Staar

Wat is staar (cataract)?

Staar (cataract) is een vertroebeling van de ooglens. De ooglens bevindt zich vlak achter de pupil. De lens zorgt voor een scherp beeld. In de loop van de jaren wordt de lens minder helder.  Dit komt door veranderingen in de eiwitsamenstelling en het watergehalte. Dit proces vindt in verschillende mate bij alle mensen plaats en wordt ook wel ouderdomsstaar of seniel cataract genoemd. Meestal gaat het om beide ogen. Ongeveer 25% van de mensen boven de 75 jaar zijn bij de huisarts bekend in verband met staar. Iets vaker gaat het om vrouwen.  Er zijn ook andere vormen van staar: aangeboren staar en staar door een ziekte of letsel van het oog. Door de veranderingen in de lens wordt het beeld waziger. In ernstige gevallen kan staar leiden tot blindheid.

Symptomen van staar (cataract)

Staar kan zich op verschillende plaatsen in de lens ontwikkelen. Als de troebeling zich in het midden van de lens bevindt kunnen er al vroegtijdig klachten ontstaan. Verschijnselen zijn: wazig zien, last van schitteringen en het doffer zien van kleuren.  Vooral het slecht zien bij direct invallend licht is een vaak gehoorde klacht. Het in korte tijd noodzakelijk zijn van brilaanpassingen kan ook wijzen op staar.

Hoe ontstaat staar (cataract)?

Staar ontstaat door veranderingen in het watergehalte en de eiwitsamenstelling van de lens. Dit proces vindt bij iedereen plaats. Sommige factoren kunnen dit proces negatief beïnvloeden. Zoals: suikerziekte, sterke bijziendheid, langdurige gebruik van corticosteroïden, eerdere oogoperaties, erfelijke factoren en een ongezonde leefstijl. Zeldzaam is de aangeboren vorm van staar.

Is het ernstig wat kunt u verwachten?

Staar ontwikkelt zich geleidelijk verder. Er zijn geen mogelijkheden om dit proces te stoppen. De enige behandeling is operatief. Een operatie is pas aangewezen als de staar erg hinderlijk is.

Zolang u zonder problemen uw dagelijkse bezigheden kunt doen hoeft u zich nog niet te laten behandelen. De behandeling van staar is over het algemeen operatief. De operatie vindt plaats in dagbehandeling onder locale verdoving. De oogarts verwijdert de troebele lens en plaatst een kunstlensje. Deze lensjes kunnen de rest van het leven mee. Soms ontwikkelt zich na een operatie een nieuwe troebeling (nastaar). Dit kan met een laserbehandeling verwijderd worden.

Wanneer naar de huisarts?

Bij klachten van verminderd zien is het altijd raadzaam de huisarts te consulteren. Hij kan met eenvoudig onderzoek uw klachten objectiveren en een diagnose stellen. Eventueel kan hij u doorverwijzen naar de oogarts voor verder onderzoek. Behalve staar zijn er verschillende andere oorzaken van minder goed zien. In sommige gevallen is een snelle behandeling nodig. Als de diagnose staar gesteld wordt, is het beleid meestal afwachtend. Op het moment dat de klachten erg hinderlijk zijn kan besloten worden tot operatie.

Wat kunt u er zelf aan doen?

U kunt zelf eigenlijk weinig doen tegen het ontstaan of de progressie van staar. Mogelijk zou een gezonde leefwijze met beperkt alcohol gebruik en niet roken een gunstige invloed hebben.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen?

Staar is een langzaam verslechterende aandoening. Zolang het zien nog acceptabel is hoeft niet te worden ingegrepen. Het helpt om bij lezen en andere handelingen een goede lichtbron achter u te plaatsen. Ook kunnen aangepaste hulpmiddelen gebruikt worden, zoals boeken met grote letters.

In samenwerking met

Auteur: W.van Donselaar, arts

Bronnen

-   http://www.oogarts.nl -   Artikel Huisarts en Wetenschap Juni  2011 YD van Leeuwen: Cataract

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019