Wat is hoofdpijn?

Bijna iedereen heeft weleens hoofdpijn. De klachten kunnen uiteenlopen van een lichte, drukkende pijn in het hoofd tot bonzende, kloppende of snijdende hoofdpijn. In ernstige gevallen kan de pijn bijna ondraaglijk zijn. Hoofdpijn kan in het voorhoofd, het achterhoofd of bovenop het hoofd gevoeld worden. Sommige vormen worden juist altijd links of rechts in het hoofd gevoeld.

Soms is de oorzaak van hoofdpijn gemakkelijk aan te wijzen: een slechte nachtrust, verkoudheid, een concert met harde muziek of een kater. Vaak is het echter niet duidelijk waar de pijn in het hoofd precies vandaan komt. Af en toe een lichte hoofdpijn komt vaak voor en levert in het dagelijks leven meestal weinig problemen op. Maar als je regelmatig hoofdpijn hebt, of zoveel pijn dat het je hindert in je dagelijkse bezigheden, kunnen de klachten heel ingrijpend zijn. In dit dossier leggen we uit welke verschillende vormen van hoofdpijn er zijn en wat je kunt doen om de pijn te verminderen of voorkomen.

Soorten hoofdpijn

Er zijn vier gangbare soorten hoofdpijn:

  • Spanningshoofdpijn
  • Migraine
  • Clusterhoofdpijn
  • Hoofdpijn door pijnstillers

Spanningshoofdpijn is een verzamelterm voor allerlei vormen van hoofdpijn. Eigenlijk is spanningshoofdpijn ‘gewone’, aspecifieke hoofdpijn. Mensen met spanningshoofdpijn hebben meestal een drukkend of knellend gevoel in hun hoofd. Hoewel de naam anders doet vermoeden, wordt spanningshoofdpijn lang niet altijd veroorzaakt door spanning of stress.

Migraine is een bonzende hoofdpijn die verschijnt in de vorm van aanvallen. Mensen met migraine hebben tijdens een aanval vaak zoveel pijn dat ze niet meer normaal kunnen functioneren. Migraine wordt veroorzaakt door een ontregeling in de hersenstam. In Nederland hebben ruim twee miljoen mensen regelmatig last van migraine.

Clusterhoofdpijn is een zeer heftige hoofdpijn aan één kant van het hoofd. Net als bij migraine verschijnt clusterhoofdpijn in de vorm van een aanval. De aanvallen treden vaak op in clusters, die enkele weken tot maanden kunnen duren. Clusterhoofdpijn is een vrij zeldzame aandoening.

Hoofdpijn door pijnstillers ontstaat bij langdurig gebruik van medicijnen tegen hoofdpijn. Door overmatig gebruik kan je lichaam zo gewend raken aan de pijnstillers, dat je hoofdpijn krijgt wanneer je ze een keer niet slikt. Hoofdpijn door medicijnen wordt ook wel medicatieovergebruikshoofdpijn genoemd.

Op de volgende pagina’s van dit dossier gaan we uitgebreider in op deze vier soorten hoofdpijn. In uitzonderlijke gevallen kan hoofdpijn een symptoom zijn van een onderliggende aandoening, zoals een verhoogde bloeddruk, een beroerte, hersenvliesontsteking of een hersentumor. Vaak gaan de hoofdpijnklachten dan gepaard met andere symptomen die aan deze aandoeningen gekoppeld worden.

Deze tekst is nagekeken door Tim van der Beek, huisarts