Atopisch eczeem (constitutioneel eczeem)

Atopisch of constitutioneel eczeem is een veelvoorkomende vorm van eczeem en treedt vooral op bij baby’s en jonge kinderen. De exacte oorzaak van atopisch eczeem is niet bekend. Wel is de aanleg ervoor erfelijk. Het woord ‘atopisch’ verwijst ook naar de erfelijke aanleg om allergisch/overgevoelig te reageren op normaal gesproken onschuldige stoffen of prikkels. Tevens blijkt een bacterie (Staphylococcus aureus) een rol te spelen in de ernst van de verschijnselen van atopisch eczeem.

Ongeveer 400.000 Nederlanders hebben atopisch eczeem en dit aantal lijkt jaarlijks procentueel toe te nemen. Meestal begint het al voor het tweede levensjaar. Bij jonge kinderen wordt deze eczeemvorm ook wel dauwworm genoemd; het eczeem uit zich namelijk in vochtige plekken die lijken op dauwdruppels en de uitslag is ringvormig (vandaar ‘worm’). Er is een grote kans dat de huidaandoening op latere leeftijd vanzelf overgaat. Je groeit dan over eczeem heen. Constitutioneel eczeem is echter bij ongeveer 25 procent chronisch en komt soms op latere leeftijd terug. Toch neemt de ernst van de klachten ook bij deze groep vaak af met de leeftijd.

Klachten atopisch eczeem

De meest voorkomende klachten bij atopisch eczeem zijn roodheid en hevige jeuk. Soms ontstaan op de huid zwellingen, blaasjes gevuld met vocht en huidkloofjes. Ook hebben mensen met constitutioneel eczeem vaak een (extreem) droge huid. Perioden met weinig klachten - de zogenoemde inactieve fasen - wisselen vaak af met perioden waarin de eczeemklachten vrij ernstig zijn – de ‘flare ups’.

Atopisch eczeem behandelen

Atopisch eczeem is niet te genezen, maar er zijn verschillende behandelmogelijkheden om de symptomen te bestrijden:

  • Eczeemcrèmes, -zalven of -gels. Om de ontstekingen en jeuk bij atopisch eczeem te behandelen kun je een uitwendige crème, zalf of gel gebruiken. Lokale behandeling van eczeem is belangrijk, ook in periodes met weinig klachten. Er bestaan varianten met of zonder hormonen. Over de voor- en nadelen hiervan lees je meer op de pagina Eczeem zalf, -crème en -gel. Belangrijk om te weten is dat er miljarden bacteriën op de huid leven. Sommige bacteriën zijn goed, ze beschermen de huid en zorgen voor een optimale conditie van de huid. Andere bacteriën zijn slecht en kunnen ontsteking, roodheid en jeuk veroorzaken. Het is belangrijk dat je een crème gebruikt waarbij de goede bacteriën levend blijven en de slechte bacteriën gedood worden. Door een product te gebruiken bij atopisch eczeem dat alleen de slechte bacteriën doodt, wordt de huid rustiger en neemt de jeuk en roodheid af.
  • Inwendige medicatie (medicijnen slikken) Soms worden antihistaminica voorgeschreven die histamine (stof die o.a. jeuk bij een allergische reactie veroorzaakt) tegenwerkt. Er is echter discussie over het gebruik ervan, omdat jeuk niet bij iedereen met eczeem veroorzaakt wordt door een allergische reactie. Daarnaast worden soms ontstekingsremmende medicijnen voorgeschreven, zoals prednisolon, cyclosporine en azathioprine.
  • Lichttherapie Veel mensen met eczeem ervaren een positieve invloed op hun klachten van zonlicht. Met speciale lichttherapie is het mogelijk de huid te behandelen met een specifieke dosis ultraviolet licht. Behandeling is mogelijk met UVB-licht of met UVA-licht in combinatie met het geneesmiddel Psoraleen (PUVA-behandeling).

Tips bij atopische huid

Naast behandeling met (zelfzorg)geneesmiddelen is het voor mensen met eczeem belangrijk om hun huid goed te verzorgen. Houd daarbij de volgende tips bij een atopische huid in gedachten:

  • Voorkom krabben! Knip je nagels bijvoorbeeld kort af en zoek afleiding of smeer een vette zalf bij jeuk.
  • Was je huid niet te vaak en te lang, douche bij voorkeur slechts om de dag maximaal vijf minuten om huiduitdroging te voorkomen.
  • Douche of badder niet te heet, bij voorkeur onder de 37°
  • Gebruik zo min mogelijk zeep, shampoo of badschuim en vermijd producten met parfum. Hier kan de huid gevoelig op reageren.
  • Gebruik meerdere keren per dag (en vooral na het wassen) een vette crème of zalf.
  • Draag geen kleding van afsluitende materialen zoals nylon, maar draag bijvoorbeeld katoen.

Pagina laatst aangepast op 21 juni 2019

Verder lezen 3. Seborroïsch eczeem