Hemangioom

Wat is het?

Een hemangioom is een goedaardige zichtbare verwijding van een kluwen bloedvaatjes. Meestal zit het op de huid, maar het kan ook op andere organen voorkomen. Er bestaan drie typen hemangiomen:

  • hemangiomen die in de huid gelegen zijn: het tubereus hemangioom of de zogenaamde wijnvlek;
  • hemangiomen die als een zwelling boven de huid uitkomen: het caverneus hemangioom of de zogenoemde aardbeienvlek;
  • een combinatie van beide hemangiomen: het tuberocaverneus hemangioom.

Hemangiomen zijn vaak al bij de geboorte aanwezig of ontstaan in de eerste weken na de geboorte. Een op de tien kinderen heeft een aardbeienvlek, meisjes drie keer zo vaak als jongens. De ooievaarspik is een speciaal soort hemangioom dat vanaf de geboorte aanwezig is en in het eerste levensjaar lichter wordt of verdwijnt. Meer informatie hierover vindt u in de dokterdokter.nl-folder ‘Ooievaarspik’.

Hoe herkent u het?

Een aardbeienvlek of een caverneus hemangioom is een roze tot dieprood gekleurde zwelling op de huid. De grootte van een aardbeienvlek varieert tussen enkele millimeters en enkele centimeters. Op alle plaatsen van het lichaam kan een aardbeienvlek voorkomen, meestal op het gezicht, het behaarde hoofd, de rug of de borst.

De wijnvlek of het tubereus hemangioom is blauwgrijs van kleur en ligt in de huid en de onderhuid. De wijnvlek kan vele centimeters groot zijn. Meestal zit een wijnvlek op het gezicht. Naarmate een kind ouder wordt, kan de wijnvlek van kleur veranderen.

Hemangiomen zijn pijnloos.

Hoe ontstaat het?

Een hemangioom is een aangeboren afwijking van de bloedvaten die of bij de geboorte al aanwezig is of in de eerste weken na de geboorte zichtbaar wordt. De oorzaak voor het ontstaan van een hemangioom is onbekend. Soms bestaat er aanleg in de familie om wijnvlekken te krijgen. Heel zelden komt een wijnvlek op de huid voor bij het syndroom van Sturge Weber. Kinderen met dit syndroom hebben naast de wijnvlek ook andere problemen, zoals epileptische aanvallen, ontwikkelingsproblemen of problemen met het bewegen van een arm of been.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Naar de dermatoloog Als de huisarts bij uw kind een hemangioom heeft geconstateerd, zal hij uw kind bij grote (meer dan circa 2 centimeter in doorsnee) hemangiomen vaak doorsturen naar de huidspecialist (dermatoloog). Deze kan aangeven om wat voor soort hemangioom het gaat. Soms is het nodig een scan te maken om na te gaan hoe ver het hemangioom zich uitgebreid heeft.

Groeien Hemangiomen zijn al vanaf de geboorte aanwezig of ontstaan in de eerste weken na de geboorte. In de eerste levensmaanden van de baby gaan ze meestal groeien. Ze kunnen dan groot en ontsierend worden. Aardbeienvlekken groeien meestal de eerste drie maanden, wijnvlekken kunnen tot een maand of zes nog groter worden.

Spontaan kleiner Hemangiomen worden meestal spontaan weer kleiner rond het einde van het eerste levensjaar. Dit kleiner worden kan wel een aantal jaren in beslag nemen. Bij zeven van de tien kinderen is het hemangioom op de leeftijd van zes jaar helemaal verdwenen. Op de plaats waar het hemangioom heeft gezeten is de huid vaak dunner dan op andere plekken en zit de huid wat losser. Soms is er ook helemaal geen litteken meer te zien. Wijnvlekken verdwijnen minder vaak dan aardbeienvlekken.

Hinderlijk Hoewel grote hemangiomen heel ontsierend kunnen zijn, zijn ze meestal onschuldig. Zelden ondervindt een kind lichamelijke fysieke hinder van de hemangiomen. Het hemangioom kan last geven wanneer het op een ooglid zit, waardoor het zien gehinderd wordt, of bij de mond waardoor eten of ademhalen een probleem kan zijn.

Complicaties Complicaties komen gelukkig zelden voor. Ze worden meestal gezien bij grote hemangiomen van meerdere centimeters in doorsnee. Complicaties kunnen een reden zijn om het hemangioom te behandelen.

Bloeding Na een ongelukkige val of botsing kan een hemangioom gaan bloeden. Meestal stopt dit bloeden snel door op het hemangioom lichte druk uit te oefenen; soms is voor het laten stoppen van het bloeden een behandeling in het ziekenhuis nodig. Kinderen moeten gewoon kunnen spelen, u kunt een ongelukkige val of botsing meestal niet voorkomen.

Ontsteking Een hemangioom kan ontstoken raken. Het ziet dan rood en dik, er kan pus uitkomen en het is pijnlijk. Ook dit moet behandeld worden in het ziekenhuis.

Stolsel Een andere zeldzame complicatie is het ontstaan van een stolsel in het hemangioom. Daardoor zitten veel bloedplaatjes in het hemangioom gevangen en kan er een tekort aan bloedplaatjes in het bloed ontstaan. In dat geval ziet het hemangioom er ook dikker uit dan anders en voelt het harder aan.

Versnelde groei Als een fors hemangioom op een arm of been zit, kan door de toegenomen doorbloeding in het hemangioom het betrokken lichaamsdeel harder groeien dan de arm of het been aan de andere kant waar geen hemangioom zit.

Therapie Omdat de meeste hemangiomen spontaan verdwijnen, wordt er meestal afgewacht en niet ingegrepen. Geprobeerd kan worden om het hemangioom zo veel mogelijk te camoufleren met een gekleurde huidcrème. Wanneer hemangiomen erg snel groeien of aanleiding geven tot een van de bovenstaande complicaties is soms wel een behandeling nodig. Er zijn verschillende behandelmogelijkheden.

Ontstekingsremmende medicatie Soms worden hemangiomen kleiner wanneer ze ingespoten worden met ontstekingsremmende medicijnen. Dit kan gecombineerd worden met ontstekingsremmende tabletten. Deze medicijnen remmen de groei van het hemangioom.

Bevriezen Kleine hemangiomen kunnen soms worden behandeld door bevriezing; dit wordt cryotherapie genoemd. Deze behandeling kan korte tijd enige pijn en wat irritatie veroorzaken, vooral als het hemangioom op de handen, voeten of op het gelaat voorkomt. Vaak blijft na behandeling een litteken zichtbaar met een andere kleur als de omringende huid. Na behandeling is de huid die behandeld is, gevoelloos. Het gevoel kan in de loop van een aantal weken tot maanden terugkomen, maar kan ook wegblijven.Sommige mensen vinden dit erg hinder lijk.

Laserbehandeling Ook behandeling met laser kan een klein hemangioom doen verdwijnen. Er zijn vaak meerdere behandelingen nodig. Het lukt niet altijd om het hele hemangioom te doen verdwijnen. De laser kan het hemangioom niet dieper dan één millimeter verwijderen, voor dikkere hemngiomen is de laser dus niet geschikt. Na laserbehandeling blijft er ter plaatse van het hemangioom wel een litteken zichtbaar.

Operatie Grote hemangiomen moeten vaak operatief door een plastisch chirurg verwijderd worden. Bij aardbeienvlekken wordt meestal gewacht met een operatie totdat het hemangioom spontaan op zijn kleinst is geworden. Dit gebeurt rond de leeftijd van zes tot zeven jaar. Alleen als er grote cosmetische problemen of complicaties aanwezig zijn, kan eerder geopereerd worden. Omdat wijnvlekken minder vaak spontaan verdwijnen, worden deze nog al eens op jongere leeftijd operatief behandeld.

Wanneer naar de huisarts?

Als u bij uw kind een afwijkend gekleurde vlek of zwelling ontdekt, kunt u dit bespreken met de consultatiebureauarts. Deze kan vertellen om wat voor soort vlek het gaat en zal de vlek in de gaten houden. Als de consultatiebureauarts het verstandig vindt dat de huisarts ook naar de vlek kijkt, kunt u contact opnemen met de huisartspraktijk.

De huisarts zal uw kind onderzoeken en zo nodig doorverwijzen naar de huidspecialist (dermatoloog) in het ziekenhuis.Ook is het verstandig contact op te nemen met de huisartspraktijk als het u opvalt dat het hemangioom van uw kind is gaan bloeden en niet meer stopt met bloeden of als het hemangioom dikker, roder en warmer aanvoelt dan gewoonlijk en pijnlijk is. Er kan dan sprake zijn van een ontsteking of een stolsel in het hemangioom waarvoor behandeling nodig kan zijn.

Wat kunt u er zelf aan doen?

U kunt zelf niets doen om een aardbeienvlek of wijnvlek te laten verdwijnen.

Acceptatie Probeer te accepteren dat (uw kind) een hemangioom heeft dat ontsierend kan zijn, maar meestal spontaan weer verdwijnt. Als er geen complicaties zijn, is het daarom ook het beste om geen behandeling toe te passen. Meestal laat de behandeling namelijk een litteken na, dat niet geheel verdwijnt. Als het hemangioom spontaan verdwijnt, kan dit zonder of met een minimaal litteken zijn.

Camoufleren U kunt proberen het hemangioom zo goed mogelijk te camoufleren. Dit kan met bepaalde soorten make-up. Een huidtherapeute of schoonheidsspecialiste kan u vaak advies geven. Uw huisarts of dermatoloog kan u adviezen geven over een deskundige in uw omgeving die gespecialiseerd is in de behandeling van hemangiomen. Van hem kunt u ook een verwijzing krijgen voor de huidtherapeut; voor de schoonheidsspecialiste heeft u geen verwijzing nodig.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Er zijn geen methoden waarmee u een hemangioom kunt voorkomen.

In samenwerking met

Drs. J.H. Schieving (auteur) Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Dermatologie en Venerologie. Vloten WAvan (red). 3e druk. Utrecht, Wetenschapelijke uitgeverij Bunge, 2000
  • Kindergeneeskunde, derde herziene druk. Brande JL van den, Monnens LAH (red). Utrecht,: Wetenschappelijke uitgeverij Bunge, 2000
  • Dermatologie en venerologie voor de 1e lijn in beeld. Starink Glaxo dermatology 1992

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd