ESBL bacteriën en BRMO: hoe ontstaan ze en hoe gevaarlijk zijn ze?

Algemeen 13 april 2018 7 Reacties
ESBL bacteriën en BRMO: hoe ontstaan ze en hoe gevaarlijk zijn ze?

De tijd dat antibiotica alle bacteriële infecties kunnen verhelpen, is over. Steeds vaker zijn bacteriën niet meer uit te roeien, omdat ze bestand zijn geworden tegen de antibiotica die we gebruiken. Dit heet resistentie. Bacteriën die resistent zijn tegen veel antibiotica, worden Bijzonder Resistente Micro-Organismen (BRMO) genoemd. Daarnaast bestaan ook de Extended-Spectrum Beta-Lactamase (ESBL) bacteriën, die een speciale groep van de BRMO vormen. Dokterdokter legt uit hoe ESBL bacteriën en BRMO ontstaan en hoe gevaarlijk ze zijn.

Hoe worden bacteriën resistent tegen antibiotica?

Bacteriën hebben, net als mensen, DNA. Hierin staat beschreven hoe de bacteriën eruit zien en hoe ze werken. DNA kan met de tijd veranderen. Dit betekent dat ook de bacteriën veranderen. Deze veranderingen zijn willekeurig: soms pakken ze positief uit voor de bacteriën en soms negatief.

Antibiotica zorgen er op verschillende manieren voor dat bacteriën kapot gaan. Soms vindt er met de tijd een verandering in een paar bacteriën plaats, die ervoor zorgt dat deze bacteriën de antibiotica-aanval kunnen overleven. Deze bacteriën worden resistent. Vervolgens gaan de bacteriën zonder de verandering dood, terwijl de resistente bacteriën blijven leven. Deze krijgen zo de kans om verder te groeien.

In de video hieronder zie je hoe resistente bacteriën ontstaan:

De tekst gaat door onder de video.

Hoe ontstaat een BRMO bacterie?

Bijzonder Resistente Micro-Organismen (BRMO) ontstaan als er weer andere antibioticakuren over de al resistente bacteriën komen. Het proces dat hierboven wordt beschreven, vindt opnieuw plaats. Hierdoor ontstaan bacteriën die resistent zijn tegen meerdere antibiotica.

Een andere manier waarop BRMO kunnen ontstaan, is via de bacteriën zelf. Bacteriën kunnen hun DNA doorgeven aan andere bacteriën. Dit betekent dat een bacterie die bijvoorbeeld bestand is tegen penicilline, deze resistentie door kan geven aan een andere bacterie. Als die bacterie al bestand was tegen amoxicilline, is deze nu resistent tegen beide antibiotica!

Wat zijn ESBL bacteriën?

ESBL bacteriën zijn een subgroep van de BRMO. Het zijn bacteriën die een bepaald stofje kunnen maken: het Extended Spectrum Beta-Lactamase (ESBL) enzym. Dit stofje zorgt ervoor dat bepaalde antibiotica afgebroken worden, waardoor ze niet werkzaam meer zijn. Bacteriën die soms ESBL kunnen maken, zijn bijvoorbeeld Klebsiella en Escherichia coli. Dit zijn bacteriën die van nature in de darm voorkomen, maar ook op rauw vlees terecht kunnen komen.

Wat is het gevaar van BRMO en ESBL bacteriën?

Resistente bacteriën zijn erg gevaarlijk voor de volksgezondheid. Een gezond persoon met een resistente bacterie in zijn darmen wordt hier meestal niet ziek van. Hij kan deze bacterie echter wel verspreiden. Als die vervolgens een infectie bij iemand veroorzaakt is deze niet meer te behandelen met gewone antibiotica. Speciale, dure antibiotica zijn dan nodig om te genezen. En zelfs deze werken niet altijd. Als de toename van resistentie zo door blijft gaan, kunnen we eerder eenvoudig te behandelen infecties ineens niet meer behandelen. Hierdoor stijgt het aantal mensen die overlijden aan een bacteriële infectie.

Wat kun je zelf doen tegen BRMO?

De Wereld Gezondheid Organisatie roept iedereen, van artsen tot gewone burgers, op om (verspreiding van) antibioticaresistentie tegen te gaan. Zo zijn er een paar maatregelen die je zelf kunt nemen:

  • Gebruik alleen antibiotica als je ze voorgeschreven krijgt en vraag niet om antibiotica als je ze niet nodig hebt
  • Volg altijd de instructies die je bij je antibiotica hebt gekregen
  • Geef antibiotica die je over hebt niet weg
  • Voorkom infectie door bijvoorbeeld je handen regelmatig te wassen en probeer niet te dicht bij zieke mensen in de buurt te komen
  • Zorg dat je eten hygiënisch klaarmaakt, bak het goed door en zorg dat rauwe en klaargemaakte voedselwaren niet met elkaar in aanraking komen

Als iedereen zich hieraan houdt, kan de toename van resistente bacteriën vertraagd worden. Zo zorgen we er met z’n allen voor dat een simpele blaasontsteking geen levensbedreigende ziekte wordt!

Lees meer over bacteriën in het dossier Bacteriën op Gezondheidsplein.nl. Als je meer wilt weten over antibiotica kun je het dossier Werking en bijwerkingen van antibiotica bij bacteriële infecties op Ziekenhuis.nl lezen.

Auteur: Lotte Koemans
Bronnen: Microbiology Spectrum (2016), RIVM, WHO, Voedingscentrum, NEMO Kennislink

7 Reacties

  • bewuste consument schreef:

    ‘De intensieve kippenhouderij heeft het ESBL-probleem zelf veroorzaakt. De branche zet zo veel kippen in een kleine ruimte dat ziektekiemen zich razendsnel kunnen verspreiden.’

    Nee, de consument heeft het ESBL-probleem veroorzaakt, door veel vlees voor een lage prijs te eisen. En kiloknallers blijven te consumeren. Zolang de consument geen andere keuzes gaat maken, worden boeren gedwongen veel dieren tegen lage kosten in een te kleine ruimte te houden. Het is makkelijk om het probleem bij de boeren te leggen, maar laten we eerst eens naar onszelf kijken. En wat wij doen met onze voedingskeuzes. Ga niet verontwaardigd hierover doen als jij bijna elke dag vlees eet tegen het liefst de laagste prijs.

  • lot81 schreef:

    ja je kunt wel gelijk hebben. Maar ik wist hier niets van. Misschien moet ik me dan beter inlezen ofzo, maar goed. Je gaater gewoon vanuit dat wat je in de supermarkt koopt schoon is. Ga nu gewoon geen kip meer eten.

  • ron schreef:

    Dit krijg je als je gaat messen met de natuur. Ze slaat keihard terug en muteert gewoon om die antibiotica heen. Dat weten we eigenlijk toch al jaren? Jammer dat de intensieve veehouderij en onze regering hier niets mee doen.

    Straks vallen er doden en wat luidt dan de verklaring: Ja we wilden zo graag kippen en varkens harder laten groeien. Dus dan moeten we deze gevolgen voor lief nemen.

    Iedereen boos, terwijl als je een beetje oplet, je dit allang kan weten.

  • irishdance schreef:

    Ik heb vandaag lekker kipfilet gehaald bij de super en ga dan chinese kool met kip en paprika met noten en rijst eten. We eten heel vaak kip, maar ben er nog nooit ziek van geweest. Gewoon zorgen dat je kip door en door gaar is.

  • Angela schreef:

    De mensheid leet het nooit en roeit zich zelf wel uit.!!
    Zo moeten er zo nodig megastallen komen voor niet alleen kippen maar ook Koeien , varkens etc. Dat is op de eerste plaats dierenmishandeling en daarbij voor het mensdom ongezond.
    Kijk eens naar de Aziatische landen waar de vogelgriep vandaan komt.
    Maar ach ja er moet geld verdiend worden en er zijn toch te veel mensen dus wat doet het er toe!!!!

  • aletta schreef:

    Steek vooral lekker je kop in ’t zand.
    Het gaat er niet om dat je ziek kan worden van besmette kip, maar dat bacterien resistent worden tegen antibiotica.
    Als jij die resistente bacterien in je lichaam hebt (door het eten van kip), en je moet op een dag een antibioticum-kuur nemen, dan werkt-ie niet en blijf je ziek.

  • Alie schreef:

    Als je je kipfiletje gewoon voldoende verhit, zijn alle bacterien dood en ook de antibiotica-resistente bacterien. Zorgen om niets dus. De zgn poep-bacterien zitten niet in het vlees, maar komen tijdens het slachten en verwerken op het vlees terecht. Door mensenhanden dus.
    Gewoon verhitten, niets aan de hand. Heb vandaag nog kipfilet op mijn brood gehad en voel me nog kiplekker.

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *