Bevolkingsonderzoek darmkanker: wat kun je verwachten?

Algemeen 30 juli 2017 6 Reacties
Bevolkingsonderzoek darmkanker: wat te verwachten?

Sinds 2014 bestaat in Nederland het bevolkingsonderzoek voor darmkanker. Mannen en vrouwen tussen de 55 en 75 jaar worden opgeroepen om ontlasting in te leveren. Jaarlijks sterven bijna vijfduizend mensen aan darmkanker en komen er vijftienduizend patiënten bij. Dat maakt het bevolkingsonderzoek voor darmkanker zo belangrijk: het vergroot de kans er op tijd bij te zijn.

Darmkanker heeft een langdurig voorstadium. Iemand met darmkanker kan lange tijd geen klachten hebben, waardoor de ziekte onopgemerkt blijft. Door de ziekte eerder op te sporen, stijgen de kansen op overleving. Wij geven je alle informatie over wat je precies kunt verwachten van het bevolkingsonderzoek darmkanker.

Waarom het bevolkingsonderzoek voor darmkanker van belang is

Darmkanker is feitelijk kanker aan de dikke darm. Zoals hierboven al genoemd, wordt in Nederland jaarlijks bij zo’n vijftienduizend mensen darmkanker geconstateerd. Daarvan overlijden jaarlijks zo’n vijfduizend mensen. Dat maakt darmkanker de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland en staat het op de tweede plek van kankersoorten waaraan mensen overlijden.

Darmkanker heeft een langdurig voorstadium. Iemand met darmkanker kan lange tijd geen klachten hebben, waardoor de ziekte onopgemerkt blijft. Het bevolkingsonderzoek darmkanker zorgt ervoor dat darmkanker eerder kan worden ontdekt. Hoe eerder het namelijk wordt ontdekt, hoe beter de behandelingsmogelijkheden en de overlevingskansen. Als je op tijd darmkanker constateert, is de overlevingskans na vijf jaar ongeveer 94%. Wanneer dat niet zo is en je komt pas in een later stadium achter de diagnose darmkanker, dan dalen die overlevingskansen naar ongeveer acht procent. Een enorm verschil dus. Het moge daarom duidelijk zijn waarom het bevolkingsonderzoek darmkanker van enorm belang is.

Darmkankertest: zo ontdekt een dokter darmkanker

Er zijn verschillende manieren om te testen op darmkanker. Voor het bevolkingsonderzoek darmkanker krijgen mensen tussen de 55 en 75 jaar eens in de twee jaar een thuistest opgestuurd, waarbij ze ontlasting moeten opsturen ter onderzoek. Blijkt er reden voor vervolgonderzoek, dan pas wordt een CT-scan of coloscopie ingezet.

De thuistest

In het nog onschuldige voorstadium van darmkanker komen goedaardige poliepen (adenomen) voor op de darmwand. Op termijn kunnen de poliepen veranderen in kwaadaardige gezwellen. In de meeste gevallen van darmkanker zijn de laatste delen van de dikke darm, waaronder de endeldarm, aangetast. Bloed in de ontlasting kan duiden op het bestaan van poliepen. Aangezien het vaak om kleine bloedsporen gaat, zijn die meestal niet te zien in de ontlasting. Met de thuistest is het mogelijk om occult (verborgen) bloed in de ontlasting aan te tonen. Op basis van de uitslag kan vervolgens met een endoscoop in de dikke darm worden gekeken. Hierbij kunnen poliepen meteen eenvoudig worden verwijderd.

Coloscopie

Bij een coloscopie wordt de gehele dikke darm onderzocht met een endoscoop. De endoscoop heeft aan het uiteinde een kleine videocamera en een lampje, zodat de arts de binnenkant van de dikke darm kan bekijken. Bovendien kunnen er foto’s worden gemaakt, zodat de arts achteraf de beelden nogmaals kan beoordelen. De coloscopie vindt meer grote poliepen (die kunnen uitgroeien tot darmkanker) dan een CT-scan. Bovendien kunnen deze direct verwijderd worden.

CT-scan

Een CT-colografie is een nieuwe beeldvormende techniek, waarbij de gehele dikke darm gescand wordt. Een driedimensionaal beeld wordt gevormd. Op deze manier is het dus mogelijk om van buitenaf ín de darm te kijken en poliepen te vinden, zonder dat daar een slang (endoscoop) voor nodig is. Wel wordt, om de darm goed te kunnen voorbereiden, lucht (CO2) in de darm geblazen. Dit gebeurt via een dun kort slangetje via de anus. Één van de nadelen van een CT-scan is wel dat een klein deel van de afwijkingen in de darm wordt gemist. Bij ongeveer twee op de honderd mensen die een CT-colografie hebben ondergaan wordt binnen een aantal jaar toch darmkanker geconstateerd.

Voor- en nadelen van bevolkingsonderzoek darmkanker

Deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker is geheel vrijwillig. De Maag Lever Darm Stichting (MLDS) heeft daarom enkele voor- en nadelen aan deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker uiteengezet.

Voordelen bevolkingsonderzoek darmkanker

  • Er is een betere behandelingsmogelijkheid en meer kans op genezing bij een vroege diagnose. De behandelingen zijn daarnaast vaak minder zwaar wanneer darmkanker in een vroeg stadium wordt ontdekt.
  • De sterftepercentages aan darmkanker dalen door deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. Het kan jaarlijks 2400 sterfgevallen aan darmkanker helpen voorkomen.
  • De test is eenvoudig en thuis uit te voeren. Er is geen afspraak nodig met een hulpverlener, de test wordt thuis opgestuurd en kan worden uitgevoerd wanneer dat jou uitkomt.
  • Het bevolkingsonderzoek darmkanker is gratis voor de doelgroep (mensen tussen de 55 en 75 jaar). Er zijn pas kosten als blijkt dat je voor vervolgonderzoek op afspraak moet komen, dit valt wellicht onder het eigen risico van de zorgverzekering.

Nadelen bevolkingsonderzoek darmkanker

  • De uitslag kan je ongerust makenHet kan zo zijn dat er bloed wordt gevonden in de ontlasting en vervolgonderzoek nodig is. Bloed in de ontlasting wil echter niet altijd zeggen dat er darmkanker is, het kan ook door bijvoorbeeld aambeien worden veroorzaakt. Je kunt je daarom ongerust maken over de uitslag van de test terwijl er wellicht geen sprake is van darmkanker.
  • De uitslag kan je onterecht geruststellen. Het bevolkingsonderzoek darmkanker stelt niet altijd de diagnose darmkanker waar dat nodig is. Bij de eerste keer meedoen aan het onderzoek wordt van 65% van de mensen die daadwerkelijk darmkanker hebben, het ook geconstateerd. Die kans vergroot echter wel nadat je meerdere keren meedoet aan het onderzoek, daarom krijg je altijd na twee jaar een nieuwe oproep. De kans dat darmkanker dan wordt geconstateerd wanneer het nodig is, is dan al gestegen naar tachtig tot negentig procent. Het onderzoek is daarnaast slechts een momentopname. Het bevolkingsonderzoek geeft geen garantie dat je op latere leeftijd niet alsnog darmkanker kan krijgen, ook daarom wordt het onderzoek elke twee jaar herhaald.
  • Er is een hele kleine kans op complicaties bij eventueel vervolgonderzoek. Wanneer uit een colonoscopie in het ziekenhuis blijkt dat er een afwijking is, is vaak een ingreep nodig. Bij een ingreep is er altijd een (kleine) kans aanwezig op complicaties.

Auteur: Kim van der Vliet
Bronnen: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Dikkedarmkankerscreening.nl, Gezondheidsraad, Volkskrant, KWF, MLDS

6 Reacties

  • Darma schreef:

    Vanwege mijn divertikels en diverticulitis heb ik twee keer een sigmoïdoscopie moeten ondergaan.
    Op basis daarvan zeg ik: goed besluit om het eerste onderzoek via een CT-scan te doen.
    Een scopie kan uitermate pijnlijk zijn en dat zal mensen weerhouden het onderzoek te ondergaan en dat zou heel jammer zijn.

  • jos de wit schreef:

    in Duitsland is het heel gebruikelijk om een coloscopie tesamen met een gastoscopie onder narcose te doen
    ideaal

  • Kalde schreef:

    Een coloscopie is geen pretje. Ik heb m zonder “roesje” laten plaatsvinden en ik moet zeggen dat het erg tegen viel. Ik ben tegen roesjes en narcose als dit niet ECHT nodig is. Het is nl. allemaal niet zonder gevaar. Geef mij daarom de CT en bij twijfel … coloscopei

  • J blok. schreef:

    Hallo,

    Ik ben 67 jaar en heb PTsS.
    al jaren heb ik last van de Darmen.
    Van de huisarts kreeg ik movicolon en na een poos gebruik ,had ik geen goede aandrang meer.
    Eigenlijk moet ik een Colonscopie hebben omdat bij het landelijk onderzoek bloed bij mijn ontlasting zat.
    Ik ben als de dood voor die Colonscopie.
    Van de Movicolon krijg ik een vreselijk opgeblazen buik en kan de winden niet kwijt.
    vaak gebruik ik om dat wat tegen te gaan 2 zak Movicolon tegelijk.
    Ik ben wanhopig.

    • Hans schreef:

      Ik heb met je te doen man, want ik ken dat soort klachten.
      Ik ben 68 jr en heb vanaf een jaar of 30 ook altijd wel een of ander probleem met de darmen. Ik heb ook al het nodige afgedoktert. Ook lang geleden een Colonscopie gehad, valt best wel mee. Al met al medicijnen weinig baat bij.
      Het enigste wat ik je kan aanbevelen is kijk naar je eetgewoonten. Lees eens wat er, over hoe en wat te eten, geschreven wordt. Ikzelf gebruik bijv. geen zuivel meer en geen brood. door mijn bewustwording eet ik nu veel meer groente en fruit. Zorg dat je verkeert “het winderige” voedsel ook sommige groenten, vermijdt.
      Succes ermee.

  • San Andreas Games schreef:

    Super :)))

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *