Rosacea

Aandoening 5 april 2016

Rood in het gezicht (rosacea)

Rosacea is een huidafwijking in het centrum van het gezicht, wangen, neus en voorhoofd. We spreken van een couperose als het alleen om de blijvende roodheid van de huid gaat, veroorzaakt door vele verwijde bloedvaatjes in de huid. Acne rosacea noemen we het beeld wanneer de roodheid gepaard gaat met puistjes en bultjes. De huidziekte komt vooral voor bij mensen tussen de 30 en 60 jaar.Vrouwen hebben er meer last van dan mannen, hoewel de ernstigste vorm, het rhinophyma – de pukkelige “drankneus”- vooral bij mannen voorkomt.

Symptomen rosacea

Bij rosacea ontstaat op de wangen, de kin en de neus een symmetrische roodheid. De bloedvaatjes worden wijder waardoor ze door de huid heen schemeren. In wat heftigere gevallen ontstaan er ook bultjes en puistjes. Bij mannen kan de neus groter en dikker worden. Dit wordt ‘rhinophyma’ of ‘whisky nose’ genoemd. Deze laatste term geeft duidelijk aan waar deze neuzen meestal mee geassocieerd worden: overmatig alcoholgebruik. Wetenschappelijk is dit echter nooit aangetoond.

Hoe ontstaat rosacea?

De oorzaak van rosacea is nog onbekend. Er zijn wel een aantal factoren bekend die bestaande rosacea kunnen verergeren door invloed uit te oefenen op het wijder worden van de bloedvaatjes in de huid. Voorbeelden hiervan zijn:

  • warme dranken (koude koffie heeft geen invloed)
  • gekruide etenswaren
  • warmte (zon! en hete douche)
  • inspanning
  • blozen
  • hoge bloeddruk
  • bepaalde soorten make-up en cosmetica
  • alcohol
  • geneesmiddelen, die een vaatverwijding bevorderen
  • hormoonzalven en -crèmes, bij langdurig gebruik

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Rosacea op zich is onschadelijk, maar er kunnen wel andere afwijkingen voorkomen. Bij meer dan 50% van de mensen met acne rosacea kunnen oogafwijkingen voorkomen, die door de oogarts gecontroleerd moeten worden.

Wanneer naar de huisarts?

Bij rosacea kunnen oogafwijkingen voorkomen die behandeld moeten worden. U kunt een afspraak maken bij de huisarts als:

  • u pijn heeft aan uw ogen
  • uw ogen rood worden
  • uw ogen overmatig gaan tranen
  • er pus in uw ogen zit
  • u het licht niet meer goed kunt verdragen

Daarnaast kunt u een afspraak maken bij uw huisarts als de rosacea voor u een cosmetisch probleem wordt. De behandelingen die de huisarts u kan adviseren zijn:

  • metronidazol crème
  • locaal erythromycine lotion/crème
  • antibiotica, zoals tetracycline of minocycline
  • een combinatie van 1 en 2
  • bij een rhinophyma: plastische chirurgie
  • bij ernstige vormen: de dermatoloog voor een isotetrinoine kuur

Wat kunt u er zelf aan doen?

De rosacea zelf kunt u niet behandelen. U kunt wel proberen om die situaties te vermijden waarin de rosacea heviger wordt. Dat houdt in dat u gekruide gerechten beter kunt mijden en op moet letten met make-up en andere cosmetica.

Een eenvoudig middel om de klachten te proberen te verminderen is de gezichtsmassage. Iedere avond de huid van voorhoofd en wangen 2-3 minuten licht masseren om zo het vocht onder de huid – oedeem – te verminderen.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Er is niets dat u kunt doen om rosacea te voorkomen.

In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke – van Eijck (auteur)
Drs. H.W.J. Verblackt (consulent)
Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Starink THM. Dermatologie voor de eerste lijn in beeld. Academisch ziekenhuis Vrije Universiteit. Amsterdam, 1992.
  • Vloten WA van. Dermatologie en venereologie. Utrecht: Bunge, 1992
  • Eekhof JAH,Knuistigh Neven A, Opstelten W. Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk zesde druk 2013. Reed business education, Amsterdam
  • Braun-Falco O. Dermatology. 2000.