Zesde ziekte

Aandoening 6 april 2016

Wat is de zesde ziekte?

De zesde ziekte is een vlekjesziekte. De medische naam is exanthema subitum. Deze kinderziekte komt voor bij kinderen van een half jaar tot drie jaar. Het is de meest voorkomende vlekjesziekte bij kinderen onder de drie jaar. Er bestaat geen vaccin tegen deze vlekjesziekte.

Symptomen zesde ziekte

Verschijnselen waarmee de zesde ziekte begint:

  • hoge koorts die ongeveer drie dagen duurt. Daarom heet het ook wel de driedagenkoorts
  • soms zijn de klieren in de hals en achter de oren opgezet

De koorts daalt weer net zo plotseling als hij is gekomen.

Verschijnselen van de zesde ziekte die optreden als de koorts weg is:

  • het kind zit onder de vlekjes
  • de vlekjes zijn klein en rond en bevinden zich op de romp
  • de vlekjes verspreiden zich vanuit de romp naar de nek, armen en benen
  • de vlekjes verbleken binnen twee dagen
  • niet bij alle kinderen komen waarneembare vlekjes voor

Hoe ontstaat de zesde ziekte?

De zesde ziekte wordt veroorzaakt door een virus, het herpes virus 6 . Het virus wordt overgedragen via vochtdruppeltjes in de lucht. De ziekte is zo besmettelijk dat bijna alle kinderen voor hun tweede jaar, ermee in aanraking zijn geweest. De tijd tussen besmetting en het uitbreken van de ziekte (incubatietijd) is zeven tot veertien dagen. Een kind kan de zesde ziekte maar één keer krijgen.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De zesde ziekte is een onschuldige kinderziekte. Ondanks de hoge koorts tijdens de eerste drie dagen maakt het kind meestal geen echt zieke indruk. De leiding van scholen, kinderdagverblijven en crèches adviseert meestal om kinderen met de zesde ziekte thuis te houden. Hiervoor zijn geen medische argumenten, omdat besmetting al voor het uitbreken van de vlekjes heeft plaats gevonden. Verder is het niet slecht dat kinderen deze kinderziekte hebben doorgemaakt. Zij lopen dan geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen.

Op oudere leeftijd verlopen vlekjesziekten meestal heftiger. Ook bij kinderen met een verminderde afweer door ziekte of medicijnen kan de ziekte een ernstiger beloop hebben.

Wanneer naar de huisarts?

Meestal is het niet nodig om de huisarts te raadplegen, als een kind met vlekjesziekte:

  • zich niet ziek voelt en
  • geen koorts heeft

Neem wel contact op met de huisarts, als:

  • u tijdens de koortsfase onzeker bent over de aard van de kinderziekte

Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Kinderen met de zesde ziekte hebben soms geen eetlust. Dring kinderen geen eten op. Zorg wel voor voldoende drinken. Thee, bouillon of vruchtensappen zijn het meest geschikt. Een ijslolly kan verkoeling geven
  • Bedrust is alleen noodzakelijk als het kind daar behoefte aan heeft. Ook hoeft het kind niet per se binnen te blijven. Zelfs met koorts mag een kind best naar buiten als het daar zin in heeft
  • Een kind met de zesde ziekte kan gewoon in bad of onder de douche
  • De zesde ziekte herstelt niet sneller door gebruik van paracetamol. Wel voelt het kind zich tijdelijk minder ziek en zakt de koorts een aantal uren. Paracetamol mag gegeven worden vanaf de leeftijd van drie maanden

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een onschuldige kinderziekte zoals de zesde ziekte is niet te voorkomen. Bovendien is het goed dat kinderen deze kinderziekte hebben doorgemaakt. Zij lopen zo geen kans meer om de ziekte later nogmaals te krijgen (voor hun derde levensjaar). U kunt en hoeft dus geen voorzorgsmaatregelen te nemen.

In samenwerking met

W. van Donselaar,arts

Bronnen

  • Eekhof JAH,Knuistigh Neven A, Opstelten W. Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk zesde druk 2013. Reed business education, Amsterdam

  • www.rivm.nl