Insectenbeet voorkomen, herkennen en behandelen

Insectenbeten veroorzaken klachten zoals jeuk, een opgezwollen huid en bij sommige mensen zelfs een allergische reactie. Een insectenbeet is geen pretje en het liefst wil je voorkomen dat je wordt gebeten. Het kan zo zijn dat je geen idee hebt door welk insect je precies gebeten bent, of dat je je afvraagt hoe je de beet op de juiste manier kunt behandelen. Wil je handige tips voor het voorkomen, herkennen en behandelen van een insectenbeet? Lees dan dit artikel van Dokterdokter met advies bij een insectenbeet.

Insectenbeet voorkomen

Het beste is natuurlijk om een insectenbeet te voorkomen. Er zijn een aantal dingen die je kunt doen om insecten op afstand te houden:

  • Geen felgekleurde en gebloemde kleding dragen, hier komen insecten op af.
  • Een kaars of wierook aansteken, rook houdt de insecten op afstand.
  • De huid insmeren met een middel dat insecten afweert, zoals DEET.
  • Parfum (ook geparfumeerde make-up), zoete dranken en andere zoet ruikende dingen vermijden, insecten komen af op een zoete geur.
  • Bedekkende kleding dragen zodat insecten minder gemakkelijk bij de huid kunnen komen.
  • Niet bij een lichtbron gaan zitten in de avond, insecten komen af op licht.
  • Openingen afdekken zoals ramen (met gaas) of gebruik maken van een klamboe zodat insecten minder gemakkelijk naar binnen kunnen komen.

Bereid je extra goed voor op het voorkomen van een insectenbeet wanneer je naar een ver land (vooral buiten Europa) reist. Zo komen er in sommige tropische gebieden bijvoorbeeld muggen voor die ziektes zoals Dengue en Chikungunya verspreiden. Omdat de steken van deze muggen je erg ziek kunnen maken, is het des te belangrijker om een insectenbeet te voorkomen.

Insectenbeet herkennen

Voor de juiste behandeling van een insectenbeet is het handig om te weten door welk insect je bent gebeten. Insectenbeten herken je aan rode of witte, (soms) jeukende bultjes of bulten op het lichaam. Sommige insectenbeten zijn gelijk al pijnlijk, waardoor je meteen opmerkt van welk insect de beet afkomstig is. Andere insectenbeten voel je niet meteen, waardoor je de beet later pas ontdekt. Wanneer je niet weet door welk insect je bent gebeten, kun je eerst kijken naar de kenmerken van de beet:

  • Hoeveel bultjes zijn er te zien?
  • Waar zitten de bultjes?
  • Is de huid rondom de bultjes opgezwollen en/of pijnlijk of juist gevoelloos?
  • Zijn er andere bijzonderheden aan de bultjes te zien?
  • Zitten er nog overblijfselen van een insect in de bultjes (een angel, teek)?
  • Heb je bijkomende klachten zoals koorts, misselijkheid en/of spierpijn?

Verder is het ook behulpzaam om na te denken over wat voor insecten er in een bepaald gebied voorkomen, zodat je gemakkelijker vast kunt stellen door welk insect je gebeten bent. Zo heb je na een dag in het bos bijvoorbeeld meer kans op een tekenbeet, terwijl je in een warm land een grotere kans hebt op een muggensteek.

Kenmerken van meest voorkomende insectenbeten

Wanneer je een insectenbeet hebt die vaak voorkomt, kun je aan de hand van de kenmerken van de beet proberen te bepalen door welk insect je gestoken bent. Insectenbeten die vaak voorkomen zijn:

  • Muggensteek: een rode, jeukende, licht opgezette plek op de huid.
  • Bijensteek: een pijnlijke beet die later vaak irritatie van de huid eromheen veroorzaakt. Soms ontstaat er een grote witte bult die daarna rood wordt, soms zwelt de huid alleen op. De angel van de bij blijft in de steek zitten, deze moet worden verwijderd.
  • Dazenbeet: een pijnlijke beet die een kleine of grote zwelling op de huid veroorzaakt.
  • Wespensteek: een brandende, pijnlijke beet, met een gezwollen rode of witte huid rondom de steek. Soms is er een gaatje te zien op de plek waar je gestoken bent.
  • Bedwantsenbeet: jeukende, rode, kleine bultjes.
  • Brandhaartjes van een eikenprocessierups: de brandhaartjes van de eikenprocessierups veroorzaken soms oogklachten, benauwdheid en jeuk.
  • Tekenbeet: een klein, rood plekje op warme, vochtige plekken zoals de oksels, liezen of in je knieholte. Wanneer je de beet op tijd ontdekt, zit de teek nog op de huid. De teek moet dan zo snel mogelijk worden verwijderd.

Wanneer je de insectenbeet niet herkent en je last hebt van ernstige klachten, raadpleeg dan altijd een arts.

Insectenbeet behandelen

De behandeling van een insectenbeet hangt af van het insect waardoor je bent gestoken en van de klachten die de beet veroorzaakt. Een insectenbeet kan op de volgende manieren worden behandeld:

  • Bij een jeukende beet kun je een anti-jeuk crème of zalf gebruiken. Krab niet aan de beet, de huid kan dan gaan ontsteken of het gif (en de jeuk) kan zich verspreiden.
  • Ontsmet de beet met alcohol of jodium om zo infectie van de huid te voorkomen.
  • Bij een beet die is opgezwollen kan een ijskompres de zwelling verminderen, dit is ook verkoelend voor de huid.
  • Bij een (ernstige) infectie door een insectenbeet kan er antibiotica worden voorgeschreven om bacteriën te doden.
  • Wanneer er een angel of een teek in de beet zit, verwijder deze dan zo snel mogelijk op de juiste, voorzichtige manier.

Allergische reactie insectenbeet

Je kunt allergisch zijn voor het gif van bepaalde insecten. Er ontstaat dan een lokale allergische reactie of een systemische allergische reactie.

Lokale allergische reactie

Een lokale allergische reactie uit zich alleen rondom de insectenbeet. De aangedane huid kan opgezwollen raken, warm zijn en jeuken. Soms raakt een groot gedeelte van de huid rondom de beet opgezwollen. Over het algemeen gaat een lokale allergische reactie vanzelf over. Wanneer je veel klachten hebt, kun je tabletten nemen die de allergische reactie verminderen (antihistaminica), of een ontstekingsremmende zalf (corticosteroïdzalf) op de beet smeren. 

Systemische allergische reactie

Bij een systemische allergische reactie is er een sterke allergische reactie op het gif van een bepaald insect. Een systemische allergische reactie kan gevaarlijk zijn. Raadpleeg altijd gelijk een arts wanneer de volgende klachten optreden:

  • Opgezwollen gezicht, oogleden of lippen
  • Opgezette keel en moeite met slikken
  • Zwakte
  • Moeite met ademhalen
  • Jeuk en zwellingen over het hele lichaam
  • Misselijkheid en/of diarree
  • Ernstige hoofdpijn

Een allergische reactie kan zo heftig zijn dat je in een staat van shock terechtkomt. Een shock wordt behandeld door adrenaline in te spuiten met een adrenalinepen. Wanneer je weet dat je allergisch bent voor het gif van een bepaald insect kan het zijn dat je zelf al een adrenalinepen bezit. Mocht dit niet het geval zijn, zorg dan dat je zo snel mogelijk behandeld wordt met een adrenalinepen in het ziekenhuis.

Auteur: Emma Wiedijk

Bronnen: Thuisarts, Mayo Clinic, UCMG, Allesoverallergie, huidarts

Pagina laatst aangepast op 27 juni 2019


Gerelateerd