Wat is lipoedeem?

Lipoedeem is een aandoening die leidt tot overtollige vetophoping op de benen, heupen, billen of armen. Een kenmerk van lipoedeem is dat het vetweefsel ongelijkmatig verdeeld is, maar wel symmetrisch aan beide kanten van het lichaam zit. Door de locatie van de vetophopingen is het bovenlichaam kleiner dan het onderlichaam. Afvallen heeft geen effect: terwijl het vet uit andere delen van het lichaam verdwijnt, blijft het opgehoopte vetweefsel in de benen of armen aanwezig. Lipoedeem komt vrijwel alleen voor bij vrouwen en ontstaat meestal rond de puberteit, maar soms pas tijdens een zwangerschap of in de overgang.

In het beginstadium merken vrouwen met lipoedeem dat ze dikkere benen krijgen. Bij een normaal gewicht, een gezonde levensstijl en een gebalanceerd voedingspatroon zullen de klachten minder snel verergeren. Is er echter sprake van overgewicht en een tekort aan lichaamsbeweging, dan kan er na verloop van tijd een ernstige vorm van vetophopingen ontstaan. Op de volgende pagina gaan we dieper in op de symptomen van lipoedeem.

Misverstanden over lipoedeem

Lipoedeem is een vrij onbekende aandoening waarover nog steeds misverstanden bestaan. Zo wekt de naam de indruk dat het gaat om een aandoening aan de lippen, terwijl ‘lip’ in dit geval vetweefsel betekent. De aandoening wordt daarnaast vaak aangezien voor ‘normaal’ overgewicht. Het advies is dan om meer te bewegen en een dieet te volgen. Dit helpt weliswaar om verergering van de klachten te voorkomen, maar het is geen oplossing. De bestaande vetophopingen verdwijnen niet door het dieet alleen. Ook de disproportie tussen onder- en bovenlichaam wordt niet opgelost door een dieet en meer bewegen. Verderop in dit dossier lees je meer over de misverstanden over lipoedeem.

Behandeling van lipoedeem

De behandeling van lipoedeem is er vooral op gericht om verergering van de aandoening te voorkomen. Voldoende lichaamsbeweging, een gezond voedingspatroon en gerichte training van de spieren kunnen helpen om de klachten onder controle te krijgen. Lipoedeem is niet te genezen door een dieet en lichaamstraining alleen: als er eenmaal sprake is van vetophopingen, zijn die niet meer op natuurlijke wijze te verwijderen.

Bij mensen met ernstige vetophopingen kan een operatie wel uitkomst bieden. Door middel van liposuctie kan het opgehoopte vet worden weggezogen. In combinatie met een gezonde levensstijl kan dit zorgen voor een blijvende verbetering van de kwaliteit van leven. Op de laatste pagina van dit dossier vertellen we meer over de behandeling van lipoedeem.

Deze tekst is nagekeken door Robert Boonen, arts voor flebologie en cosmetische chirurgie