Hoog cholesterol, wat zijn de risico's?

Cholesterol (in geel) blijft plakken aan de randen van de bloedvaten en vernauwt de bloedvaten.

Een te hoog cholesterolgehalte is vaak het gevolg van een verkeerd eetpatroon. Kijk er mee uit, want het is gevaarlijk voor je gezondheid.

Over cholesterol bestaan veel misverstanden. Wat is nou precies cholesterol, is het alleen maar slecht, hoe kun je voorkomen dat je cholesterolgehalte te hoog wordt en welke gevaren loop je bij hoog cholesterol?

Wat is cholesterol

Cholesterol is een vettige stof die je binnenkrijgt via je voeding en die je lichaam zelf kan aanmaken. Je lichaam heeft cholesterol nodig om cellen, hormonen en gal te maken. Zonder cholesterol kun je niet leven, maar een teveel is ook niet goed.

Je kunt de opname van cholesterol in je lichaam vergelijken met olie in water. Olie kan niet oplossen in water, en hetzelfde gebeurt met cholesterol in je lichaam. Daarom wordt cholesterol als het ware verpakt in kleine bolletjes met een eiwitlaagje. Op deze manier kan je lichaam de stof vervoeren via je bloed.

Twee soorten cholesterol

Er zijn twee soorten bolletjes. Het LDL vervoert cholesterol door je hele lichaam. Onderweg kan dit cholesterol aan de wanden van je bloedvaten blijven plakken (zie foto). Hierdoor worden de bloedvaten nauwer. Daarom wordt LDL-cholesterol ook wel “slecht cholesterol” genoemd. De tweede soort heet HDL-cholesterol. Deze stof haalt het teveel aan cholesterol weer op en transporteert dit naar je lever, zodat het daar kan worden afgebroken. HDL heet daarom ook wel “goed” cholesterol.

De gevaren van een te hoog cholesterol

Hoe hoog je cholesterolgehalte is, kan worden gemeten via een bloedonderzoek. Normaal gesproken moet het cholesterolgehalte lager zijn dan 5 mmol per liter. Is het cholesterolgehalte hoger, dan loop je meer kans op hart- en vaatziekten. Blijf je lang rondlopen met een te hoog cholesterolgehalte, dan is het effect dat er meer cholesterol in je bloedvaten blijft plakken. En daardoor worden je vaten nauwer. Je bloed kan dan niet meer zo goed doorstromen. Er kunnen bloedpropjes ontstaan die je vaten afsluiten. Organen zoals je hart of hersenen krijgen dan tekort aan zuurstof. En dat kan weer leiden tot een TIA, een beroerte of een hartinfarct.

Soms is het erfelijk

Sommige mensen hebben van nature een te hoog cholesterolgehalte. Je lichaam maakt er dan vanzelf te veel van aan. Dit wordt ook wel familiaire hypercholesterolemie genoemd. Hoe dit precies komt, is niet bekend.

De rol van voeding

Een te hoog cholesterolgehalte wordt vooral bepaald door een verkeerd eetpatroon en daarnaast hebben weinig beweging en roken een negatieve invloed. Binnen je voeding heeft met name het eten van te veel verzadigd vet een verhogend effect. Dit zorgt er namelijk voor dat het LDL-gehalte (het “slechte cholesterol”) stijgt. Onverzadigd vet werkt juist positief en verlaagd het slechte cholesterol.

Waar let je op

Om je cholesterolgehalte zo gezond mogelijk te houden, is het belangrijk om goed te letten op je eetgewoonten:

  • Pas op met verzadigd vet in producten zoals roomboter, margarine, vet vlees, volle melkproducten, volvette kaas, slagroom, koekjes, chocolade, chips, snacks en taart.
  • Kies bij zuivel, kaas en vlees altijd voor de magere varianten.
  • Kies voor vloeibare bak- en braadproducten, deze bevatten minder verzadigd vet dan de harde soorten. Of kies voor plantaardige olie zoals olijfolie.
  • Wees matig met koffie met cafeïne.
  • Eet voornamelijk producten met veel onverzadigd vetten. Zoals noten, zaden, vis, olijven, olijfolie, avocado en halvarine.
  • Slik eventueel een supplement met omega 3-vetzuren als je weinig of geen vis eet.
  • Kies altijd voor volkorenproducten, eet veel groente en fruit en zet regelmatig peulvruchten op het menu.

Cholesterolverlagende producten nodig?

Voor sommige mensen kan het helpen om producten te gebruiken die het cholesterolgehalte verlagen, zoals Becel pro-active of Benecol. Deze voedingsmiddelen bevatten zogeheten plantensterolen, die het LDL-cholesterol verlagen.

Toch zijn deze producten lang niet altijd nodig. Met behulp van een gezonde voeding alleen, gelet op eerder genoemde richtlijnen, kun je prima je cholesterolgehalte verlagen. Dure producten met sterolen zijn dan helemaal niet nodig. Het is sowieso aan te raden om, als je cholesterolgehalte te hoog is, altijd te overleggen met de huisarts of een diëtist. Zij kunnen samen met jou bepalen wat voor jou de beste behandelmethode is.

Gezond leven

Om hart- en vaatziekten te voorkomen is het, naast het verlagen van je cholesterolgehalte, ook belangrijk dat je een gezond gewicht hebt, voldoende beweegt, niet rookt en stress zoveel mogelijk probeert te vermijden. In de praktijk zie je vaak dat als iemand met een te hoog cholesterol wat kilo’s verliest het cholesterolgehalte ook daalt.

Auteur: Willemijn Wissekerke, diëtist bij SanaHealthProducts (www.sanahealthproducts.nl) en SanaDerm (www.sanaderm.nl).

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019


Gerelateerd