Ik ben bang!

Bang zijn overkomt iedereen, op verschillende momenten en plekken in het leven. Of het angstgevoel nu opspeelt tijdens je allereerste autorijles, gedurende een razende sneeuwstorm in het basiskamp van een gebergte, of op je werk tijdens een vergadering waarin je al minutenlang je hand probeert op te steken om je mening over een nieuw project te geven, maar het niet durft – je voelt je verlamd door onzekerheid.

Hoe herken je angsten?

Bij het ervaren van angst en andere vormen van stress zorgt het sympathisch zenuwstelsel bijna onmiddellijk voor de ‘vecht- of vluchtreactie’, die ons lichaam klaarstoomt voor actie. Onze bloeddruk en hartslag gaan omhoog, het bloed wordt onttrokken aan onze organen en wordt naar de spieren gestuurd, zodat die zich kunnen aanspannen. Onze pupillen verwijden zich, ons gehoor komt op scherp te staan; de spijsvertering gaat juist op een laag pitje en ook de speekselproductie gaat langzamer werken. We krijgen een droge mond, maar beginnen op andere plekken in ons lichaam juist vocht te produceren – zweten zorgt ervoor dat het lichaam na explosieve actie weer zal afkoelen.

Houdt de stress aan? Dan geeft de hypofyse, een kliertje onder in ons brein, onze bijnieren de opdracht cortisol, adrenaline en andere stresshormonen aan te maken. Die laten de bloedsuikerspiegel stijgen en de stofwisseling weer iets sneller werken, zodat we meer energie krijgen om actie te nemen. En dat zorgt voor knikkende knieën en andere trillende ledematen.

Functie van angst

Vaak hebben angsten een belangrijke functie in ons leven. Het is dan misschien geen prettig gevoel, maar het weerhoudt je er wel van om die drukke verkeersweg over te steken of om dat donkere steegje in te lopen. En soms is dat maar goed ook. Angst kan je ook helpen snel te reageren in gevaarlijke situaties: ineens trap je op de rem, nog voor je je bewust was geworden van de ophopende file voor je.

Het probleem is alleen dat angst ook vaak opspeelt op momenten waarop dat niet nodig is. Je loopt dan helemaal geen werkelijk gevaar, maar vindt iets gewoon een beetje spannend. En als je het dan toch wilt doen, dan kan die angst je flink in de weg zitten. Want als je angst niet leert beheersen, beheerst zij jou. Dan bepaalt de angst wat jij doet – of wat je niet durft te doen.

Lees meer over angsten

In dit dossier lees je meer over:

Deze tekst is geschreven door Roanne van Voorst, auteur van het boek Alles Onder Controle. Hoe high-risk sporters angst overwinnen.