PDS en het microbioom

Bij ieder mens leven ongeveer 160 bacteriesoorten in de darmen. En dat is maar goed ook. Darmbacteriën zijn namelijk onmisbaar voor het menselijk lichaam. Bij het prikkelbare darm syndroom (PDS) is er vaak sprake van een disbalans tussen de darmbacteriën, ofwel een disbalans in je microbioom. Maar wat is het microbioom precies? En wat is de relatie met PDS? 

Wat is een microbioom?

Het microbioom is een verzamelnaam voor alle microben, kleine beestjes, die in en op het lichaam leven. Deze kleine beestjes zijn bijvoorbeeld bacteriën, schimmels en gisten. Het grootste gedeelte van ons microbioom bestaat uit darmbacteriën. Deze darmbacteriën leven met name in de dikke darm. Darmbacteriën helpen onder andere bij de spijsvertering in ruil voor kost en inwoning.

Darmbacteriën helpen mee met de spijsvertering. Zo zijn ze onder andere goed voor het:

  • Verteren van voedsel.
  • Aanmaken van verzadigingshormonen, waardoor het hongergevoel wordt gereguleerd.
  • Stimuleren van darmbewegingen.
  • Goed functioneren van je afweersysteem, waardoor bacteriën die bijdragen aan de spijsvertering met rust worden gelaten.
  • In goede conditie houden van de darmwand (darmbarrière), zodat de spijsvertering niet verstoord raakt.

Gezond microbioom

Een gezond microbioom wordt gekenmerkt door stabiliteit. De stabiliteit van het microbioom is het grootst wanneer er veel bacteriën leven van veel verschillende bacteriesoorten. In de darm leven zowel "goede" als "schadelijke" bacteriën. In een gezond microbioom zijn alle bacteriën met elkaar in balans, waarbij de verdeling tussen goede en schadelijke bacteriën in evenwicht is.

Een gezond microbioom wordt dus in stand gehouden door:

  • Hoge diversiteit van darmbacteriën: hoe meer verschillende bacteriën in de darm leven, hoe beter. Soms valt er een bacterie weg, en dan kan een andere bacterie zijn functie overnemen. Bij een lage diversiteit kan de functie niet altijd overgenomen worden door een andere bacterie. Hierdoor kan mogelijk een disbalans ontstaan.
  • Grote hoeveelheid darmbacteriën: een grote hoeveelheid onschadelijke bacteriën is gunstig voor de darmen. Zij bezetten de meeste plekken op de darmwand, zodat er minder ruimte is voor schadelijke bacteriën.

Disbalans microbioom

Wanneer de balans in het microbioom verstoord raakt, krijgen schadelijke bacteriën de overhand. Dit kan leiden tot klachten. Meestal herstelt de balans in het microbioom vanzelf en verdwijnen de klachten. Maar wanneer de balans verstoord blijft, kunnen er ziekten ontstaan. Factoren die van invloed zijn op de balans van het microbioom zijn onder andere het voedingspatroon, hygiëne en medicatie. Dit kan van invloed zijn op maag- en darmklachten, zoals diarree, buikpijn, een opgeblazen gevoel en winderigheid.

Relatie PDS en microbioom

Het microbioom van mensen met PDS heeft een andere samenstelling dan van gezonde mensen. Het microbioom van mensen met PDS bestaat uit minder bacteriën. Ook komen bepaalde soorten goede bacteriën minder vaak voor. Welke bacteriën dat zijn, verschilt per persoon. Wel lijken er over het algemeen minder Bifidobacteria bij mensen met PDS voor te komen.

Doordat er minder goede bacteriën zijn, zijn er naar verhouding meer schadelijke bacteriën. Hierdoor kan het microbioom verstoord raken. Deze verstoring heeft invloed op de beschadiging van de darmwand, de darmbeweging en op de communicatie tussen de hersenen en de darmen. Hoe dit precies werkt, is nog niet duidelijk. Daarom is er meer onderzoek nodig. Het is niet duidelijk of de veranderde samenstelling van het microbioom oorzaak of gevolg is van PDS.

Microbioom herstellen en verbeteren

De balans van het microbioom kun je op verschillende manieren verstevigen of herstellen. Darmbacteriën leven van het voedsel dat door de darm komt. Daardoor beïnvloedt ons eetpatroon hoeveel en welke bacteriën er in onze darm leven. Onze voeding speelt daarom een belangrijke rol bij de balans van ons microbioom. Lees hier meer over PDS en voeding. In dit artikel lees je meer over de invloed van voeding op PDS-klachten.

Prebiotica

De meeste prebiotica zijn vezels. Vezels krijgen wij binnen via onze voeding. Bij het volgen van een gezond voedingspatroon krijg je dus voldoende prebiotica binnen. Vezels zijn de belangrijkste voedingsbron voor goede darmbacteriën. Ze zijn belangrijk voor de groei en functie van darmbacteriën. Bacteriën breken vezels af, en daardoor komen er stoffen vrij. Deze stoffen helpen bij de spijsvertering. Prebiotica zijn daarom ook wel geassocieerd met de volgende gezondheidseffecten:

  • Versterken van het immuunsysteem
  • Stimuleren van de spijsvertering
  • Reguleren van de eetlust en energiebalans
  • Opnemen van mineralen

Er is onvoldoende wetenschappelijk bewijs over prebiotica en maag- en darmklachten. Omdat elk persoon een ander microbioom heeft, kunnen de effecten van een behandeling ook erg verschillen per persoon. Hierdoor is onderzoek lastig.

Prebiotica bij PDS-patiënten

Prebiotica zijn voeding voor goede darmbacteriën. Het zit onder andere in fruit, groenten, noten, graanproducten en peulvruchten. Er wordt veel onderzoek gedaan of deze vezels het aantal goede bacteriën in het mircobioom van mensen met PDS kunnen vermeerderen met als doel een vermindering van klachten.

Bij mensen met PDS kunnen sommige vezels de klachten verminderen en andere vezels het juist weer verergeren. Welke vezels dit zijn verschilt ook per persoon. Heb je PDS en wil je een aangepast dieet volgen? Schakel dan een PDS-diëtist in voor de juiste begeleiding.

Probiotica

Probiotica zijn goede darmbacteriën. Deze darmbacteriën kunnen bijdragen aan de balans van het microbioom. Wanneer het microbioom uit balans is, kunnen we onze goede bacteriën aanvullen. Probiotica kunnen daarbij een handje helpen. Het gezondheidseffect van probiotica is deels onderzocht. Net als bij prebiotica geldt dat voldoende wetenschappelijk bewijs vaak ontbreekt.

Probiotica bij PDS-patiënten

Probiotica verminderen mogelijk de klachten bij PDS. Probiotica zijn goede bacteriën die het microbioom in balans houden. Toediening van deze goede bacteriën kan de verstoring van de balans in het microbioom verminderen. Klachten zoals buikpijn kunnen daardoor afnemen. Het is nog niet duidelijk welke bacteriën welke klachten bij PDS kunnen verminderen. Wel lijken probiotica met Bifidobacteria het meest effect te hebben op de klachten.

Veel PDS-patiënten ervaren een vermindering van klachten bij het gebruik van probiotica. Het wetenschappelijke bewijs ontbreekt hier (nog) grotendeels voor. Dit komt met name door verschillen in de opzet van onderzoek. Daardoor is het niet duidelijk welke bacteriesoorten van invloed zijn op welke klachten. Daarnaast reageert iedereen anders op probiotica. Dit komt omdat ons microbioom net zo uniek is als onze vingerafdruk. Dat maakt het moeilijk om goed onderzoek te doen. Over het algemeen lijken Bifidobacteria de meeste klachten te verminderen.

Probiotica zijn verkrijgbaar als drank, poeder, capsule of pil. Een probioticum dat bij de één klachten vermindert, hoeft daarom bij de ander niet te werken. De tijd die nodig is om het effect van probiotica te merken, verschilt per persoon. De duur van de kuur die nodig is om het effect te behouden verschilt per probioticum en ook per persoon. Omdat iedereen anders reageert op probiotica is het verstandig om met je behandelend arts te overleggen welke probiotica je wilt gebruiken en voor hoe lang.

Lees hier meer over prebiotica en probiotica bij PDS.

Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door de Maag Lever Darm Stichting

Pagina laatst aangepast op 27 juni 2019