Maag- en darmaandoeningen

Maag- en darmaandoeningen

Niet alle maagklachten en darmklachten zijn even onschuldig. Er bestaan verschillende aandoeningen aan het maagdarmstelsel die ernstige gevolgen kunnen hebben. Op deze pagina beschrijven we de maag- en darmaandoeningen die het meest voorkomen.

Prikkelbare darm syndroom (PDS)

Het prikkelbare darm syndroom (PDS) is een chronische aandoening. Mensen met PDS hebben een overgevoelige darmwand of een spastische darm. De belangrijkste symptomen van het prikkelbare darm syndroom zijn maagpijn, maagkrampen en problemen met de ontlasting, zoals diarree of verstopping. De klachten worden vaak erger op drukke of stressvolle momenten. Het is niet bekend waardoor het prikkelbare darm syndroom precies wordt veroorzaakt.

Blindedarmontsteking (appendicitis)

De blinde darm bevindt zich bij de overgang van de dunne naar de dikke darm. Bij een blindedarmontsteking (of beter: appendicitis) is niet de blinde darm zelf, maar de appendix ontstoken. Dit is een wormvormig aanhangsel van de blinde darm. Het is niet duidelijk hoe een blindedarmontsteking precies ontstaat. Je kunt een blindedarmontsteking herkennen aan plotselinge, hevige pijn rond de navel en de rechterkant van de buik. Een ontstoken blinde darm moet operatief verwijderd worden.

Maagslijmvliesontsteking

Maagslijmvliesontsteking is een ontsteking van het slijmvlies aan de binnenkant van de maag. Deze aandoening wordt ook wel maagvliesontsteking of gastritis genoemd. Een acute ontsteking van het maagslijmvlies wordt meestal veroorzaakt door een virus of een bacterie. Andere mogelijke oorzaken zijn alcoholgebruik, het langdurig slikken van pijnstillers of het terugstromen van gal uit de dunne darm richting de maag.

Naast acute maagslijmvliesontsteking bestaat er ook een chronische vorm. Zo’n langdurige ontsteking van het maagslijmvlies kan twee oorzaken hebben. Soms wordt de ontsteking veroorzaakt door een auto-immuunziekte. Het lichaam maakt dan antistoffen aan tegen het eigen maagslijmvlies, wat leidt tot beschadigingen en ontstekingen in het slijmvlies. Ook een infectie met de bacterie Helicobacter pylori kan een chronische maagslijmvliesontsteking veroorzaken.

Maagzweer

Een maagzweer is een gat in het slijmvlies van de maag of de dunne darm. Op de plek waar het gat zit, zijn de zenuwen in het bindweefsel niet beschermd tegen het zure maagsap. Als dit sap in contact komt met de zenuwen zorgt dat voor veel pijn. Een maagzweer kan voorkomen in de maag of in het eerste deel van de dunne darm, de twaalfvingerige darm. Technisch gezien is dit dus een darmzweer, maar meestal wordt ook hier de naam maagzweer gebruikt. De symptomen bij een maagzweer zijn maagpijn en misselijkheid, soms in combinatie met een maagbloeding. Een maagbloeding is te herkennen aan zwarte, kleverige ontlasting en moet direct behandeld worden.

De meeste maagzweren worden veroorzaakt door de Helicobacter pylori-bacterie. Dit is een van de weinige bacteriën die bestand is tegen maagzuur. Ook het gebruik van aspirine en andere pijnstillers kan leiden tot een maagzweer. Vroeger werd gedacht dat stress een belangrijke oorzaak van maagzweren was, maar dit is achterhaald. Stress kan de klachten wel verergeren, maar niet veroorzaken.

Galstenen

Galstenen ontstaan als galvloeistof te lang heeft stilgestaan in de galblaas. Wanneer de vloeistof te veel is ingedikt, ontstaat een galsteen. In de galblaas zelf kunnen galstenen geen kwaad. De klachten ontstaan pas wanneer een galsteen klem komt te zitten in de galwegen en daardoor de doorstroom van galvloeistof belemmert. In reactie op de verstopping kan de galblaas heftig samentrekken, wat voor hevige pijn in de bovenbuik kan zorgen. Als de galsteen ondanks de samentrekkingen klem blijft zitten, kan dit uiteindelijk leiden tot een galblaasontsteking (cholecystitis). De meest effectieve oplossing is dan om de galblaas operatief te verwijderen.

Coeliakie

Coeliakie is een intolerantie voor gluten. Dit is een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut en soms ook in haver. Als mensen met coeliakie gluten eten, raakt het slijmvlies van de dunne darm beschadigd. Bij regelmatige blootstelling aan gluten kunnen de darmvlokken, de vingervormige uitsteeksels van de dunne darm, kapot gaan. Na verloop van tijd ontstaat er zoveel schade aan de darmwand en de darmvlokken dat het totale oppervlak van de dunne darm veel kleiner wordt. Voedingsstoffen kunnen daardoor minder goed worden opgenomen in het bloed. Dit leidt tot tekorten aan vitaminen en mineralen en tot gewichtsverlies. Bekijk voor meer informatie ook eens het dossier over glutenintolerantie op Gezondheidsplein.

Deze tekst is nagekeken door Tim van der Beek, huisarts

Pagina laatst aangepast op 9 mei 2018

Verder lezen 5. Wat te doen bij maag- en darmklachten