Vijfde ziekte

Wat is de vijfde ziekte?

De vijfde ziekte is een vlekjesziekte. De medische naam is erythema infectiosum. Deze kinderziekte komt het meest voor bij kinderen tussen de vier en tien jaar. Kinderen op basisscholen, kinderdagverblijven, hun gezinsleden, onderwijzers en leidsters hebben een verhoogde kans om dit virus op te lopen. Van alle volwassenen heeft 60% deze kinderziekte doorgemaakt. Meestal treedt het op in kleine epidemieën in het vroege voorjaar. Er bestaat geen vaccin tegen deze vlekjesziekte.

Symptomen vijfde ziekte

Verschijnselen waarmee de vijfde ziekte meestal begint:

  • hangerigheid
  • lichte koorts
  • lichte gewrichtsklachten (vooral bij wat oudere kinderen)

Verschijnselen van de vijfde ziekte na een aantal dagen:

  • een vlindervormige huiduitslag in het gezicht
  • geen vlekjes op het voorhoofd, neus, bovenlip en kin
  • de vlekjes zijn grof en grillig van vorm
  • de uitslag is niet de hele tijd aanwezig
  • de uitslag breidt zich uit vanaf het gezicht naar de romp en naar de strekzijde van de armen en benen, soms ook naar de billen
  • de uitslag heeft een symmetrisch karakter en kan licht jeuken

Na ongeveer vijf dagen:

  • zijn de verschijnselen verdwenen
  • kunnen de verschijnselen gedurende enkele weken, kortdurend terugkeren

Hoe ontstaat de vijfde ziekte?

De vijfde ziekte wordt veroorzaakt door een virus, het parvovirus B19. Het virus wordt overgedragen via vochtdruppeltjes in de lucht. De ziekte is besmettelijk in de periode enkele dagen voor tot enkele dagen na het begin van de klachten. De vijfde ziekte is nauwelijks besmettelijk. De tijd tussen besmetting en het krijgen van de ziekte (incubatietijd) is zeven tot veertien dagen. Een kind kan de vijfde ziekte maar één keer krijgen.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De vijfde ziekte is een onschuldige kinderziekte. Omdat andere ouders vaak bezwaar maken adviseert de leiding van scholen, kinderdagverblijven en crèches meestal om kinderen met de vijfde ziekte thuis te houden. Hiervoor zijn geen medische argumenten, omdat besmetting al voor het uitbreken van de vlekjes heeft plaatsgevonden.

Bovendien is het goed dat kinderen deze kinderziekte hebben doorgemaakt. Zij lopen dan geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen. Op oudere leeftijd verlopen vlekjesziekten vaak heftiger.

Bij vrouwen die de vijfde ziekte nooit hebben gehad, kan een infectie tijdens de zwangerschap leiden tot een miskraam of doodgeboorte. Van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft 30% geen antistoffen.

Wanneer naar de huisarts?

Meestal is het niet nodig om de huisarts te raadplegen, als een kind met vlekjesziekte:

  • zich niet ziek voelt en
  • geen koorts heeft

Bezoek wel een huisarts, als:

  • een kind zich ziek voelt en hoge koorts heeft

Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Het heeft geen zin handen en voorwerpen thuis of op school te desinfecteren
  • Leg kinderen met de vijfde ziekte liever niet in de felle zon of in een warm bed. Hierdoor kan de huiduitslag de eerste weken verergeren of kortdurend terugkomen
  • Kinderen met de vijfde ziekte hebben soms geen eetlust
  • Dring kinderen geen eten op. Zorg wel voor voldoende drinken. Thee, bouillon of vruchtensappen zijn het meest geschikt. Soms lukt het om met ijslolly's vocht toe te dienen
  • Bedrust is alleen noodzakelijk als het kind daar behoefte aan heeft. Ook hoeft het kind niet per se binnen te blijven. Zelfs met wat koorts mag een kind best naar buiten, als het daar zin in heeft
  • Een kind met de vijfde ziekte kan gewoon in bad of onder de douche
  • Bij jeuk kunt u de huid deppen met azijnwater of water waarin een citroen is uitgeknepen. Door warmte neemt de jeuk vaak toe. Soms helpt een lauwe douche. Ook mentholpoeder werkt verlichtend. U kunt dit bij de drogist kopen. Heeft uw kind last van jeuk, hou de nagels dan kort en schoon. De huid wordt anders kapot gekrabd en er kunnen infecties ontstaan
  • Een kinderziekte herstelt niet sneller door gebruik van paracetamol. Het algemene ziektegevoel en koorts kunnen er wel tijdelijk door afnemen

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een onschuldige kinderziekte zoals de vijfde ziekte is niet te voorkomen. Bovendien is het goed dat kinderen deze kinderziekte hebben doorgemaakt. Zij lopen zo geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen. Op oudere leeftijd kan de vijfde ziekte namelijk veel heftiger verlopen. U kunt en hoeft dus geen voorzorgsmaatregelen te nemen.

In samenwerking met

W.van Donselaar,arts

Bronnen

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019


Gerelateerd