Overmatig zweten

Aandoening 4 april 2016

Wat is overmatig zweten?

Wanneer zweten als onaangenaam ervaren wordt noemen we het overmatig zweten. De klachten welke ervaren worden zijn een onaangename geur en/of een abnormale hoeveelheid vocht. Het overmatig zweten kan het hele lichaam betreffen, maar het is ook mogelijk dat de klachten zich beperken tot de handen, de voeten of de oksels.

Symptomen overmatig zweten

Algemeen overmatig zweten Bij overmatig zweten is er, zonder dat er veel inspanning geleverd wordt, veel zweetproductie. In de kleren zijn vochtplekken zichtbaar, vooral onder de oksels en op de rug. Bijkomend probleem is vaak een onaangename geur. Zweetvoeten Overmatig zwetende voeten zijn bijna continu vochtig. Dit maakt de huid kwetsbaar waardoor er makkelijk schimmelinfecties en infecties met bacteriën kunnen ontstaan. De schimmelinfecties zijn te herkennen aan kloofjes, roodheid en blaasjes, voornamelijk tussen de tenen en op de voetrand. Een onaangename geur bij zweetvoeten vormt vaak het grootste probleem en is zowel voor u zelf als voor de omgeving vaak makkelijk herkenbaar. Oorzaak zijn bacteriën, die in de grijs/witte verweekte hoornlaag kleine “pitjes” vormen. Deze pitjes komen vooral voor op de drukpunten van de voetzool. Zweethanden De handen zijn vaak nat, warm en klammig. Bepaalde voorwerpen kunnen soms moeilijk vastgehouden worden omdat ze “uit de handen glijden”. Het schudden van handen wordt bovendien als heel vervelend ervaren.

Hoe ontstaat overmatig zweten?

Meestal is er geen goede verklaring voor overmatig zweten en gaat het om een natuurlijke zweetproductie. Een belangrijke functie van zweten is het handhaven van de lichaamstemperatuur. Wanneer de lichaamstemperatuur hoger dreigt te worden, zoals bij inspanning, koorts en warmte, zal er meer gezweet worden. Het zweet zal verdampen en daarbij warmte aan het lichaam onttrekken. De temperatuur van het lichaam zal hierdoor constant blijven. De mate van zweten is individueel sterk verschillend. In een aantal gevallen lijkt er sprake te zijn van een verstoring van het evenwicht in het deel van het zenuwstelsel, dat zich bezighoudt met het sturen van een aantal lichaamsprocessen. Algeheel overmatig zweten, soms in aanvallen, kan ook bij bepaalde ziekten of medicijnen voorkomen. Zweet is reukloos op het moment dat het wordt uitgescheiden. De typische geur ontstaat door de omzetting van het zweet door bepaalde huidbacteriën. Soms worden de klachten door mensen als zeer ernstig ervaren, terwijl in de omgeving niemand het zal opmerken. Er kan dan sprake zijn van een psychische stoornis.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De mate van zweten is individueel erg verschillend. Hoewel overmatig zweten in het dagelijks leven uitermate vervelend kan zijn, is het zelden een uiting van een onderliggende ziekte. Overmatig zweten is een onschuldige verstoring van de balans, de klachten zullen over het algemeen na enige tijd weer verdwijnen. Psychische factoren als angst en stress kunnen een belangrijke rol spelen.

Wanneer naar de huisarts?

Mede vanwege schaamte zullen veel mensen met klachten van overmatig zweten geen bezoek aan hun huisarts brengen. Men zal eerst zelf aan de slag gaan met huis- tuin- en keukenmiddeltjes. Soms wordt hier voldoende resultaat mee bereikt. Als dat niet zo is, is het aan te raden een bezoek aan de huisarts te brengen. Meestal zal de oorzaak niet gevonden worden, maar de huisarts heeft wel een aantal middelen voor handen welke goed kunnen werken. Deze middelen zijn o.a. antizweetvloeistof en -poeder FNA, formaldehyde-oplossing, chloorhexidine-oplossing en antibiotica houdende lotions. Zij worden op de huid aangebracht. De laatste jaren worden ook wel Botox injecties toegepast. Het effect van deze prikken houdt 4-6 maanden aan. Heel soms wordt bij ernstige klachten van overmatige zwetende oksels een operatie verricht.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Enkele eenvoudige maatregelen kunnen al afdoende helpen:

  • regelmatig wassen
  • goed wegspoelen van zeepresten
  • goed afdrogen
  • frequent wisselen van kleding
  • dragen van wollen en katoenen kleding

Bij zweetvoeten:

  • dagelijks schone sokken aantrekken
  • veel op blote voeten lopen
  • leren schoenen dragen

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Juist de angst voor overmatig zweten en de negatieve lading die het heeft kan een rol spelen bij het blijven bestaan van de klachten. Zweten is niet vies, zweten heeft een nuttige functie: het handhaven van een juiste lichaamstemperatuur. Overmatig zweten verdwijnt bij jongeren vrijwel zeker in de loop der jaren.

In samenwerking met

Drs. W. van Donselaar (auteur); Drs. P.A.J. Meulenbroek (consulent); Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Eekhof JAH,Knuistigh Neven A, Opstelten W. Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk zesde druk 2013. Reed business education, Amsterdam