Melanoom

Wat is een melanoom?

Een melanoom is een vorm van huidkanker. Soms ontstaat het melanoom op de 'gewone' huid, soms ontstaat het uit een moedervlek. Veruit de meeste moedervlekken zijn normaal. Meestal is er dus geen reden tot ongerustheid. De laatste jaren komt het melanoom echter steeds vaker voor, vooral in Australië. Mogelijk is er een samenhang met het verbranden van de huid door de zon en het ontstaan van een melanoom.

Vooral bij mensen die als kind vaak verbrand zijn door de zon, lijkt het risico groter te zijn. De toename van het melanoom doet zich vooral voor bij blanken en met name bij mensen met een lichte huid. Bij mannen komt het melanoom het meest op de romp voor, bij vrouwen meer op de benen. Het melanoom komt echter ook voor op huidgebieden die nooit in de zon komen.

Symptomen melanoom

Meestal ontstaan melanomen uit reeds bestaande moedervlekken. Vroege kenmerken, of 'alarmsignalen', kunnen zijn:

  • Onregelmatige groei van een reeds bestaande moedervlek
  • Verkleuring van reeds bestaande moedervlekken
  • Verschillende kleuren bij een moedervlek met blauw- en grijstinten
  • Een jeukend of stekend gevoel op de plaats van een moedervlek
  • Zweervormingen, bloedinkjes en/of korstvorming op de plaats van een moedervlek
  • Een rode omgeving of basis van een moedervlek
  • Op kleine afstand van de moedervlek bruinpaarse andere plekjes
  • Witgrijze of roze gebieden op de moedervlek

Uiteindelijk kan de diagnose alleen met zekerheid worden gesteld door het verwijderen van de moedervlek. Dat gebeurt meestal door een specialist zoals een dermatoloog of chirurg. Deze zal de moedervlek controleren en als dat nodig is verwijderen onder lokale verdoving. Dit stukje huid wordt vervolgens onder de microscoop gelegd om precies te weten of het wel of niet verdacht is. Na het wegnemen van de moedervlek geneest de huid weer gewoon met enkele hechtingen, net als bij een kleine verwonding.

Hoe ontstaat een melanoom?

Een melanoom is een vorm van huidkanker. Soms ontstaat een melanoom op de 'gewone' huid, soms ontstaat het uit een moedervlek. De laatste jaren komt het melanoom steeds meer voor, vooral in Australië (met name Queensland). Mogelijk is er een samenhang tussen het ontstaan van een melanoom en het verbranden van de huid door de zon.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een melanoom is een vorm van kanker. Als de diagnose melanoom wordt gesteld, volgt er een operatie en bij uitzaaiingen eventueel daarna chemotherapie (cytostatica of immunotherapie). De prognose is afhankelijk van de dikte en uitgebreidheid van het melanoom.

Wanneer naar de huisarts?

Als u een melanoom vermoedt, kunt u het beste uw huisarts raadplegen. Veruit de meeste moedervlekken zijn goedaardig. Een zeer geringe minderheid is kwaadaardig. Als er sprake is van kwaadaardigheid, kan het ernstig zijn. Meestal is er geen reden tot ongerustheid. Als de huisarts het melanoom nader wil laten onderzoeken, zal hij u doorverwijzen.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Moedervlekken op zichzelf zijn onschuldig. De meeste veranderingen aan moedervlekken kunnen geen kwaad. Maar als de volgende 'alarmsignalen' zich voordoen, is het verstandig daarmee naar de huisarts te gaan. Het is verstandig uw huid regelmatig zelf te inspecteren en uw moedervlekken te 'leren kennen'. Als er dan veranderingen optreden, bent u er vroeg bij.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

In de informatiefolders 'In de zon' en 'Zonnebrand' vindt u meer informatie over veilig zonnen. (Te veel) Ultraviolette straling is slecht voor de huid. Verbranden van de huid is niet alleen pijnlijk, maar ook slecht voor de huid op lange termijn. Dit geldt zelfs nog in sterkere mate voor kleine kinderen. Geniet dus van de zon, maar maak het niet te gek.

Hou de tien gouden regels voor plezierig, maar ook verstandig zonnen in acht:

  1. Geniet van de zon, maar denk om uw huid
  2. Maak geen verschil tussen ultraviolette straling van de echte zon of van zonne-apparatuur. Uw huid doet dat ook niet
  3. Draag buiten zo mogelijk een zonnehoed of -klep en kleding die de zon niet doorlaat
  4. Zoek de schaduw op in plaats van de volle zon, zeker tussen 12.00 en 15.00 uur
  5. Gaat u in de zon, smeer de onbedekte huid dan in met een anti-zonnebrandmiddel, smeer niet te dun!
  6. Laat uw huid geleidelijk wennen aan de zon en voorkom zonnebrand
  7. Volg de gebruiksinstructies van zonne-apparatuur nauwkeurig op
  8. Laat zonnen en het gebruik van zonne-apparatuur over aan mensen boven de vijftien jaar en met een niet te gevoelige huid
  9. Stop direct met zonnen als de huid vreemd reageert met bijvoorbeeld uitslag, jeuk of snelle verbranding en raadpleeg een arts
  10. Bij sommige huidaandoeningen helpt ultraviolette straling, bij andere juist niet, vraag informatie bij uw huisarts of huidarts.

In samenwerking met

Drs. F.M. Brouwer (auteur) Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Vloten WA van, Degreef HJ, Stolz E, Vermeer BJ, Willemze R (red). Dermatologie en venereologie, 3e druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg 2000: 239-59.
  • Jansen LH et al. Huid- en geslachtsziekten, 2e herziene druk 1980: 222-39.
  • www.kwf.nl 
  • Lisdonk van de EH, Bosch van den SJHM, Lagro-Janssen ALM, Schers HJ. Ziekten in de huisartsenpraktijk vijfde druk  2008.  Reed Business, Amsterdam.

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd