11 manieren om een hoge cortisolwaarde te herkennen

Cortisol wordt aangemaakt in de bijnieren als reactie op een angst- of stressprikkel. Dit mechanisme stamt af uit de tijd van onze verre voorouders. Bij een levensbedreigende situatie vergroot cortisol je energieniveau zodat je kunt vechten of vluchten. Daarom staat cortisol bekend als het stresshormoon.

Bij de meeste stressprikkels die je tegenwoordig ervaart is vechten of vluchten geen optie (denk aan een discussie, irritatie of werkdruk). Hierdoor wordt de aangemaakte cortisol niet gebruikt om te vechten of vluchten, waardoor dit zich blijft opstapelen in het lichaam. Tot de gevolgen van een hoge cortisolwaarde behoren een hoge eetlust, snelle veroudering, rusteloosheid, weinig energie en meer trek in koolhydraten.

Hoe herken je een hoge cortisolwaarde?

Slecht slapen

Normaal zakt het cortisolgehalte ’s nachts waardoor je tot rust kunt komen. Wanneer deze waardes constant te hoog zijn gebeurt dit echter niet. Het gevolg is dat je niet in slaap kunt vallen of vaak wakker wordt.

Vermoeidheid

Hoewel je misschien zou denken dat cortisol je meer energie geeft, kun je jezelf hierdoor juist erg moe gaan voelen. Een hoge cortisolwaarde kan de bijnieren namelijk uitputten. Hierdoor kun je chronisch vermoeid raken.

Een verminderd immuunsysteem

Cortisol zorgt ervoor dat lichaamsfuncties die niet nuttig zijn tijdens een vecht-of-vluchtreactie op een laag pitje worden gezet. Een voorbeeld hiervan is het immuunsysteem. Door een hoge cortisolwaarde ben je dan ook een stuk vatbaarder om ziek te worden.

Gewichtstoename (in de buikstreek)

De meeste receptoren voor cortisol bevinden zich in de buikstreek. Wanneer je cortisolgehalte hoog is, houd je daarom meer vet vast in dit gebied. Het lichaam denkt namelijk dat je deze energie hard nodig zult hebben tijdens een gevaarlijke situatie. Zelfs wanneer je gezond eet en regelmatig beweegt is het mogelijk dat je buikvet minder snel kwijtraakt als je hoge cortisolwaardes hebt.

Meer behoefte aan suikers

Cortisol is verantwoordelijk voor het herstellen van de energiebalans in het lichaam. Hierdoor heb je bij hoge cortisolwaardes meer trek in suikers. Als je te veel suiker eet, schommelt de bloedsuikerspiegel waardoor je steeds opnieuw behoefte hebt aan suikers.

Verandering van de bloeddruk

Er vindt een verandering van de bloeddruk plaats omdat het lichaam zich voorbereidt op een vecht-of-vluchtreactie. Wanneer dit blijft gebeuren, kun je een hoge of juist lage bloeddruk krijgen.

Verlaagd libido

Cortisol veroorzaakt een verstoorde hormoonbalans. Wanneer deze waarde een lange tijd verhoogd is kan dit daarom zorgen voor een verminderd libido.

Nerveus gevoel

Doordat je veel stresshormoon aanmaakt ervaar je ook veel stress. Hierdoor kun je jezelf regelmatig overweldigd, angstig of paniekerig voelen.

Negatieve stemming

De productie van serotonine wordt onderdrukt door cortisol. Doordat deze stof het humeur regelt, kan een laag serotoninegehalte je een negatieve stemming geven. Hierdoor kun je zelfs een depressief gevoel krijgen.

Maag- en darmklachten

Je maag en darmen zijn heel gevoelig voor het stresshormoon cortisol. Wanneer je cortisolwaarde te hoog is, kun je klachten ervaren zoals misselijkheid, diarree, obstipatie, buikkrampen of brandend maagzuur.

Rugklachten en hoofdpijn

De bijnieren kunnen uitgeput raken wanneer je lange tijd stress ervaart. Cortisol zorgt er namelijk voor dat de hoeveelheid prolactine in het lichaam toeneemt. Je ervaart hierdoor sneller pijnklachten, zoals pijn in de rug of het hoofd.

Als je na het lezen van dit artikel denkt dat jouw cortisolwaarde te hoog is, vraag dan om een speekseltest bij de huisarts. De belangrijkste stappen om van een hoge cortisolwaarde af te komen lees je in het artikel 'Verlaag jouw cortisolwaarde met deze 7 tips'.

Auteur: Bernard Favier, Puur Figuur Afslankcoach
Bronnen: Mayo Clinic, Bergland, C et al. (2013). “Cortisol: Why The Stress Hormone”, Jade, K et al. (2015). “How to Recognize High Cortisol Symptoms”, Womentowomen.com, Healthcentral.com, WebMD

Pagina laatst aangepast op 26 juni 2019


Gerelateerd