Lekkende hartklep (hartklepinsufficiëntie)

Aandoening 13 september 2017

Wat is een lekkende hartklep?

Wanneer een klep niet voldoende sluit wordt er gesproken van een lekkende hartklep. Zoals de naam zegt, lekt er dan bloed door de klep terug in het hart. Een lekkende hartklep wordt ook wel hartklepinsufficiëntie, hartklepregurgitatie of hartklepincompetentie genoemd. Een lekkende hartklep valt onder hart- en vaatziekten. Bij  alle vier de kleppen in het hart kan lekkage optreden. De kleppen heten de mitralis-, de tricuspidalis-, de pulmonalis- en de aortaklep. Een lekkende hartklep is een vorm van een hartklepafwijking. Meer over hartklepafwijkingen lees je op Gezondheidsplein.nl.

Een lekkende hartklep hoeft niet altijd gepaard te gaan met symptomen. Naarmate de lekkage ernstiger wordt neemt ook de ernst van de symptomen toe. Verderop in de tekst worden de symptomen en gevolgen uitgebreider besproken.

Wat zijn hartkleppen?

In je hart heb je vier hartkleppen. De hartkleppen bestaan uit meerdere klepbladen. Als het hart zich samenknijpt om het bloed rond te pompen, worden deze kleppen geopend of gesloten. Ze openen of sluiten niet zelf, omdat het geen spieren zijn. De hartkleppen reageren op de drukverschillen in het bloed wanneer het hart zich samenknijpt. De kleppen zitten er zodat het bloed de goede kant op gestuurd wordt en er geen bloed terug het hart in loopt.

Oorzaken van hartklepinsufficiëntie

Je wordt geboren met een lekkende hartklep of het ontstaat gedurende je leven.

Lekkende hartklep bij geboorte

Bij aangeboren lekkende hartkleppen zijn de klepbladen vaak met elkaar vergroeid waardoor ze niet goed functioneren. Een andere mogelijkheid is dat de klep niet past, dan is deze te groot of te klein.

Lekkende hartklep op latere leeftijd

De belangrijkste oorzaak van hartklepinsufficiëntie is ouderdom. Na verloop van tijd worden de hartkleppen harder en minder soepel. Dat komt door verkalking. Stugge hartkleppen sluiten minder goed, met lekkage tot gevolg. Ook hoge bloeddruk, vaatvernauwing en verstugging door roken kan invloed hebben op de hartkleppen.

Lekkende hartkleppen kunnen ook ontstaan na ziekte. Hartkleppen zijn met name gevoelig voor reuma en bacteriële infecties. Daarnaast kunnen de kleppen zelf ontsteken (endocarditis). Dit soort ziektes beschadigen de kleppen of laten littekens achter, waardoor de klepbladen met elkaar verkleven. Dit zorgt ervoor dat de kleppen niet optimaal sluiten.

Symptomen van een lekkende hartklep?

Zoals eerder beschreven gaan lekkende hartkleppen niet altijd gepaard met symptomen. Of er wel of geen klachten optreden, hangt af van de ernst van de lekkage. Door lekkage moet het hart harder werken om al het bloed rond te pompen. Hoe harder het hart moet werken, hoe meer symptomen zullen optreden.

Het eerste signaal van een afwijking aan de hartkleppen is meestal het horen van een hartruis door de huisarts. De arts kan er dan voor kiezen verder onderzoek te doen om lekkende hartkleppen aan te tonen of juist uit te sluiten. Bijvoorbeeld met echocardiografie of hartkatheterisatie.

Symptomen van lekkende hartkleppen zijn:

  • Kortademigheid, vooral na inspanning of wanneer je net opstaat
  • Moeheid, duizeligheid of flauwvallen (bij inspanning)
  • Onregelmatige hartslag of hartkloppingen
  • Pijn of druk op de borst (angina pectoris)
  • Opgezette weefsels, met name de voeten. Hierbij hoort dat je plotseling één tot anderhalve kilo op een dag kunt aankomen.

Gevolgen van een lekkende hartklep

Omdat het hart extra bloed dat terugstroomt moet opvangen, moet het harder werken om al het bloed rond te pompen. Hierdoor kun je een vergoot hart ontwikkelen. Op den duur kan een vergroot hart zorgen voor een verzwakking van de hartspier, en daarmee tot minder capaciteit van het hart. Als het hart zwakker is heeft het niet de kracht om al het bloed het lichaam door te stuwen. Dat heeft de bovengenoemde symptomen kortademigheid en duizeligheid tot gevolg. Daarnaast kan de vergroting van het hart ook leiden tot hartritmestoornissen en zelfs een beroerte.

Als er langdurig bloed terug de longen in lekt is er kans op de levensgevaarlijke aandoening longoedeem.

Het uiteindelijke gevolg van lekkende hartkleppen is hartfalen. Echter zijn lekkende hartkleppen niet de enige oorzaak van hartfalen. Lees meer over hartfalen op Gezondheidsplein.nl.

Hoe kunnen lekkende hartkleppen worden behandeld?

Wanneer je geen klachten hebt, is een behandeling doorgaans niet nodig. Wel is het dan belangrijk dat je regelmatig op controle gaat om te kijken of de lekkage niet verergert.

Ernstigere gevallen van hartklepinsufficiëntie kunnen ofwel met medicijnen of een operatie worden behandeld. Medicijnen bestrijden de klachten, maar pakken de oorzaak van de lekkage niet aan. Met een operatie wordt de lekkage daadwerkelijk verminderd.

Medicijnen bij hartklepinsufficiëntie

De medicijnen die hiervoor gebruikt worden zijn onder andere bètablokkers en anti-aritmica. Bètablokkers verlagen de hartslag en de bloeddruk, anti-aritmica verlagen de hartslag en maken deze regelmatiger. Deze en andere medicijnen zorgen ervoor dat het hart minder hard hoeft te werken. Het zal echter niets van de lekkage van de kleppen oplossen.

Operatie bij hartklepinsufficiëntie

Als vermindering van de lekkage wel gewenst is biedt een operatie uitkomst. De arts zal een keuze maken of de bestaande klep te repareren is. Anders zal de klep worden vervangen. Bij vervanging kiest de arts voor een organische klepprothese of een mechanische klep. Reconstructie van de klep wordt soms door een kleine incisie gedaan, maar een openhartoperatie is wenselijker. Hierbij worden namelijk de beste resultaten behaald op de lange termijn.

Auteur: Rianne de Ridder
In samenwerking met: Pim Schipper, arts
Bronnen: Merck Manual Medisch Handboek 2005, Hartstichting, Mijncardioloog.com (St. Anna Ziekenhuis), Patient1.nl, Medtronic, Lekkende-hartklep.nl

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht

Controle vraag *