MS

Wat is MS (Multiple Sclerose)

MS ( Multiple Sclerose) is een chronische ziekte van het centrale zenuwstelsel. Dit bestaat uit de hersenen, de kleine hersenen, de hersenstam en het ruggenmerg. Bij MS ontstaan er verspreide afwijkingen in het centrale zenuwstelsel. Ter plaatse van de afwijkingen zijn de myelineschedes (omhulsels) van de zenuwvezels beschadigd. Hierdoor functioneren de zenuwen niet of minder goed. In het lichaam ontstaan uitvalsverschijnselen, die kunnen heel divers zijn. Het kan daarbij gaan om bijvoorbeeld verlammingen en gevoelsstoornissen. Kenmerkend aan de ziekte is het wisselende beloop met verergeringen (exacerbaties,relapses, Schubs) en verbeteringen (remissies). Vooral in het begin van de ziekte kunnen de klachten, tussen de aanvallen door, helemaal verdwijnen. Met het voortschrijden van de ziekte zullen er steeds meer verschijnselen achterblijven. De klachten beginnen over het algemeen tussen het 20e en 40e jaar. MS komt wat vaker bij vrouwen. In Nederland hebben ongeveer 17.000 mensen MS, per jaar komen er ongeveer 350 mensen bij. Het is bijzonder dat de ziekte vooral in Noordelijke landen voorkomt. In de landen rond de evenaar komt MS nauwelijks voor.

Symptomen MS (Multiple Sclerose)

De symptomen van MS zijn afhankelijk van de plaats van de afwijkingen in het centrale zenuwstelsel. De eerste verschijnselen van MS verdwijnen vaak weer ( bij 90%), het gaat hierbij vooral om gezichtsstoornissen van een oog. Ook klachten van dubbelzien, gevoelsstoornissen, krachtsvermindering in armen of benen en duizeligheid kunnen de eerste uitingen van MS zijn. Vaak treden nieuwe symptomen vooral in het begin van de ziekte op. De plaats waar de afwijking in het centrale zenuwstelsel optreedt is volstrekt toevallig. Omdat iedere plek in het zenuwstelsel een specifieke functie heeft, kan MS veel verschillende verschijnselen geven (o.a. vermoeidheid, coördinatiestoornissen, spraakstoornissen en geestelijken veranderingen).

Hoe ontstaat MS (Multiple Sclerose)

Bij MS is er sprake van beschadiging van de myelineschede van zenuwvezels in het centraal zenuwstelsel. De oorzaak hiervan is onbekend. Waarschijnlijk speelt een stoornis in het afweersysteem een rol. De eigen afweer maakt antistoffen aan tegen de schede van de zenuwvezels. Mogelijk is er sprake van een overmatige reactie van de afweer op een jaren eerder doorgemaakte virusinfectie. Erg opvallend is de geografische spreiding. De frequentie van MS neemt toe in de Noordelijke landen. Er zijn verder aanwijzingen dat er een verband is met het vitamine D-gehalte in het bloed. Ook zijn er onderzoeken die een verband laten zien tussen bepaalde diëten en het beloop van MS. Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt. Ook zijn er wetenschappers die denken dat de aanwezigheid van vaatafwijkingen in het centrale zenuwstelsel een rol kan spelen bij het ontstaan van MS.

MS (Multiple Sclerose), is het ernstig wat kunt u verwachten?

MS is een chronische aandoening. Het beloop van de ziekte kan sterk verschillen. De volgende vormen worden onderscheiden:

1. Benigne MS De benigne MS , ook wel milde vorm van MS, wordt gekenmerkt door lange perioden zonder exacerbaties. Deze periodes kunnen 10 jaar of langer zijn. Ongeveer 10% van de mensen met MS heeft deze vorm.

2. Relapsing – remitting vorm van MS Het ziekteverloop is hierbij gekenmerkt door ups en downs (exacerbaties en remissies). Het herstel na een terugval kan niet volledig zijn. Het is niet te voorspellen wanneer een terugval zal plaatsvinden. Deze vorm komt bij ongeveer 80% van de mensen met MS voor. Er zijn medicijnen beschikbaar die het aantal exacerbaties verminderen.

3. Secundair progressieve vorm van MS De relapsing-remitting vorm van MS kan in deze vorm overgaan. Er treedt een geleidelijk onomkeerbaar verlies van functies op.

4. Primair progressieve vorm van MS Deze vorm komt voor bij ongeveer 15% van de mensen met MS. Er zijn geen perioden van terugval of herstel. Er is een gestage achteruitgang met een toename van de klachten. Voor deze vorm van MS is geen behandeling beschikbaar.

De meest ernstige maar uiterst zeldzame vorm kan in weken tot de dood leiden. Er is dan vooral sprake van beschadigingen in de hersenen of hersenstam. Uit grote onderzoeken blijkt dat ongeveer 5% van de patiënten tot 15 jaar na het begin van de ziekte geen nieuwe aanvallen meer heeft gehad. Maar er is ook een groep van ongeveer 5% die binnen 5 jaar na het ontstaan van de ziekte overlijdt. Ongeveer 20% van de patiënten kan 20 jaar na het ontstaan van de ziekte zijn werk nog uitoefenen.

De behandeling van MS heeft de afgelopen jaren met de ontwikkeling van nieuwe medicijnen een stimulans gekregen. De medicijnen grijpen aan op de afweer. Het gaat daarbij om medicijnen die invloed hebben op de ernst van de exacerbatie ( bijv. corticosteroïden) en medicijnen (immunomodulerende medicijnen) die bedoeld zijn om de onomkeerbare gevolgen van MS te beperken.

Ook kan het nodig zijn om symptomatisch te behandelen. Dit kan met medicijnen, maar ook met fysiotherapie en psychische hulpverlening. Een goede begeleiding is erg belangrijk.

Wanneer naar de huisarts?

Het is aan te raden bij klachten uw huisarts te raadplegen. Wanneer de huisarts denk aan MS, verwijst hij u door naar de neuroloog. Aan de hand van uw klachten, de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek en eventuele vervolgonderzoeken kan de neuroloog de diagnose waarschijnlijk maken. Vervolgonderzoeken die gedaan kunnen worden zijn bijvoorbeeld een CT-scan, MRI onderzoek en onderzoek van het hersenvocht. Bij exacerbaties is het aan te raden om uw behandelaar te raadplegen.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Er zijn geen maatregelen bekend die kunnen helpen bij het voorkomen van MS. Een regelmatig leefpatroon heeft een gunstig effect op het beloop van de ziekte.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Over het algemeen is het aan te raden om zoveel mogelijk uw normale leven te blijven leiden nadat de diagnose MS gesteld is. Wel is het aan te raden overmatige inspanning te vermijden. De klachten zouden hierdoor kunnen toenemen. Tijdens een exacerbatie is geestelijke en lichamelijke rust aan te raden. Sommige mensen ervaren meer klachten met warm weer in dat geval is het aan te raden warm weer te vermijden en afkoeling te zoeken.

Meer weten? Kijk op solvo.nl.

In samenwerking met

W.van Donselaar (auteur)

Bronnen

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019


Gerelateerd