Verkleefde schaamlippen

Wat zijn verkleefde schaamlippen?

Verkleefde schaamlippen, ook synechiae vulvae genoemd, is een gedeeltelijke of volledige verkleving van de binnenste schaamlippen bij meisjes. Daardoor is de opening van de vagina voor een groot deel niet zichtbaar. Meestal is de verkleving niet direct na de geboorte aanwezig, maar ontstaat ze in de eerste twee levensjaren. Verkleefde schaamlippen komen veel voor. Het is de meest voorkomende aandoening aan de geslachtsorganen bij meisjes.

Symptomen verkleefde schaamlippen

Wanneer u de buitenste schaamlippen van uw kindje spreidt, behoort u normaal de opening van de vagina te zien. Bij synechiae vulvae is deze niet te zien, omdat er een dun vliesje overheen zit dat de beide binnenste schaamlippen met elkaar verbindt. Dit vlies is heel dun, met name in het midden, waardoor het wat blauwig kan doorschijnen.

Hoe ontstaan verkleefde schaamlippen?

Het is nog onduidelijk hoe synechiae vulvae ontstaan. Bij de geboorte zijn ze eigenlijk nooit aanwezig; de verklevingen ontstaan in de eerste twee jaar. Mogelijk speelt een lokale ontsteking van de schaamlippen of van een deel van de vagina een rol.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De aandoening synechiae vulvae is onschuldig. Ze gaat niet samen met afwijkingen van de baarmoeder of de eierstokken. Dit in tegenstelling tot verkleving van de grote schaamlippen. Daarbij kunnen wel afwijkingen van de baarmoeder en de eierstokken voorkomen. Uw kind heeft vaak geen last van de verkleving. Bij sommige kinderen gaat de verkleving gepaard met pijn bij het plassen of met blaasontstekingen. In de meeste gevallen verdwijnt de verbinding vanzelf tijdens de peuter- of kleuterleeftijd. Als dit niet het geval is, zal de verbinding verbreken tijdens de puberteit, wanneer er allerlei hormonale veranderingen in het lichaam plaatsvinden. Behandeling is daarom niet noodzakelijk. Wanneer u liever heeft dat de verkleving eerder wordt opgeheven of als uw dochter vaak blaasontsteking heeft, is behandeling op jonge leeftijd goed mogelijk.

Behandeling Synechiae vulvae zijn eenvoudig te verhelpen. De verbinding tussen de kleine schaamlippen is heel dun en gemakkelijk te verbreken. Er zijn twee manieren waarop dit gedaan kan worden.

Verbinding verbreken met behulp van hormoonzalf Door eenmaal per dag gedurende twee weken een zalf met het vrouwelijk hormoon oestrogeen op de verbinding aan te brengen, wordt de verbinding dunner en verdwijnt ze. Gedurende deze behandeling kunnen de schaamlippen van uw kind wat donkerder verkleuren. Deze veranderingen verdwijnen weer vanzelf wanneer u met de zalf stopt. Ook na deze behandeling moet u gedurende twee weken dagelijks de schaamlippen goed spreiden en de randjes van de binnenste schaamlippen insmeren met vaseline. Zo wordt voorkomen dat de schaamlippen weer aan elkaar groeien.

Verbinding verbreken door middel van een handgreep De verbinding verbreken door een handgreep is een maatregel die alleen wordt toegepast als niets anders effect heeft. De handgreep is namelijk erg traumatiserend voor het kind. Ook moet de handgreep gedaan worden door een arts die er ervaring mee heeft. Doordat de ingreep zelden wordt uitgevoerd zijn er weinig ervaren artsen. Door op een bepaalde manier de buitenste schaamlippen te spreiden kan de verbinding tussen de binnenste schaamlippen verbroken worden. Dit is niet pijnlijk voor uw kind, maar vaak wel traumatiserend. In de eerste twee weken erna moet u dagelijks de schaamlippen goed spreiden en de randjes van de binnenste schaamlippen insmeren met vaseline. Zo wordt voorkomen dat de schaamlippen weer aan elkaar groeien.

Wanneer naar de huisarts?

Als u bij uw dochtertje een verkleving van de schaamlippen ontdekt en uw kind geen problemen met plassen heeft, hoeft u geen contact op te nemen met de huisarts. Wanneer u met uw kind weer het consultatiebureau bezoekt, kunt u het wel even melden. De arts kan uw kind onderzoeken en het beloop van de verkleving vastleggen in het dossier. Heeft uw kind wel problemen met plassen, dan is het raadzaam contact op te nemen met uw huisarts.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Het is niet verstandig om zelf de schaamlippen zo ver te spreiden dat het dunne vlies tussen de kleine schaamlippen breekt, laat dit over aan een ervaren arts. In de eerste twee weken nadat het vlies tussen de binnenste schaamlippen verbroken is, moet u de randjes dagelijks insmeren met vaseline. Dit kunt u het beste doen met uw pink. Zorg dat u uw handen van tevoren goed gewassen hebt en dat de nagels goed kort geknipt zijn.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen bij verkleefde schaamlippen

Omdat synechiae vulvae mogelijk wordt veroorzaakt door een ontsteking van de schaamlippen of de vagina, is goede hygiëne heel belangrijk. Was de schaamlippen dagelijks met lauw water en droog ze goed af. U kunt ook wat babyolie op een watje doen, de buitenste schaamlippen spreiden en dan met het watje een vegende beweging maken tussen de buitenste en binnenste schaamlippen. Het is onbekend of hiermee synechiae vulvae voorkomen kunnen worden.

In samenwerking met

W. van Donselaar, arts

Bronnen

  • Klinische les : een jong meisje met verkleefde schaamlippen. Huisarts en Wetenschap.  Jaargang 2011, nummer 1:29-31
  • Nederlands Tijdschrift Geneeskunde. 1989;133:1359-60

Pagina laatst aangepast op 28 juni 2019