De zin en onzin van handen wassen

Algemeen 22 januari 2016 8 Reacties
handen wassen

In Amerika waren de handzepen, desinfecterende gels en reinigingsdoekjes een ware hype geworden, toen de Mexicaanse griep heerste. Uit angst voor deze vorm van griep werden in alle openbare ruimten desinfecterende middelen en ‘hand sanitizers’ beschikbaar. Maar heeft het wel zin om dingen schoon te maken voor je ze aanraakt en moet je wel of niet desinfecterende zeep gebruiken? De zin en onzin over handen wassen.

Zinvol: handen wassen helpt echt

Het griepvirus verspreidt zich door niezen en hoesten door de lucht. Het loont de moeite om een goede hoest- en nieshygiëne in acht te houden. Dat handen wassen daarbij een goed middel is in de strijd tegen de griep is waar. Regelmatig en goed handen wassen is zelfs de belangrijkste manier om verspreiding van het griepvirus te voorkomen. Wetenschappers denken dat ongewassen handen goed zijn voor 80% van alle voorkomende infecties.
Zeker in deze periode waarin de griepepidemie zich in Nederland in groeiende mate manifesteert is het raadzaam om regelmatig je handen te wassen. Spoor vooral ook kinderen aan hun handen te wassen. Als het goed is, besteden ook scholen aandacht aan het belang van handen wassen.

Onzin: álles schoonmaken

De menselijke hand is voor bacteriën en virussen het ideale doorgeefluik. Je handen raken voortdurend die dingen aan waar andere mensen ook met hun handen aan zitten: deurklinken, lichtknopjes, kranen, toetsenborden, telefoons, koffiekopjes, het karretje van de supermarkt. Moet je die allemaal gaan schoonmaken? Dat is ondoenlijk, en je zult toch altijd dingen blijven aanraken waar organismen op zitten. Wel heeft het zin om voorwerpen waar veel mensen met vieze vingers aan zitten (bijvoorbeeld spoelknop, kraan, klink en lichtknopje in de wc) regelmatig met een schoonmaakmiddel te reinigen. Het hoeft niet speciaal een desinfecterend middel te zijn.

Zinvol: niet aan ogen, neus en mond zitten

Allerlei micro-organismen hechten zich gemakkelijk aan de natuurlijke olie-achtige stoffen van de huid op je hand en komen gemakkelijk op andere oppervlakken terecht. Met je hand raak je vaak ongemerkt je neus, mond of ogen aan of zit je aan dingen (zoals een glas of flesje) die je aan je mond zet. Zo kun je jezelf eenvoudig besmetten. Met ongewassen handen neuspeuteren of eens flink in je ogen wrijven is ook niet aan te raden. Zo breng je de ziekmakers op je vingers makkelijk in contact met je slijmvliezen. De mate waarin je jezelf besmet en je natuurlijke weerstand bepalen of je er al of niet ziek van wordt.

Onzin: desinfecterende zeep

Door je handen te wassen verwijder je een groot deel van de micro-organismen (de ‘transiënte flora’) op je huid. Daar hoef je niet speciaal desinfecterende zeep voor te gebruiken. Elke soort zeep bindt zich aan de olie-achtige stoffen op je huid. Je moet er vooral voor zorgen dat je handen goed met zeep worden ingesmeerd en dat je goede wassende bewegingen maakt met handen en vingers. Je kunt vloeibare zeep gebruiken, maar een blok zeep werkt zeker zo goed omdat je handen een aantal keren om de zeep moeten draaien om er genoeg zeepmiddel van af te krijgen.

Desinfecterende zeep doodt micro-organismen wel, maar niet allemaal. Bovendien worden je handen door alles wat je aanraakt toch snel weer vuil. Sommige wetenschappers stellen dat micro-organismen juist agressiever worden door ze voortdurend met desinfecterende middelen te bestrijden. Volgens onderzoek waarop het Nederlandse RIVM zich baseert, maakt het in de strijd tegen de griep niet uit of je desinfecterende zeep of gewone zeep gebruikt.

Zinvol: lang genoeg wassen

Belangrijker dan welke soort zeep je gebruikt is dat je je handen grondig wast en dat je ook je nagels reinigt. Even snel handen wassen heeft niet zo veel zin, je smeert een deel van de micro-organismen van je hand dan aan de handdoek die daardoor ook een besmettingsbron wordt. Het maakt niet per se uit hoe lang je je handen wast, als je ze maar grondig wast. Daarna moet er goed worden afgespoeld. Vervang handdoeken dagelijks en was ze op een zo hoog mogelijke temperatuur.

Zinvol: wassen na hoesten en niezen

Wanneer moet je je handen wassen? Was je handen regelmatig, zeker als je op plekken bent geweest waar veel mensen komen. Was handen altijd voor het eten. Het RIVM raadt om in elk geval handen te wassen na:

  • Elk toiletbezoek
  • Het snuiten van je neus (in papieren weggooi-zakdoek)
  • Na hoesten en niezen
  • Voor en na wondbehandeling en verzorging

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: RIVM, CDC, Ministerie van Volksgezondheid

8 Reacties

  • Peter Bol zegt:

    Ivm griep, welke griep dan ook, kan je het overbrengen dmv handen wassen beperken.
    Ik ben van mening dat het een “OOK” scenario moet zijn.
    Handen wassen, in je mouw hoesten of niezen, niet in de buurt komen van ziekte haarden.
    Ik ben tegen vaccinatie. Alleen voor hoog risico groepen.
    Ik ben een groot voorstander van je gezondheid vergroten, je weerstand vergroten.
    Dit doe je door te bewegen, gezond te eten en extra vitaminen, anti-oxidanten en mineralen aan je maaltijd toe te voegen.
    Voedingsuppletie, ook voor kinderen en ouderen.
    Veel succes.

  • Johan van Grondelle zegt:

    Ons ingebouwd imuunsysteem is gebasserd op een leerfunctie. Dat wil zeggen, hoe meer het systeem te maken krijgt met lichaamsvreemde stoffen/organismen, hoe beter het zich leert wapenen tegen deze stoffen/organismen.
    De laatste tijd suggereren reclamebood-schappen, dat het gebruik van desinfecterende middelen voor iedere handeling, vooral kinderen zou beschermen tegen ongewenste reacties (ziekte!) op lichaamsvreemde organismen. Vooral het merk DETTOL is zeer aggresief in het aanprijzen van zijn product.
    Ik stel, dat als je de regels van DETTOL voor je kinderen strikt zou toepassen, het immuunsysteem van je kinderen in ernstige mate wordt verzwakt! In bepaalde gevallen kan DETTOL aansprakelijk worden gesteld voor letsel doorn het onvoldoende reageren van het immuunsysteem
    Er zullen nog wel meer van dit soort
    onnodige producten met dezelfde
    drogredenen worden aangeprezen. Het wordt tijd, dat deze handelwijze wordt verboden, waarbij de “foute” adverteerders tot rectifi-
    catie en zonodig schadevergoeding worden gedwongen!

  • dokterdries zegt:

    Desinfecterende handgels doden niet alleen slechte bacteriën maar ook de goede. Dit komt door de dodende chemicaliën die niet in normale zeep zitten. Als je het elke keer gebruikt als je een deurknop of iets dergelijks hebt aangeraakt dan zal je natuurlijke beschermlaag op je hand verdwijnen. Wat tot gevolge heeft dat je minder bacteriën zult tegen houden, en drogere handen krijgt. De handgels zijn bedoeld voor mensen die echt geen vervanger van water en zeep hebben, denk aan wereldreizigers etc. De bacteriën die je krijgt van een deurknop zijn niet de moeite waard om te desinfecteren.

  • Leo zegt:

    Een beetje overdreven allemaal. Soms lees je zelfs dat je je handen moet wassen na contact met je huisdier. Natuurlijk kan een beetje hygiene geen kwaad, maar mensen werden vroeger niet vaker ziek na één wasbeurt per week. Waar ik zelf altijd wel voor uitkijk is het bereiden van kip. Na het aanraken van rauwe kip was ik mijn handen.

    • Mm1508 zegt:

      Tuurlijk joh. Vroeger poepte en pieste ze op straat. Hadden mensen lepra en allerlei enge ziekten. De wereld veranderd. Zo ook de hygiëne. Gelukkig maar!
      Ga alsjeblieft met je tijd mee en was je handen!

  • Anoniem zegt:

    Wat ik lijk te missen in het artikel is de nut van het drogen van de handen na het wassen. wat kan daar over gezegd worden? Wat is daar het nut van? Is daar ook onderzoek naar gedaan?

  • Anoniem zegt:

    Klopt het dat papier als handdoek beter is dan een handdroger?

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *