Knieproblemen bij kinderen (niet na een ongeval)

Wat zijn knieproblemen bij kinderen?

Knieproblemen die niet het gevolg zijn van een ongeval noemen we niet-traumatische knieproblemen. Ze zijn niet het gevolg van een val, vreemde draaiing of ander ‘geweld’ op de knie.

Met kinderen bedoelen we hier jonge mensen tot de leeftijd van ongeveer achttien jaar oud. De aandoeningen die zulke knieklachten bij kinderen veroorzaken, zijn zo talrijk dat we ze hier niet allemaal apart kunnen bespreken. Bovendien zijn de meeste erg zeldzaam en gaan de klachten vaak vanzelf weer over. Meestal blijft de oorzaak zelfs onbekend, ook als u ermee naar de huisarts gaat. Daarom bespreken we in deze informatiefolder de niet-traumatische knieproblemen bij kinderen vrij algemeen. Knieproblemen kunnen zich op diverse manieren uiten:

  • abnormale stand
  • pijnlijke knie
  • krakende knie
  • knie die niet meer wil bewegen

Hoe herkent u knieproblemen bij kinderen?

Meestal klaagt een kind zelf over pijn in de knie. Het kan zijn dat het kind het aangedane been niet meer gebruikt. Het kan ook zijn dat een ouders iets vreemds aan de knieën ontdekt. Zoals een vreemde stand van het been of een knie. Of een knie die iets dikker is dan de andere knie.

Hoe ontstaan knieproblemen bij kinderen?

De benen van kinderen groeien nog. Hierbij hoort dat de stand van de knieen over de jaren verandert. Vaak is er een periode met O-benen en een periode met X-benen, zonder dat dit wijst op een ziekte.

Het komt nogal eens voor dat een kind pijn in een of beide knieen aangeeft, zonder dat de dokter afwijkingen vindt. Ook deze klachten worden vaak toegeschreven aan de groei.

Andere oorzaken van knieklachten bij kinderen kunnen o.s. zijn overbelasting en ontsteking in de knie.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Er zijn veel soorten knieklachten die bij kinderen kunnen voorkomen. De meeste aandoeningen zijn erg zeldzaam en bespreken we daarom niet hier. Er zijn wel wat algemene richtlijnen te geven:

  • bij kinderen tot ongeveer twee jaar oud is het vrij normaal dat ze O-benen hebben. Dat corrigeert zich vaak later in de groei
  • kinderen tussen ongeveer twee en zeven jaar oud ontwikkelen meestal een lichte vorm van X-benen
  • bij kinderen vanaf ongeveer zeven jaar worden de benen vrijwel altijd gewoon weer recht
  • groeipijnen komen veel voor bij kinderen in de groei, maar gaan nooit gepaard met mank lopen. Ze treden vrijwel altijd op in beide benen.
  • een bijzondere vorm van knieklachten bij kinderen is de Ziekte van Osgood-Schlatter. Hierbij treedt meestal pijn op in de bovenste botrand van het onderbeen. Dus vlak onder de knieschijf. In het algemeen komt dit voor bij wat oudere kinderen en jongeren in de groeifase. Vaak zijn er klachten in beide knieën tegelijkertijd. De pijn treedt vaak op na sporten en bij directe druk op de knie zoals knielen. Als de klachten langer aanhouden, is het raadzaam met de huisarts te overleggen

Wanneer naar de huisarts?

In de volgende gevallen is het aan te raden om contact op te nemen met de huisarts:

  • bij een duidelijk verschil tussen het linker- en rechterbeen of tussen de linker- en rechterknie dat langer dan enkele weken aanhoudt
  • als een kind een been niet meer wil belasten of anders gaat lopen, bijvoorbeeld slepen met één been, en dit duurt langer dan een paar dagen tot weken
  • als een kind zeer uitgesproken O-benen heeft na het tweede levensjaar
  • als een kind zeer sterke X-benen na ongeveer het zevende levensjaar

Wat kunt u er zelf aan doen?

Bij onderzoek van de benen en knieën van een kind is het handig om links en rechts goed met elkaar te vergelijken. Onderzoek bij het kind of er een verschil is tussen links en rechts:

  • bij het lopen
  • bij rust in omvang, roodheid, grootte
  • bij buiging en strekking

Meestal groeien kinderen daar overigens later weer overheen. Probeer bij uw eigen onderzoeken niet te forceren: laat het liefst het kind zelf de bewegingen maken. Ook is het zinnig om na te gaan of het kind naast knieklachten ook last heeft van koorts en/of huiduitslag. Als dat zo is, kan dat wijzen op een bepaalde vorm van gewrichtsontsteking. Dan is het verstandig met uw huisarts te overleggen.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

  • Kinderen groeien. Hierbij is het normaal dat de stand van de benen en knieën in de loop van de tijd wat verandert. Omdat kinderen vaak vallen en de knie stoten, kan het soms tijdelijk wat last hebben van een knie en hem daarom minder of anders gebruiken
  • Omdat kinderen nog groeien, hebben ze goede voeding, vitamines en mineralen nodig. Vooral ook vitamine D is erg belangrijk voor de botontwikkeling. Kinderen die erg veel binnen zitten en zeer weinig zonlicht krijgen (bijvoorbeeld in de winter), kunnen soms wat te weinig vitamine D krijgen. U kunt deze vitamine extra geven via diverse vitaminepillen en er speciaal op te letten bij het eten koken
  • Bovendien is vitamine D ook een van de redenen dat kinderen gestimuleerd moeten worden om naar buiten te gaan: door zonlicht maakt het lichaam zelf een beetje vitamine D aan. Meestal is dat echter niet genoeg, zeker niet in de wintermaanden. De rest moet via de voeding opgenomen worden
  • Bij het fietsen is het belangrijk dat het been helemaal gestrekt is als het pedaal in de onderste stand staat. Als de knie niet helemaal kan strekken, gaat dat op den duur pijnklachten geven. Het is dus van belang het zadel op de juiste hoogte af te stellen. Vooral bij kinderen in de groei die veel fietsen, is het goed daar aandacht aan te besteden
  • Ook is het belangrijk om, als dat mogelijk is, het verzet van de fiets niet te zwaar te zetten. Zeker als de knie of knieën toch al wat gevoelig zijn of beginnen te worden is het raadzaam het verzet laag te houden. Zo worden de knieën niet te zwaar belast. Als de fietser eenmaal snelheid heeft gemaakt, kan hij doorschakelen naar een zwaardere versnelling

In samenwerking met

Drs. F.M. Brouwer (auteur) Drs. P.A.J. Meulenbroek (auteur) Dr. P.J.G. Schreurs (consulent) Drs. E.J. de Kreek (consulent) Dr. G.H.R. Albers (consulent)

Bronnen

  • Lisdonk van de EH, Bosch van den SJHM, Lagro-Janssen ALM, Schers HJ. Ziekten in de huisartsenpraktijk vijfde druk  2008.  Reed Business, Amsterdam.
  • NHG-standaard : Niet-traumatische knieklachten 2016

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd