Neus spoelen met zoutoplossing tegen verkoudheid en allergie

Een loopneus of verstopte neus heeft iedereen wel eens. Een vervelend maar ongevaarlijk kwaaltje. Als je echter langere tijd rondloopt met een druppende neus en een stem als een smurf, ben je waarschijnlijk wanhopig om van al dat snot af te komen. Je neus spoelen met een zoutoplossing kan een effectief en veilig wapen zijn tegen een langdurig verstopte neus, de daarbij behorende ademhalingsklachten en een verminderde reukzin.

Hoe raakt je neus verstopt?

Je neus kan verstopt raken door diverse redenen. Denk bijvoorbeeld aan een luchtwegallergie, chronische of acute neusbijholtenontsteking of een (chronische) verkoudheid. Deze aandoeningen kunnen allemaal leiden tot een langdurige ophoping van slijm in je neuspassages of neusbijholten (sinussen).

Sinussen zijn met lucht gevulde holten in de botten van de schedel die in verbinding staan met de neuspassages. De sinussen spelen een belangrijke rol in de bevochtiging van de neus, keel en oren. De passages in de neus en sinussen zijn bekleed met slijmvlies. Dit slijmvlies kan ontstoken raken door bijvoorbeeld een verkoudheid of allergie. Ontstoken slijmvlies zwelt op. Dit gezwollen slijmvlies blokkeert de sinussen waardoor deze niet meer goed belucht worden. Dit leidt tot bacteriegroei wat weer kan leiden tot bijvoorbeeld een bijholtenontsteking. Dat leidt tot zwelling, benauwdheid en hoofdpijn, maar ook een pijnlijke uitstraling naar tanden en kiezen.

Functie van neus spoelen

Trilhaartjes die in het slijmvlies zijn geplant, zorgen ervoor dat vuildeeltjes constant door het slijmvlies worden opgevangen. Vervolgens worden ze samen met het slijm, naar de achterkant van de keel gebracht, doorgeslikt en vernietigd door de zuren in je maag. Wanneer het slijmvlies opzwelt, kunnen de trilharen hun werk niet doen. Door de neus te spoelen met nasaal spoelzout worden bacteriën en vuildeeltjes afgevoerd. Het zoute water herstelt tevens de vochtigheidsgraad en vermindert de ontsteking van het slijmvlies met als resultaat een vrijere ademhaling en minder neusklachten.

Nog meer voordelen

Neusspoelen moet je altijd doen met nasaal spoelzout en nooit met alleen water. Je neus spoelen met alleen water is pijnlijk en irriteert. Neus spoelen met nasaal spoelzout helpt:

  • snot verdunnen,
  • een loopneus verminderen en
  • bacteriën en virussen uit de neus en neusbijholten verwijderen.

Neusspoelen doe je bij voorkeur met een neusdouche. Voor een optimale reiniging dien je de neus te spoelen met voldoende volume (150-250 ml per keer) en dien je de zoutwateroplossing in te spuiten met een licht positieve druk zodat ook de neusbijholten goed worden gereinigd. Bij acute verkoudheid dien je tenminste twee keer per dag je neus spoelen. Het kan ook allergenen uitwassen die je via je neus hebt ingeademd, waarmee je irritatie van het slijmvlies voorkomt. Blijf je langere tijd je neus spoelen, dan stapelen de voordelen zich op. Uit een studie blijkt namelijk dat het op de  lange termijn helpt om symptomen van een (chronische) bijholteontsteking onder controle te krijgen. Een andere studie wees uit dat mensen met chronische sinusproblemen die regelmatig een neusspoeling deden, hun medicijngebruik naar beneden konden schroeven. Neem in zo’n geval altijd contact op met je dokter om te bespreken wat in jouw geval het beste is.

Nasaal spoelzout

Nederlandse KNO-artsen geven er de voorkeur aan dat iemand spoelt met een isotone zoutoplossing. Dat betekent dat de concentratie nasaal spoelzout overeenkomt met de concentratie zout in het menselijk lichaam. Neusspoelen met een te lage concentratie doet pijn en leidt tot irritatie, een te hoge concentratie wordt vaak als ‘erg scherp’ ervaren en kan ook leiden tot irritaties. Ook het spoelen met alleen natriumchloride (keukenzout) wordt vaak als scherp ervaren. Jodium in keukenzout irriteert bovendien het gevoelige neusslijmvlies. Vandaar dat de voorkeur bij neusspoelen wordt gegeven aan een combinatie van natriumchloride (zonder jodium) en natriumbicarbonaat.

Zelf zoutoplossing maken of kant-en-klaar halen?

Zo'n zoutoplossing kun je zelf maken, maar nasaal spoelzout kun je ook in kant-en-klaar sachets kopen bij de apotheek of via internet. Voordeel van de sachets is dat je dan altijd de juiste concentratie gebruikt, het hygiënischer is en de zoutoplossing snel is gemaakt.  Bovendien zijn de zakjes makkelijk mee te nemen.

Neus spoelen

Vroeger werd voor het reinigen van de neus nog wel eens een spuitje (zonder naald) gebruikt. Medisch onderzoek toont echter aan dat je voor effectief neusspoelen een neusdouche dient te gebruiken. De belangrijkste criteria voor een goede neusdouche zijn:

  • De neus moet met voldoende volume gespoeld kunnen worden.
  • Het nasaal spoelzout moet met een licht positieve druk ingespoten kunnen worden.
  • De neusdouche moet makkelijk te reinigen zijn.

Er zijn zowel ‘knijp’-neusdouches als elektrische neusdouches verkrijgbaar.

Geschikt voor jou

Neusspoelen is geschikt voor iedereen vanaf vier jaar. In het begin lijkt het een beetje vreemd, maar neusspoelen gaat echt gemakkelijk en geeft snel verlichting van klachten. Je staat boven de wastafel en plaatst de neusdouche in een neusgat en knijpt er zachtjes in. Wat je er via het ene neusgat inspuit, komt er via het andere neusgat uit. Wanneer je neus erg verstopt is, kan het nasaal spoelzout deels ook via hetzelfde neusgat terugvloeien. Door de neusdouche met nasaal spoelzout om en om via beide neusgaten leeg te knijpen, spoel je alle viezigheid zo uit je neus en ben je snel van je verkoudheid af. Aan neusspoelen zitten geen beperkingen. Omdat kleine kinderen zich misschien kunnen verslikken is het algemene advies dat neusspoelen geschikt is vanaf vier á vijf jaar. Voor kinderen en mensen die het lastig vinden om in een neusdouche te knijpen, zijn er ook elektrische neusdouches verkrijgbaar. Eén druk op de knop is dan voldoende om effectief de neus(bijholten) te reinigen.

Auteur: Franka van Arendonk, in samenwerking met DOS Medical (medische producten op gebied van KNO, allergologie en dermatologie)

Bronnen: Webmd, Medical Facts, Medisch A-Z

Pagina laatst aangepast op 27 juni 2019


Gerelateerd