Hernia van de rug

Wat is een hernia van de rug?

Een hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf die op een zenuw drukt. Een hernia bevindt zich meestal in de onderrug. De tussenwervelschijf is een schijf van kraakbeenringen met daarin een gel-achtige kern die tussen de wervels zorgt voor de veerkracht en beweeglijkheid van de wervelkolom.

Door scheuren in de kraakbeenringen komt de kern naar buiten en drukt bij een hernia in de onderrug op de wortel van een zenuw dia via de bil naar het been loopt.

Hoe herkent u een hernia van de rug?

De klachten beginnen vaak met prikkelingen of tintelingen of schietende pijn in één been naar het onderbeen en/of de voet). De klachten nemen toe bij hoesten, niezen of persen. Ook ontstaat vaak een doof gevoel (gevoel van ‘slapen’) in het been. Als de druk op de zenuw heel sterk is dan kan ook spierzwakte, controleverlies over het been en zelfs uitval van het been optreden.

Afhankelijk van welke tussenwervelschijf uitstulpt, kunnen ook problemen met urineren of de ontlasting ontstaan. In dat geval is de zenuw naar de bekkenbodem bekneld. Een hernia gaat meestal gepaard met rugklachten, maar de klachten in het been staan altijd duidelijk voorop.

Hoe ontstaat een hernia van de rug?

Hoewel het nooit precies wetenschappelijk bewezen is wordt als oorzaak gezien: een hoge druk op de tussenwervelschijf als gevolg van te zware belasting.

Te zware belasting kan acuut ontstaan, bijvoorbeeld door een ongewone beweging of ongewoon hoge last, maar ook door een langere periode van overbelasting, vaak door een combinatie van bukken en draaien.

De meeste patiënten met een hernia hebben in het verleden meerdere malen rugklachten gehad, al dan niet met uitstraling. Daarnaast is bekend dat het in sommige families vaker voorkomt.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Bij acute rugklachten heeft slechts 5% van de mensen te maken met een hernia, dus u hoeft zich niet gelijk zorgen te maken wanneer u de beschreven klachten herkent. Van de groep mensen met een hernia herstelt twee van de drie op natuurlijke wijze.

Hoewel de uitstraling binnen 6 tot 8 weken minder wordt kan deze, afhankelijk van de plaats en de grootte van de uitstulpende tussenwervelschijf langduriger aanhouden. Daarnaast kunnen lage rugklachten frequent terugkeren omdat de tussenwervelschijf minder sterk is.

Het natuurlijk beloop van een hernia is gunstig, dat wil zeggen dat bij de meeste mensen de klacht van pijn in de benen na verloop van tijd weer verdwijnt. Vaak kunnen de rugklachten in wisselende mate aanwezig blijven.

In sommige situaties kan een operatie overwogen worden. Bijvoorbeeld wanneer de pijnklachten en de krachtsvermindering erg lang blijven bestaan.

De meeste hernia's herstellen echter prima zonder operatie.

Wanneer naar de huisarts?

Bij prikkelingen en tintelingen, doofheid en/of schietende pijn in een been is het altijd raadzaam om naar de huisarts te gaan. De huisarts kan bepalen of het gaat om een hernia maar kan ook uitsluiten of het een andere aandoening is waardoor deze verschijnselen ontstaan. Er zijn namelijk verschillende andere aandoeningen waarbij deze symptomen in het been voorkomen.

De huisarts kan medicatie voorschrijven om de pijn te verlichten. Daarnaast zal hij/zij u adviseren op het gebied van leefstijl om de acute fase (de eerste 6 tot 8 weken van pijnklachten in het been) zo goed mogelijk op te vangen. Indien noodzakelijk kan uw huisarts u doorverwijzen naar een fysiotherapeut of oefentherapeut.

Ook kan uw huisarts bepalen of u wel of niet doorgestuurd moet worden naar een specialist (de neuroloog) als verder onderzoek noodzakelijk is.

De diagnose hernia kan goed door de huisarts gesteld worden. In het algemeen is verder onderzoek, zoals een röntgenfoto of een MRI scan niet noodzakelijk.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Het is belangrijk dat u blijft bewegen binnen de grenzen die de klachten toelaten. Blijf uw dagelijkse bezigheden waar mogelijk dan ook zo veel mogelijk uitvoeren. U kunt tijdelijk kort bedrust houden om de pijn te verlichten maar dit bespoedigt het herstel niet. Houd bedrust dus zo kort mogelijk. Door in beweging te blijven houdt u de tussenwervelschijven in conditie en ook de rugspieren blijven op kracht om zo de rug goed te kunnen beschermen. De prikkelingen en tintelingen nemen in het algemeen zonder extra maatregelen vanzelf af. De activiteiten kunnen dan geleidelijk weer uitgebreid worden.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

  • Regelmatig bewegen zorgt voor een goede conditie van de tussenwervelschijven en rugspieren en is dus erg raadzaam.
  • Roken heeft een ongunstige invloed op de kwaliteit van de tussenwervelschijven, doordat de kleine dunne vaatjes die de schijf van bloed en voedingsstoffen voorzien dan minder goed functioneren.
  • Daarnaast is de werkhouding sterk van belang: werken en tillen met een gebogen onderrug belast de tussenwervelschijven zwaarder dan met een rechte rug. Ook de combinatie van bukken en tegelijk draaien met de rug is zeer zwaar voor de rug.

In samenwerking met

M. Steringa (auteur) Drs. W. van Donselaar (consulent) R. Burger (psycholoog)

Bronnen

  • Oosterhuis e.a. Klinische neurologie
  • CBO/MWR rapport: consensus lumbosacrale radiculaire syndroom
  • NHG-standaard: Lumbosacraal radiculair syndroom 2015

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd