Tuberculose

Wat is Tuberculose (TBC)?

Tuberculose (TBC) is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door de tuberkelbacterie. Tuberculose is besmettelijk en wordt via de lucht verspreid. De tuberkelbacterie kan ernstige infecties in het hele lichaam geven. Meestal komt de ziekte in de longen voor. Zonder behandeling kan de ziekte dodelijk zijn.

Tuberculose komt vooral voor in arme, minder ontwikkelde, landen, maar ook in Nederland zijn er jaarlijks ongeveer 1100 nieuwe tuberculosepatiënten. Wereldwijd zijn dat er 9 miljoen. In 2009 overleden er 1,7 miljoen mensen aan tuberculose. Een belangrijk probleem bij de behandeling van tuberculose is: de toenemende resistentie van de bacterie tegen de antibiotica.

Tuberculose symptomen

Iemand kan geïnfecteerd zijn met de tuberkelbacterie zonder dat er klachten zijn. Slechts 1 op de 10 geïnfecteerde mensen krijgt daadwerkelijk tuberculose. Klachten die kunnen optreden zijn hoesten (soms met bloed), vermagering, koorts, nachtzweten en vermindering van eetlust. Meestal komt tuberculose in de longen voor. Soms in andere organen, in dat geval kunnen er ook andere klachten zijn. Zonder behandeling kan tuberculose steeds ernstiger worden en kan men er aan overlijden.

Hoe ontstaat Tuberculose?

Tuberculose ontstaat door besmetting met de tuberkelbacterie. Deze bacillen worden in de lucht verspreid door patiënten met zogenaamde open TB. Dit zijn patiënten met longtuberculose. Met hoesten kunnen zij de bacil verspreiden. Door de bacil in te ademen vindt besmetting plaats.

De bacil kan zich nestelen in de longen. Van daaruit kan de bacil zich vermenigvuldigen en verspreiden door het lichaam. Slechts 10% van de mensen die besmet zijn wordt daadwerkelijk ziek. De duur van besmetting tot het ontstaan van klachten kan weken tot jaren zijn.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Tuberculose is een ernstig ziekte. Na besmetting met de bacil kunnen er verschillende dingen gebeuren. Het immuunsysteem kan de bacterie doden, er ontstaan dan geen verdere tuberculose symptomen. Dit gebeurt meestal. Het kan ook gebeuren dat het immuunsysteem de bacterie niet kan doden maar wel een goede afweer barrière rond de infectie opbouwt.De bacterie blijft in het lichaam, maar er ontstaat geen infectie.

In het derde geval wordt de bacterie niet gedood en wordt er geen barrière opgebouwd. De bacterie verspreidt zich dan langzaam door de longen en eventueel verder in het lichaam. Zonder behandeling kan de ziekte dodelijk eindigen. Behandeling is met lange kuren antibiotica (minstens 6 maanden).

Als uw arts tuberculose vermoedt, wordt er verder onderzoek gedaan. Dit kan met een mantouxtest, hiermee kan een infectie aangetoond worden. Ook wordt er bloedonderzoek gedaan en worden er röntgenfoto’s van de longen gemaakt. Ook kan de bacterie gekweekt worden in het sputum of eventueel ander weefsel. Als er sprake is van besmettelijke tuberculose doet de tuberculoseafdeling van de GGD contactonderzoek. Het doel is om zo vroeg mogelijk geïnfecteerde contacten op te sporen. De verdere verspreiding van tuberculose wordt hiermee voorkomen.

Wanneer naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als u zichzelf herkent in de tuberculose symptomen. Het gaat daarbij vooral om aanhoudend hoesten, gewichtsverlies en nachtzweten. Ook als u contact heeft gehad met mensen met open tuberculose is verder onderzoek aan te raden. Bij reizigers uit hoog risicolanden die intensief contact hebben gehad met de lokale bevolking of langer dan drie maanden gereisd hebben, is ook onderzoek naar tuberculose aan te raden.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Als u tuberculose heeft is het belangrijk de adviezen van de behandelaars op te volgen. Neem uw medicijnen op tijd en volgens voorschrift in. Slik ook door wanneer de klachten verdwenen zijn. Een goede algemene conditie is ook belangrijk, neem voldoende rust en zorg voor een gezonde voeding, Beperk het gebruik van alcohol.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een grote kans om besmet te worden met met tuberculose bestaat in arme, vaak tropische, landen. Bezoek daarom voordat u gaat reizen een erkend vaccinatiecentrum voor advies hierover. Een belangrijke voorzorgsmaatregel is het vermijden van risicocontacten. Risicocontacten zijn er vooral op plaatsen waar veel lokale mensen bij elkaar zijn (bussen, markten). Voorkom dat er in uw gezicht gehoest wordt.

Het is mogelijk om voor de reis een Mantoux te laten zetten. Deze test kan besmetting met tuberculose aantonen. De uitslag van de test voor de reis is een uitgangsmaat. Deze is meestal negatief. Na de reis moet de test herhaald worden. Een positieve uitslag na de reis wijst op besmetting. Verder onderzoek moet dan plaats vinden. Ook is er een vaccin tegen tubercolose, het zogenaamde BCG vaccin. Dit vaccin geeft bij 80% van de gevaccineerden bescherming. Deze vaccinatie wordt gegeven door de tuberculoseafdeling van de GGD.

In samenwerking met

Wim van Donselaar, reizigersgeneeskundige

Bronnen

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019


Gerelateerd