Zikavirus: wat is het?

Het zikavirus wordt overgebracht door muggen uit de Aedes-familie. Deze steekmuggen komen vooral in tropische landen voor, bijvoorbeeld in Latijns-Amerika. In Nederland bestaan deze muggen niet, waardoor je hier niet het zikavirus kunt oplopen.

Het zikavirus verloopt voor de meeste mensen vrij mild. Bij zwangere vrouwen en voor hun ongeboren kind is dit helaas een ander verhaal. Dokterdokter legt uit.

Zikavirus: symptomen

Het zikavirus herken je aan verschillende symptomen. Deze zijn vergelijkbaar met andere infectieziekten, zoals dengue en chikungunya. De klachten ontstaan ongeveer drie tot twaalf dagen na een beet van een besmette mug. Eén op de vier mensen krijgt daadwerkelijk klachten. Zikavirus symptomen verlopen meestal vrij mild. Je herkent het virus aan de volgende klachten:

  • Acute koorts
  • Hoofdpijn, ook achter de ogen
  • Oogbindvliesontsteking
  • Gewrichts- en spierpijn, met name aan handen en voeten
  • Buikpijn, gaat soms gepaard met overgeven en diarree
  • Huiduitslag, begint vaak in het gezicht en spreidt daarna verder uit over de rest van het lichaam
  • Gevoelloosheid
  • Verminderde eetlust
  • Oedeem (vochtophoping) in armen, benen, handen en voeten

Diagnose en behandeling

De symptomen van dengue, chikungunya en zika lijken erg op elkaar. Daarom is het lastig gelijk de goede diagnose te stellen. Meestal wordt bij de diagnose van het zikavirus eerst dengue en chikungunya uitgesloten. Je herstelt ongeveer binnen twee tot zeven dagen van de infectie.

Er is (nog) geen vaccin of andere behandeling om het zikavirus te genezen. De behandeling bestaat momenteel uit het bestrijden van symptomen.

Zikavirus en zwangerschap

Zoals eerder gezegd verloopt de ziekte vrij mild, dus in het algemeen kun je gewoon afreizen naar landen waar het zikavirus heerst. Er zijn echter aanwijzingen dat het zikavirus tijdens een zwangerschap schadelijk is voor het ongeboren kind. Dit komt doordat de moeder het virus via de placenta kan overdragen aan haar ongeboren baby. Momenteel is het nog niet zeker, maar mogelijk veroorzaakt het zikavirus aangeboren hersenafwijkingen (zoals microcefalie).

Ook voor zwangere vrouwen zelf verloopt de infectie heftiger. De symptomen verlopen meestal heviger dan bij mensen die niet zwanger zijn.

Vanwege de complicaties bij een ongeboren kind wordt zwangere vrouwen afgeraden om af te reizen naar landen waar op dat moment het zikavirus heerst. Ook vrouwen die zwanger willen worden wordt zo’n reis afgeraden.

Is het zikavirus seksueel overdraagbaar?

Het zikavirus blijkt via sperma overdraagbaar te zijn. Het CDC (Centers for Disease Control and Prevention) raadt mensen met het zikavirus aan een condoom te gebruiken. Ook als je in een land bent geweest waar het zikavirus heerst, is het aan te raden een condoom te gebruiken.

Zoals je net hebt gelezen verloopt het zikavirus heftiger bij zwangere vrouwen en ongeboren kinderen. Het CDC raadt daarom aan om geen seks te hebben tijdens de zwangerschap (als de partner het zikavirus heeft opgelopen) of in ieder geval een condoom te gebruiken.

Onderzoek naar het zikavirus

Er is volop onderzoek gaande naar het zikavirus en de aangeboren hersenafwijkingen bij pasgeboren baby's. Zo wordt gespeculeerd over andere oorzaken van de hersenafwijkingen, zoals een insecticide die juist wordt gebruikt om zika te bestrijden.

Reis je naar een land waar het zikavirus heerst?

Onderneem dan antimuggenmaatregelen met deze tips:

  • Draag bedekkende kleding
  • Smeer je onbedekte huid in met een muggenwereldmiddel dat DEET (diethyltoluamide) bevat
  • Slaap in een muggenvrije ruimte of onder een (geïmpregneerde) klamboe

Deze maatregelen zijn extra belangrijk voor:

  • Zwangere vrouwen
  • Mensen met een immuunstoornis
  • Mensen met een chronische ziekte

Op de website van European Centre for Disease Prevention and Control vind je een overzicht van landen waar het zikavirus heerst.

Auteur: Jacqueline van Kuler
Bronnen: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, World Health Organization, European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC), Centers for Disease Control and Prevention (CDC), NOS, Algemeen Dagblad

Pagina laatst aangepast op 26 juni 2019


Gerelateerd