Hyperthyreoïdie: een te snel werkende schildklier

Hyperthyreoïdie is de ingewikkelde term voor een te snel werkende schildklier. Het is niet te verwarren met hypothyreoïdie, een te traag werkende schildklier. Wat houdt hyperthyreoïdie precies in? Welke klachten kun je ervaren en wat kun je er tegen doen? Dokterdokter geeft je alle informatie.

Wat doet je schildklier?

Je schildklier vind je in je lichaam laag in je hals, om je luchtpijp heen en nét onder je strottenhoofd. Er stromen vier slagaders door je schildklier en dat maakt dat dit het meest doorbloede orgaan van je lichaam is – een niet te onderschatten orgaan dus! Maar wat doet het precies? In de schildklier wordt onder andere het schildklierhormoon aangemaakt. Het schildklierhormoon speelt een rol bij:

  • De stofwisseling
  • Het geestelijk functioneren
  • De groei
  • De energiestofwisseling en de vetverbranding

Wanneer de schildklier te langzaam werkt en er te weinig schildklierhormoon wordt gemaakt spreken we van hypothyreoïdie. Bij te veel aanmaak noemen we dit hyperthyreoïdie.

Hyperthyreoïdie: wat is het?

De naam hyperthyreoïdie is wellicht iets beter te begrijpen wanneer je weet dat een andere naam voor je schildklier glandula thyreoidea is. Plak aan het laatste woord ‘hyper’ vast en je hebt hyperthyreoïdie: een te snel werkende schildklier.

Wanneer je last hebt van hyperthyreoïdie maakt je schildklier dus te veel schildklierhormoon. Dat betekent dat de processen die het hormoon regelt, worden versneld. Dat kan vervelende klachten opleveren.

Symptomen bij hyperthyreoïdie

De klachten die bij hyperthyreoïdie komen kijken zijn vaak vaag en kunnen makkelijk verward worden voor iets anders. Dat maakt het soms lastig om hyperthyreoïdie vast te stellen. Wanneer je hyperthyreoïdie hebt kun je de volgende klachten ervaren:

  • Struma: een zichtbaar opgezette schildklier
  • Hartproblemenals een snelle hartslag, hartkloppingen of een onregelmatige hartslag
  • Nervositeit, angstaanvallen, geprikkeldheid
  • Plotseling afvallen, ook al eet je normaal of zelfs meer dan normaal
  • Bevende handen en vingers
  • Zweten
  • Veranderingen in je darmpatroon, je darmen zijn actiever
  • Vermoeidheid, het gevoel slappe spieren te hebben
  • Slaapproblemen
  • Menstruatieveranderingen
  • Overgevoeligheid voor hitte
  • Te weinig kalk in je botten
  • Huidontsteking
  • Mentale veranderingen zoals emotionele labiliteit, depressie, angststoornissen en in zeldzame gevallen kenmerken van schizofrenie
  • Uitpuilende ogen. Dit komt voor in zeldzame gevallen. De ogen lijken groter dan normaal, kunnen pijnlijk zijn en minder scherp zien

In extreme gevallen kun je een soort ‘klachtenaanval’ hebben bij hyperthyroïdie, dat heet een thyrotoxische crisis. Je hebt daarbij ook last van koorts, een hoge hartslag en soms waanbeelden.

De oorzaken van hyperthyreoïdie

Hyperthyreoïdie kan verschillende oorzaken hebben:

  • De ziekte van Graves: in zeventig tot tachtig procent van de gevallen hebben mensen met hyperthyreoïdie de ziekte van Graves. Dit is een auto-immuunziekte waarbij je afweersysteem antilichamen aanmaakt tegen je eigen schildklierweefsel. De schildklier wordt hierdoor niet vernietigd, maar juist gestimuleerd om het schildklierhormoon aan te maken
  • De ziekte van Plummer: dit is een aandoening waarbij een schildklierknobbel te veel schildklierhormoon uitscheidt. Ook wordt wel gesproken van toxisch struma
  • Ontsteking van de schildklier: een schildklierontsteking kan ervoor zorgen dat het schildklierhormoon lekt in de bloedbaan, waardoor het dus overmatig wordt afgegeven. Dit komt soms voor na een zwangerschap, dan wordt het ook wel postpartum thryreoïditis genoemd
  • Secundaire hyperthyreoïdie: hier spreek je van wanneer de oorzaak van hyperthyreoïdie buiten de schildklier zelf ligt. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld zwangerschap of een tumor

In zeldzame gevallen wordt hyperthyreoïdie veroorzaakt door geneesmiddelen die lithium of jodium bevatten of door een andere auto-immuunziekte dan de ziekte van Graves.

Ik heb hyperthyreoïdie, wat nu?

Een bloedonderzoek kan aantonen of je schildklierwaardes afwijkend zijn en er wel of geen sprake is van een te snel werkende schildklier Ga bij klachten altijd naar een arts.

De behandeling bij hyperthyreoïdie hangt af van de oorzaak, ernst van de klachten, je leeftijd en je fysieke toestand. Vaak kan de oorzaak van hyperthyreoïdie niet worden weggenomen. Daarom wordt vaak geprobeerd om de schildklier trager te laten werken. Wat zijn de mogelijkheden?

  • Medicijnen: een manier om de schildklier trager te laten werken is het gebruik van medicijnen. Deze kunnen de aanmaak van het schildklierhormoon en de werking van de schildklier remmen
  • Radioactief jodium: je schildklier is het enige orgaan in je lichaam dat jodium nodig heeft en opneemt uit je bloed. Het inbrengen van radioactief jodium kan dus helpen. Radioactief jodium zorgt ervoor dat de hyperactieve cellen beschadigd raken en dus niet meer werken
  • Operatief verwijderen: heel soms is het nodig om de schildklier in zijn geheel of gedeeltelijk te verwijderen

Auteur: Kim van der Vliet
Bronnen: Schildklier.org, Thuisarts.nl, Gezondheidsplein.nl

Pagina laatst aangepast op 25 juni 2019


Gerelateerd