceerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bevindingen, waaruit blijkt dat overgewicht en obesitas een grote risicofactor zijn bij het ontstaan van kanker. Daarom op Dokterdokter dit artikel over voeding en kanker, geïnspireerd op de inzichten uit het boek Eten tegen Kanker.

Hoe ontstaat kanker?

Om je te realiseren hoe belangrijk voeding is bij het voorkomen van kanker, is het goed om te weten hoe kanker ontstaat. Kanker ontstaat als lichaamscellen zich ontwikkelen tot kankercellen. Waarom bepaalde zich wel of niet tot kankercel ontwikkelen blijft meestal een raadsel. Vervolgens blijven de kankercellen zich ontwikkelen en gaan zich verspreiden. Dit is een hele beknopte uitleg van het ontstaan van kanker. Kijk voor meer uitleg over kanker eens op Gezondheidsplein.nl.

Verder is er een aantal risicofactoren die de kans op het ontstaan van kanker vergroten. In tegenstelling tot wat veel mensen denken speelt erfelijkheid daarbij slechts een kleine rol. Veel belangrijker zijn leefstijlfactoren. Zo bestaat tweederde van de risicofactoren van kanker uit roken en voeding of obesitas. Je eetgewoontes zijn dus erg belangrijk. Maar wat is dan precies wel en niet goed om te eten? We zetten tien adviezen voor je op een rij.

De 10 adviezen

1. Kankercellen haten koolsoorten

Terug naar de oud-Hollandse keuken met spruitjes, boerenkool en broccoli! Deze koolsoorten hebben namelijk een kankerwerende werking. Dat groente gezond is, is voor velen welbekend. Nu blijkt echter dat in de preventie van kanker vooral de zogenoemde kruisbloemige groenten, ofwel kolen, belangrijk zijn. Dit komt door de glucosinolaten in kool. Naast eerder genoemde koolsoorten bevatten savooiekool, waterkers, knolletjes, witte- of rodekool, bloemkool, paksoi en Chinese kool veel glucosinolaten.

2. Knoflook is gezond

Naast eventuele gesprekspartners schrik je er ook kankercellen mee af: knoflook! Knoflook is gezond en wordt al sinds de vroege geschiedenis als medicijn gebruikt. Zo helpt knoflook een hoge bloeddruk verlagen. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat knoflook ook het risico op kanker verkleint, vooral in het maag-darmkanaal. Dit komt vermoedelijk door het hoge gehalte aan bepaalde zwavelhoudende fytochemicaliën. Overigens geldt dit niet alleen voor de knoflook, maar ook voor familieleden zoals ui, prei, sjalot en bieslook.

3. Soja: bron van fyto-oestrogenen

Volgens de Chinese traditie is soja een van de vijf heilige zaden, samen met gerst, tarwe, gierst en rijst. Hoewel soja in China deel uitmaakt van het standaard voedselpakket, kennen wij het vooral van sushi en vleesvervangers. Zonde, want sojaproducten bevatten veel isoflavonen die de groei van kankercellen beïnvloeden. Soja zou vooral beschermen tegen prostaatkanker en borstkanker. Qua structuur lijken deze isoflavonen sterk op oestrogenen, vrouwelijke geslachtshormonen. Daarom noemen we ze ook wel fyto-oestrogenen. Praktisch gezien kun je qua voedingsmiddelen met veel isoflavonen denken aan sojabonen, miso, sojasaus, sojamelk en tofoe. Toch maar sushi vanavond?

4. Gember, chili, kurkuma en je gezondheid

Kruiden en specerijen zijn niet alleen essentieel om smaak aan je eten te geven, ze bevatten ook stoffen die het ontstaan van kanker kunnen beïnvloeden. De in India populaire specerij kurkuma, met de werkzame stof curcumine, lijkt erg gezond te zijn. Het lijkt erop dat curcumine vooral een positief effect kan hebben op dikkedarmkanker. Ook gember en chilipeper kunnen een kankerwerende werking hebben. Bij kruiden kun je denken aan onder meer munt, tijm, marjolein, oregano, rozemarijn, basilicum, koriander, venkel en anijs.

5. Groene thee, verfijnd en gezond

Op water na is thee het populairste drankje ter wereld. Volgens sommige verhalen wordt groene thee al sinds 5000 jaar voor Christus gedronken in Azië. Waar zwarte thee een tijd heeft gefermenteerd, worden de theebladeren voor groene thee slechts geroosterd, gerold en gedroogd.  Niet alleen bevat groene thee veel minder cafeïne dan zwarte thee, ook zit het boordevol catechinen, een soort polyfenolen. Deze stofjes hebben een sterke kankerwerende werking, maar het is belangrijk om de thee acht tot tien minuten te laten trekken. Zo haal je het maximale uit je kopje thee. Meer over de gezondheidsvoordelen van groene thee.

6. Bosvruchten: van frambozen tot bosbessen

Niet alleen zijn bosvruchten razend populair om hun heerlijke smaak, ook zijn ze een bron van kankerwerende fytochemicaliën. Zo bevatten aardbeien en frambozen veel ellaginezuur en zijn blauwe bessen en bosbessen een bron van anthocyaniden. Hou je ook van cranberries? Eet ze gedroogd door je yoghurt, in plaats van als een siroop. Zo krijg je veel meer proanthocyaniden binnen. Dit stofje verkleint het risico op dikkedarm,- maag,- of prostaatkanker en remt de groei van microtumoren.  

7. Omega 3, het betere vet

Veel vet is natuurlijk niet goed, maar wist je dat mensen in de westerse landen vaak juist te weinig omega 3-vetzuren binnenkrijgen? Deze meervoudig onverzadigde vetzuren vind je onder andere in vette vis, soja, lijnzaad en walnoten. Het probleem is vaak dat ons voedsel een overvloed van omega 6 bevat, terwijl het belangrijk is dat omega 3 en omega 6 met elkaar in balans zijn. Omega 6 wordt door het lichaam namelijk gebruikt om ontstekingsbevorderende stoffen aan te maken, terwijl omega 3 juist het tegenovergestelde effect heeft. Hap dus eens een Hollandse haring voor de lunch of doe ’s morgens wat lijnzaadjes door je cornflakes.

8. Tomaten in de pastasaus

Deze populaire groente uit onder andere de Italiaanse keuken is onze hoofdbron van lycopeen. 85% van de lycopeen die wij binnenkrijgen, is afkomstig van tomaten. Dit stofje verlaagt vooral de kans op het krijgen van prostaatkanker. Ook het risico op borst- en nierkanker wordt aanzienlijk teruggedrongen als je veel tomaten op je menu hebt staan. Als je ze bakt in olijfolie optimaliseer je de hoeveelheid lycopeen die je uiteindelijk op kunt nemen. Voeg wat volkoren pasta toe en wat andere ingrediënten naar smaak en je hebt een heerlijke gezonde maaltijd.

9. Sinaasappel en citroen, meer dan alleen fruit

Dat je elke dag twee stuks fruit moet eten, weten we inmiddels wel. Maar wist je ook al dat citrusvruchten naast vitamine C ook boordevol kankerwerende stofjes zitten? Zo bevatten ze verschillende fytochemicaliën en zijn ze het enige gewas dat een grote hoeveelheid flavanonen bevat. Deze stoffen werken ontstekingsremmend. Citroenen, mandarijnen, grapefruits en sinaasappelen zorgen dan ook voor een grote afname van het risico op maag-, slokdarm- en mondkanker. Eet ze als het kan wel onbewerkt. Vruchtensappen bevatten namelijk veel suikers.

10. Een glaasje rode wijn bij het eten

Over het algemeen is alcohol niet goed voor je, maar rode wijn lijkt toch een uitzondering. De beroemde grondlegger van de geneeskunde, Hippocrates, schreef het soms zelfs voor aan zijn patiënten. Rode wijn bevat, net als de fruitsoorten die in dit artikel aan bod kwamen, veel verschillende fytochemicaliën. Dit geldt alleen voor rode wijn. Rode wijn bevat bijna zes keer zoveel van deze stofjes dan witte wijn. Ook bevat de populaire drank veel resveratrol, wat je juist beter kunt opnemen uit wijn dan uit onbewerkte druiven.

Te veel wijn is echter ook niet goed. Eén glas per dag voor vrouwen en twee voor mannen is volgens de huidige richtlijnen het maximum, meer wijn geeft juist een verhoogde kans op ziekten. Geniet dus, maar drink met mate!

Overige adviezen

Er zijn natuurlijk nog veel meer stoffen die een rol spelen bij het voorkomen, afremmen en bestrijden van kanker. Tevens is het belangrijk om je te beseffen dat voeding niet de enige factor is die kanker kan beïnvloeden. Je levensstijl, genetische aanleg en omgeving spelen vaak ook een rol. Met deze tips kun je in ieder geval een goed begin maken. De voedingsmiddelen passen allemaal in een gezonde levensstijl, dus baat het niet, dan schaadt het niet!

Auteurs: Michelle Vellinga & Emma Veldhuis
Bronnen: Eten tegen kanker, WHO

De adviezen uit dit artikel zijn gebaseerd op het boek ‘Eten tegen kanker’ van Dr. Richard Béliveau en Dr. Denis Gingras. In dit boek lees je een uitgebreide uitleg en beschrijving van de rol van voeding bij kanker, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten.

eten tegen kanker

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *