Bruin vet en wit vet: wat zijn de verschillen?

Er wordt steeds meer onderscheid gemaakt in soorten lichaamsvet. Tegenwoordig heb je bruin vet, wit vet en zelfs beige vetweefsel in je lichaam. Wit vet wordt weer onderverdeeld in visceraal en subcutaan vet. Raak jij het spoor bijster van al deze termen? Wij ook! Daarom lees je hier meer over alle soorten vet.

Maken vetten je dik?

Hoewel veel mensen denken dat vetweefsel je dik maakt, is soms het tegendeel waar. Sommige vormen van vetweefsel zijn namelijk bijna onmisbaar voor je lichaam en hebben een positief effect op je lichaamsgewicht. Denk bijvoorbeeld aan bruin vet. Bovendien is de ene vorm van wit vet (visceraal vet) meer schadelijk voor je lichaam dan de andere vorm (subcutaan vet).

Het verschil tussen bruin vet en wit vet

Bruin vet zet de energie in je lichaam om in warmte. Deze energie (calorieën) haal je uit voeding die bijvoorbeeld koolhydraten en vetten bevat. De warmte die ontstaat door bruin vet is nodig om de lichaamstemperatuur op peil te houden. Dus hoe meer en hoe actiever het bruine vet is bij iemand, hoe sneller de verbranding. Om die reden is deze vorm van vet erg belangrijk voor een gezond lichaam. Lees onderin het artikel hoe je bruin vet kan stimuleren.

Wit vet zet energie niet om, maar slaat het op. Dit type vetweefsel bevindt zich rondom je organen (dit vet zie je niet met het blote oog) en achter je huid (wat zich kan resulteren in zichtbaar overgewicht). Denk bij wit vet bijvoorbeeld aan het welbekende bierbuikje dat velen met zich meedragen.

Sinds kort wordt aangenomen dat sommige vormen van wit vet omgezet kan worden in bruin vet, wat een grote stap zal zijn in de strijd tegen overgewicht. Deze aanname zit nog in de experimentele fase en heeft meer onderzoek nodig als bewijs.

Wit vet: visceraal vet en subcutaan vet

Wit vet is onder te verdelen in visceraal vet en subcutaan vet. Het vet dat zichtbaar is voor het blote oog (zoals bierbuikvet) noemen we subcutaan vet. Het onzichtbare vet rondom je organen noemen we visceraal vet.

Een teveel aan subcutaan vet is slecht voor je. Het kan verschillende aandoeningen veroorzaken, zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Een klein subcutaan vetlaagje onder je huid kan geen kwaad.

Visceraal vet zie je niet aan de buitenkant van je lichaam. Je kan redelijk slank en gezond ogen, maar vanbinnen kan vet zich ophopen rondom je organen. Visceraal vet verslechtert de werking van de organen waar het omheen ligt en maakt stoffen aan die ontstekingsbevorderend werken.

Wat is beige vet?

Tussen wit vet en bruin vet zit beige vet. Deze vetcellen zijn nog niet zo lang bekend in de wetenschap en blijken eenzelfde soort werking te hebben als bruin vet, maar wel in mindere mate. Beige vet stimuleert dus ook de verbranding en zet energie om in warmte.

Bruin vet stimuleren

Als je dan toch vet hebt, dan graag bruin vet. Helaas hebben sommige mensen minder van dit gunstige bruine vet. Maar er is goed nieuws. Je kan zelf je bruine vet stimuleren onder andere door lichaamsbeweging.

Kou en sporten

Kou is een belangrijke stimulans van bruin vet. Een Japans onderzoek toonde dat bij mensen die weinig actief bruin vet hebben, dagelijks twee uur lang in zeventien graden Celsius doorbrengen zorgt voor een toename van de activiteit van bruin vet, wat vervolgens de vetverbranding stimuleert. Bovendien zagen de onderzoekers een afname van vetmassa door deze blootstelling aan kou. In tegenstelling tot veel andere behandelingen waarbij vetmassa afneemt, bleek hier de spiermassa bij de deelnemers van het onderzoek niet afgenomen te zijn. Extra gunstig dus. Hoe kan je kou gemakkelijk doorvoeren in je dagelijkse leven?

  • Allereerst is het belangrijk minder bang te zijn voor kou. Zolang je bang bent het koud te hebben, zal je daarnaar handelen. Niet alleen bij jezelf, maar ook bij je kinderen. En dat is juist niet de bedoeling! Kinderen zijn vaker actief waardoor ze die extra kledinglaag veelal niet nodig hebben.
  • Zet de kamertemperatuur net iets lager dan normaal. Heb je de temperatuur normaal op 21 graden Celsius staan? Zet het een graad lager, op twintig graden. Over een tijdje kun je overgaan op negentien graden Celsius. Uiteindelijk zet je de temperatuur op achttiengraden, en vervolgens op zeventien graden.
  • Zit je huis in de winter potdicht? Schroom niet om af en toe een raam open te zetten, ook al is het op een kiertje. Bovendien is een beetje frisse lucht in je huis mooi meegenomen.
  • Combineer de twee belangrijkste factoren voor bruin vet: beweging en kou. Sport of maak een stevige wandeling in de buitenlucht, ook in de winter. Als je eenmaal intensief beweegt, krijg je het vanzelf warm.
  • Kleed je minder warm aan. Laat je sjaal wat vaker thuis en kies wat vaker voor een dun vest in plaats van een dikke trui. Kijk wat voor jou het beste werkt.

Van bovenstaande maatregelen is overigens nog niet hard aangetoond dat ze op de lange termijn ook echt een gunstig effect hebben op overgewicht, dat zal nog verder onderzocht moeten worden.  Maar wellicht de moeite waard om te proberen of het voor jou helpt.

Rode peper

Ook is er een voedingsmiddel dat de activiteit van bruin vet bevordert, namelijk rode peper. Hierin zit veel capsaïcine. Er zijn aanwijzingen dat dit stofje ook zorgt voor een afname van het witte (slechte) vet, met behoud van spieren.

Auteur: Jacqueline van Kuler, in samenwerking met Prof. Dr. Liesbeth van Rossum, Internist-endocrinoloog in het Erasmus MC en Hoofd Centrum Gezond Gewicht, divisie volwassenen

Pagina laatst aangepast op 25 juni 2019


Gerelateerd