Oorzaken van maagklachten

Maagklachten komen veel voor. Ze hebben meestal met je leefstijl of (verkeerde) eetgewoonten te maken.

Brrreumgrmmpfburp! Na een uitgebreide maaltijd lijkt het net of er een compleet orkest in je maag zit. Als het nu alleen bij geluiden bleef, maar oprispingen, misselijkheid, een opgeblazen gevoel, brandend maagzuur en krampen kunnen je ook parten spelen. Ongeveer één op de vier Nederlanders heeft er wel eens last van. Maagklachten houden verband met het onderste deel van de slokdarm, de maag en het eerste stukje van de twaalfvingerige darm.

Maagwerking

De maag is een belangrijk onderdeel van je spijsverteringskanaal. De binnenkant van je maag bestaat uit een dikke slijmvlieslaag. De klieren in je maagslijmvlies produceren maagsap. Maagsap bevat onder andere zoutzuur en spijsverteringsenzymen. Het zoutzuur doodt veel bacteriën die je met voedsel binnenkrijgt. Daarnaast activeert het zoutzuur de spijsverteringsenzymen. Onder het maagslijmvlies zit een laag met zenuwen en bloedvaten. Aan de buitenkant lopen spieren die zorgen voor de voortstuwing (peristaltiek) van de voedselbrij en de vermenging van voedsel met maagsap.

Oorzaken

Maagklachten of maagaandoeningen kunnen veroorzaakt worden door:

  • Verkeerde eetgewoonten (niet goed kauwen, te haastig of te veel eten)
  • Roken
  • Alcohol, koffie en thee
  • Te vet eten of pittige spijzen
  • Spanningen
  • Onregelmatig leven
  • Bacteriële besmetting (met name de Helicobacter Pylori)
  • Vertraagde maagwerking: voedsel is dan langer in de maag dan noodzakelijk. De maag geeft het voedsel niet snel genoeg door aan de dunne darm. Hierdoor kunnen klachten zoals brandend maagzuur ontstaan
  • Een grote druk op de maag. Dit ontstaat door overgewicht of verstopping in de darm. Doordat de druk op de maag groter is, kan maaginhoud gemakkelijk omhoog stromen
  • Geneesmiddelen (onder andere bepaalde pijnstillers)
  • Zwangere vrouwen hebben nogal eens last van brandend maagzuur, omdat de maag in de buikholte minder ruimte ter beschikking heeft. Dit heeft echter niets te maken met een verminderde functie van het maagslijmvlies en is dus niet iets om je zorgen over te maken

Deze factoren kunnen allemaal bijdragen aan het ontstaan van onderstaande maagklachten en/of aandoeningen.

Brandend maagzuur/maagpijn

Door verschillende oorzaken - bijvoorbeeld roken - kan het maagslijmvlies plaatselijk dunner worden. Hierdoor neemt de beschermende werking van dit maagslijmvlies af. Als de beschermende werking van het maagslijmvlies afneemt, kan door inwerking van het maagzuur de maagwand plaatselijk geïrriteerd raken. Hierbij ontstaat een pijnlijk gevoel in de bovenbuik dat vaak wordt omschreven als brandend maagzuur of maagpijn. Deze klachten ontstaan meestal na de maaltijd en ’s nachts.

Maagpijn is vaak het gevolg van gasophoping, opboeren van lucht of oprispingen in de darmen. Dit kan veroorzaakt worden door te snel eten of bepaalde voedingsmiddelen. Bij veelvuldig opboeren, oprispingen en overgeven komt er regelmatig maagzuur in de slokdarm. Die is niet beschermd tegen maagzuur en er ontstaat een brandend gevoel achter het borstbeen. Dit zuurbranden wordt ook wel ‘refluxklachten’ genoemd.

Acute maagslijmvliesontsteking

Een acute maagslijmvliesontsteking (gastritis) is een tijdelijke ontsteking van het maagslijmvlies. Veel voorkomende klachten hierbij zijn misselijkheid, pijn in de maagstreek, een opgeblazen gevoel en braken. Een ontsteking van het maagslijmvlies kan behoorlijk pijnlijk zijn. Soms gaat de ontsteking over in een maagzweer. Gastritis is meestal het gevolg van een infectie met een virus, bacterie of schimmel. Waarschijnlijk zijn mensen met een verminderde weerstand vatbaarder voor zo’n infectie. Ook alcoholgebruik, het terugstromen van gal uit de dunne darm richting de maag en het langdurig gebruik van bepaalde ontstekingsremmende pijnstillers kunnen een acute maagslijmvliesontsteking veroorzaken.

Maagzweer

Bij een maagzweer is de slijmvlieslaag van de maag of twaalfvingerige darm zo ernstig beschadigd dat er een gat in zit. Door het gat in de slijmvlieslaag liggen de zenuwen in de bindweefsellaag ‘open en bloot’. Als het zure maagsap met deze zenuwen in contact komt, veroorzaakt dat hevige pijn. In veel gevallen is de bacterie Helicobacter pylori de oorzaak is van een maagzweer. Een maagzweer kan spontaan genezen, maar keert ook gemakkelijk vanzelf weer terug. In de andere gevallen zorgt een medicijnkuur meestal voor een volledige genezing en herstelt de maagwand zich. Slechts zelden (twee procent van alle maagzweren per jaar) geeft een maagzweer kans op complicaties, zoals een bloeding of een perforatie van de maagwand naar de buikholte. Ga onmiddellijk naar de huisarts als klachten gepaard gaan met regelmatig braken, bloedbraken, zwart verkleurde ontlasting of onbedoeld gewichtsverlies.

Chronische maagvliesontsteking

Een chronische maagslijmvliesontsteking is een blijvende ontsteking van het maagslijmvlies. Er zijn twee verschillende vormen van chronische maagslijmvliesontsteking bekend: type-A-gastritis en type-B-gastritis. Type-A-gastritis wordt veroorzaakt door een auto-immuunziekte. Het lichaam maakt antistoffen aan tegen het eigen maagslijmvlies, waardoor een chronische maagvliesontsteking ontstaat. Type-B-gastritis wordt meestal veroorzaakt door de bacterie Helicobacter pylori. Op lange termijn kan een infectie met deze bacterie een (chronische) maagslijmvliesontsteking veroorzaken. In zeldzame gevallen is een maagvliesontsteking het gevolg van de ziekte van Crohn.

Functionele maagklachten (opgeblazen gevoel, boeren, misselijk)

Heb je vaak last van pijn in de bovenbuik, misselijkheid, het opboeren van lucht, opgeblazen gevoel, snel een vol gevoel en soms braken? Dan kun je door een gastroscopie, drukmeting of bloed- of ontlastingsonderzoek vaststellen of er sprake is van een maagaandoening, bijvoorbeeld een maagzweer. Bij veel mensen wordt door middel van onderzoek een aandoening uitgesloten. Toch blijven zij maagklachten houden. Deze maagklachten waarvoor geen aanwijsbare oorzaak gevonden wordt, vallen onder functionele maagklachten. Functionele maagklachten kunnen veroorzaakt worden door verstoorde bewegingen van de maag of een verhoogde gevoeligheid. Alhoewel de klachten medisch gezien niet ernstig zijn, kunnen ze wel erg vervelend en soms pijnlijk zijn.

Lees ook het dossier Wat zijn maag- en darmklachten?

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Medisch A-ZMLDSE-gezondheid

Pagina laatst aangepast op 25 juni 2019


Gerelateerd