Tandvleesontsteking

Aandoening 5 april 2016

Wat is tandvleesontsteking?

Bij een tandvleesontsteking is het tandvlees ontstoken. Een ander woord hiervoor is gingivitis. De tandvleesontsteking kan zich uitbreiden en overgaan in een ernstige vorm die we parodontitis noemen.

Gingivitis
Na onvoldoende reiniging van de tanden kan er tandplak achterblijven. In sommige gevallen leidt dit tot een ontsteking van het tandvlees: gingivitis. Deze ontsteking kan zich uitbreiden naar het ondergelegen kaakbot. Door de ontsteking wordt het kaakbot opgelost.

Parodontitis
Paradontis is een vergevorderde tandvleesontsteking. Het kaakbot lost op en kan uiteindelijk verdwijnen. Hierdoor gaan tanden en kiezen los staan en soms gaan ze zelfs verloren. Dit stadium noemen we parodontitis. Een tandvleesontsteking kun u laten behandelen, om het verlies van tanden en kiezen te voorkomen.

Symptomen tandvleesontsteking

Kenmerken van gezond tandvlees:

  • Roze
  • Ligt strak om de tanden en kiezen
  • Bloedt niet bij het poetsen of eten

Kenmerken van ontstoken tandvlees:

  • Meestal rood
  • Gezwollen
  • Begint bij aanraking te bloeden
  • Tandvlees ligt ‘los’ om de tand of kies

Kenmerken van parodontitis:

  • Tandvlees ligt los om de tand of kies, ondanks dat het kaakbot soms voor een deel is opgelost
  • De zwelling van het tandvlees camoufleert soms het verlies van het kaakbot. Daardoor is het moeilijk te zien hoe ernstig de situatie is
  • Typische mondgeur, door bacteriën die de ontsteking veroorzaken
  • Onaangename smaak, door de bacteriën die de ontsteking veroorzaken

Als u denkt dat u ontstoken tandvlees hebt, kunt u naar een tandarts, mondhygiëniste of een parodontoloog gaan. Dit is een tandarts die zich heeft gespecialiseerd in tandvleesbehandelingen.

Hoe ontstaat tandvleesontsteking?

Tandvleesontsteking ontstaat door onvoldoende mondhygiëne. Hierdoor blijft tandplak achter op de tanden en kiezen. Tandplak bestaat voornamelijk uit bacteriën en voedselresten. De bacteriën veroorzaken tandvleesontsteking. Tandplak is wit of geel van kleur en is daardoor moeilijk te zien.

Als tandplak verkalkt, ontstaat er tandsteen. Dit is een hard materiaal dat stevig en goed aan het tandoppervlak vastzit. Als er geen tandplak aanwezig is, kan er ook geen tandsteen ontstaan.

Naast het tandsteen en onder het tandvlees kan weer nieuwe tandplak komen. Dit kan verkalken en zo tandsteen worden. Op deze manier verplaatst het tandsteen zich steeds verder richting het kaakbot.

De ontsteking wordt dan steeds erger en het kaakbot wordt steeds verder opgelost. Als gevolg van de ontsteking gaan ook de vezels kapot, die de tand met het kaakbot verbinden. De pocket wordt daardoor dieper. Dit is de smalle ruimte tussen tandvlees en tanden en kiezen. Naarmate dit proces vordert, gaat de tand steeds losser staan. Dit proces wordt parodontitis genoemd. Het kan uiteindelijk leiden tot het verlies van de tand of kies. De snelheid van de ontsteking is afhankelijk van:

  • De soort bacteriën die in de mond voorkomen
  • Mondhygiëne
  • Algemene weerstand
  • Leefgewoonten
  • Roken (dit heeft een negatieve invloed op de gezondheid van uw tandvlees en op het vermogen tot herstel)

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een tandvleesontsteking begint soms onschuldig, maar kan al lange tijd aanwezig zijn, zonder opgemerkt te worden. De zwelling van het tandvlees camoufleert de botafbraak, waardoor de ontsteking niet of nauwelijks zichtbaar is. Daarom is het verstandig om regelmatig de tandarts te bezoeken. Dit kan voorkomen dat u een ontsteking heeft die lange tijd niet is opgemerkt. Bij sommige mensen leidt dit tot het verlies van één of meer tanden.

Wanneer naar de tandarts?

Naar de tandarts
Het is zinvol om regelmatig voor controle naar de tandarts te gaan. Als de tandarts een ontsteking bij u constateert, dan kan hij u behandelen of doorverwijzen naar een mondhygiëniste of een parodontoloog. De behandeling moet worden ondersteund door een goede mondhygiëne. Hij legt u uit hoe u het beste kunt poetsen met een ‘gewone’ tandenborstel of met een elektrische tandenborstel. Ook het gebruik van tandenstokers en flossen zijn onderdeel van de behandeling.

Het succes van de behandeling ligt voor het grote deel in het bereiken van een goede mondhygiëne. Na behandeling is uw tandvlees weer gezond, maar kan door de botafbraak wat zijn teruggetrokken. In sommige gevallen kan bijvoorbeeld een parodontoloog deze situatie corrigeren.

Als u last heeft van gingivitis, merkt u dat uw tandvlees gevoelig is en bij het poetsen gaat bloeden. Heeft u last van parodontitis, dan heeft u misschien gemerkt dat er tanden en/of kiezen los zijn komen te staan. In de meeste gevallen zal het echter uw tandarts zijn, die u erop attent maakt dat er sprake is van parodontitis.

De tandarts kan tandplak verwijderen en daarmee de bron van de infectie. Deze behandeling kan ook gedaan worden door een mondhygiëniste of parodontoloog.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Een goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen van tandvleesontsteking. Een beginnende tandvleesontsteking noemen we gingivitis. Dit is te verhelpen door een goede mondhygiëne, zoals twee à driemaal per dag poetsen en het gebruik van tandenstokers en flosdraad. Alleen spoelen met spoelmiddelen is niet voldoende. Heeft u tandsteen dat onder het tandvlees bevindt, dan kunt u het beste uw tandarts of mondhygiëniste raadplegen. In ernstige gevallen kan de parodontoloog u helpen.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

U kunt tandvleesontsteking helpen voorkomen door:

  • Een goede mondhygiëne, zoals twee à driemaal daags goed poetsen en gebruik van tandenstokers en flosdraad. Uw tandarts of mondhygiëniste kan u een instructie geven hoe u deze middelen het beste kunt gebruiken
  • Regelmatig op controle gaan bij u tandarts
  • Als uw tandvlees bloedt, vermijd die plek dan juist niet. De tandplak veroorzaakt de bloeding en die moet juist verwijderd worden

In samenwerking met

Drs. G.J. Kalken (auteur)
Drs. Van der Vlies (consulent)

Bronnen