Onrustige benen, er is iets tegen te doen

Onrustige benen, ofwel het Restless Legs Syndroom (RLS), is een chronische aandoening. De remedie is vaak lastig te vinden, omdat er verschillende vormen van onrustige benen bestaan. Een irriterend, branderig, onbestemd gevoel in de onderbenen. Het gevoel dwingt je vaak tot bewegen. Zo'n klacht kan erop duiden dat je last hebt van onrustige benen. Pijn doet het niet, maar de irritatie kan zó groot zijn dat het leidt tot slaapklachten, en zelfs ernstige beperkingen in je sociale leven.

Meer vrouwen dan mannen

Naar schatting heeft vijf tot tien procent van de Nederlanders last van het Restless Legs Synroom, denkt neuroloog Ron Willems. Hij ziet vaker vrouwen dan mannen met onrustige benen.

Diagnose onrustige benen

Vaak kloppen mensen bij Willems aan nadat ze al een tijd tevergeefs proberen een juiste remedie te vinden. 'Bij nieuwe patiënten probeer ik eerst vast te stellen of het inderdaad om onrustige benen gaat. Dat is niet eenvoudig. Er zijn vier criteria vastgesteld, maar die zijn niet zo gemakkelijk te hanteren', zegt Willems. Eén criterium is bijvoorbeeld dat de onaangename gevoelens in de benen verminderen als je gaat bewegen. Maar hoe bepaal je dat precies? Willems: 'Je hebt geen middelen tot je beschikking om zoiets objectief te meten, zoals het maken van een scan of het meten van bloedwaarden. Dat maakt dat je de diagnose niet zo makkelijk kunt stellen.' De andere drie criteria zijn dat het gaat om onaangename gevoelens, die gevoelens ontstaan in rust en zijn het hevigst in de avond en nacht.

Onrustige benen: een domino-effect

Over de oorzaak van onrustige benen is nog weinig bekend. Er wordt wel veel onderzoek gedaan. 'Er zijn grofweg twee vormen te onderscheiden', zegt Willems. 'Bij de erfelijke vorm is waarschijnlijk sprake van een verstoring van de dopamine-huishouding.' Bij de overige 20% van de gevallen gaat het om zogenoemde secundaire RLS. Hier is de aandoening een gevolg van bijvoorbeeld ijzergebrek, diabetes mellitus, nierfalen of de ziekte van Parkinson. 'Vaak blijkt bij deze patiënten sprake te zijn van  psychische spanningen', zegt Willems. 'Meestal hebben ze ook niet alleen last van rusteloze benen, maar ook van begeleidende klachten, zoals hoofdpijn, rugpijn of depressiviteit.' Een multidisciplinaire aanpak is dus vaak vereist, inclusief psychologische begeleiding. Willems: 'Onrustige benen lijken onderdeel uit te maken van een domino-effect. Alleen is niet duidelijk wat precies het eerste steentje is dat omvalt.'

Therapievormen

'In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is er vaak wel een remedie te vinden', beweert Willems. Maar het is niet zo dat er een wonderpil is die je van het probleem afhelpt. Met medicatie is vaak wel een eerste succes te bereiken. 'Het is een kwestie van proberen. Ik begin vaak met het toedienen van zogeheten dopamine-agonisten. Dat zijn medicijnen die hetzelfde effect hebben als dopamine. De dosering luistert nogal nauw, ik volg mijn patiënten dan ook nauwkeurig, zodat ik weet welk effect het medicijn heeft.' Bekende dopamine-agonisten zijn bijvoorbeeld Adartrel en Sifrol. In een volgend stadium geeft het toedienen van alternatieven, zoals anti-epileptica en opiaten vaak resultaat.

De drie R's

Maar volgens Willems bestaat een succesvolle therapie uit meer dan alleen medicijnen slikken. 'Ik zeg altijd tegen mijn patiënten dat ze de ouderwetse drie R's in hun achterhoofd moeten houden: zorg voor voldoende rust, leef regelmatig en let op je persoonlijke hygiëne (reinheid).'

Fysiotherapie

Ook fysiotherapie kan uitkomst bieden bij onrustige benen. Zo zorgt een beenmassage door de fysiotherapeut voor een betere doorbloeding van de benen en geeft het een rustgevend en aangenaam gevoel. Hierdoor maken de hersenen dopamine aan. Naast massages krijg je ook bewegingsoefeningen om de klachten te bestrijden.

Is masturbatie een oplossing?

Er zijn onderzoekers die beweren dat masturbatie een goede remedie kan zijn tegen het Restless Legs Syndroom. Immers, tijdens seks maakt je lichaam dopamine aan. Een orgasme is de meest effectieve wijze om de aanmaak van dopamine in de hersenen op een natuurlijke manier te stimuleren. Dat helpt op zijn beurt weer de klachten van het Restless Legs Syndroom te verminderen. Masturbatie of seks zou daardoor zomaar eens een hele goede remedie kunnen zijn!

Auteur: Ton Bakker, in samenwerking met Ron Willems, neuroloog

Pagina laatst aangepast op 25 juni 2019


Gerelateerd