Griep

Wat is griep?

Griep is een ontsteking van de luchtwegen, dat wil zeggen keel, luchtpijp en/of longen, die snel op komt zetten, namelijk binnen 12 uur. Griep wordt veroorzaakt door een besmetting met het influenzavirus type A of B. Verkoudheid kan erg veel op griep lijken, maar wordt veroorzaakt door andere virussen en verloopt meestal milder.

Symptomen van griep

Bij griep gaat het om de volgende klachten:

  • een plotseling begin
  • een algeheel gevoel van ziek zijn
  • hoesten
  • koorts
  • koude rillingen
  • rood keel- en/of neusslijmvlies
  • spierpijn

De kans om griep te krijgen is verhoogd wanneer men in contact is geweest met iemand die griep heeft. Wanneer zes van deze punten aanwezig zijn, spreken we van griep. Tijdens een griepepidemie spreken we al van griep als er vier punten aanwezig zijn. Een zware verkoudheid kan een griepachtig beeld geven, maar vaak is het verloop van een verkoudheid een stuk milder.

Hoe ontstaat griep?

Griep ontstaat door contact met het influenzavirus. Dit gaat meestal via druppeltjes in de lucht, dus door praten of hoesten in elkaars nabijheid. Besmetting kan echter ook plaatsvinden door het beetpakken van deurknoppen of bestek, of elkaar een hand geven. Het virus dringt het slijmvlies binnen van de keel, luchtpijp of longen. Na één tot drie dagen komen de klachten opzetten, vaak beginnend met hoge koorts (soms wel 40 graden Celsius of hoger) en koude rillingen.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Griep is, bij verder gezonde mensen, een onschuldige aandoening. Veel mensen voelen zich zo ziek dat ze niet veel meer kunnen dan het bed houden. Het duurt meestal drie tot vijf dagen. Maar het kan soms twee tot drie weken duren voor men zich weer helemaal beter voelt.

Personen met bijzondere aandoeningen (risicogroepen) Voor bepaalde mensen kan griep een minder onschuldige aandoening zijn. Het gaat hierbij om de volgende aandoeningen of situaties:

  • de luchtwegen (bijvoorbeeld astma, bronchitis, longtumor)
  • het hart (bijvoorbeeld hartinfarct, klepafwijking)
  • suikerziekte
  • ernstige aandoening van de nieren (transplantatienier of dialyse)
  • veel/vaak steenpuisten, bij persoon zelf of een gezinslid
  • verminderde weerstand tegen infecties (bijvoorbeeld aids, leukemie, antikankermedicijnen)
  • verblijf in een verzorgings- of verpleegtehuis
  • 65 jaar of ouder

Deze mensen hebben een verhoogd risico op complicaties. De meest voorkomende complicatie is longontsteking, door het griepvirus zelf of door bijkomende bacteriën. Zo’n longontsteking kan zeer ernstig tot dodelijk verlopen. Vandaar dat personen uit de risicogroepen jaarlijks een griepprik krijgen aangeboden. Andere complicaties zijn voorhoofds- en/of bijholteontsteking en bronchitis.

Wanneer naar de huisarts?

U behoort niet tot een risicogroep Normaal gesproken gaat griep vanzelf over en is contact met de huisartspraktijk niet nodig. Het is verstandig om wel contact met de huisartspraktijk op te nemen bij klachten van benauwdheid, veel slijm ophoesten, koorts die langer dan vijf dagen duurt of een tweede koortsperiode nadat u hersteld leek.

U hoort wel tot een risicogroep Voor u ligt het iets anders. Meestal krijgt u eind oktober, begin november een oproep voor de griepprik (vaccinatie met influenza A en B). Als het nu najaar is, maar u heeft geen oproep ontvangen, neem dan contact op met uw huisartspraktijk. Neem ook contact op met de huisartspraktijk als u de griepprik heeft laten passeren, en u heeft nu griepachtige verschijnselen. Indien u zwaardere ziekteverschijnselen heeft dan de normale griepverschijnselen of ter voorkoming van griep tijdens epidemieën, kan er voor de huisarts reden zijn om een antiviraal middel voor te schrijven (zanamavir inhalatiepoeder, oseltamivir capsule of drank).

Wat kunt u er zelf aan doen?

Normaliter is uitzieken voor griep de beste remedie. De klachten kunnen soms verzacht worden door het gebruik van paracetamol, ibuprofen of een niet-steroïde ontstekingsremmer (NSAID). Het is aan te raden in ieder geval veel te drinken en inspanning te vermijden. Indien u zwaardere ziekteverschijnselen heeft dan de normale griepverschijnselen kan er voor de huisarts reden zijn om een antiviraal middel voor te schrijven (zanamavir inhalatiepoeder, oseltamivir capsule of drank).

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Zorg in het griepseizoen dat u goed bent uitgerust. Ga op tijd naar bed en werk u niet over de kop. Hoe beter uw conditie, des te groter is uw weerstand tegen een eventuele infectie.

Dicht bij mensen met griep is de virusconcentratie het grootst. Let op dat iemand met griep niet in uw gezicht hoest, komt niet te dicht in de buurt, en was uw handen goed na contact met een grieppatiënt.

Er bestaat de mogelijkheid om elk jaar tegen de griep te worden ingeënt (vaccinatie). Bij 70 tot 80% van de mensen leidt dit er toe dat men geen griep krijgt of - als men toch griep krijgt - dat deze veel minder hevig verloopt. Bij ouderen ligt dit percentage lager, namelijk tussen de 30 en 70%. De grootste winst van de griepprik zit in de vermindering van kans op complicaties: deze neemt voor iedereen met 70 tot 80% af. Valt u binnen één of meer risicogroepen, dan wordt de griepprik vergoed. Zo niet, dan kunt u voor eigen rekening een griepprik krijgen.

Bijverschijnselen zijn zeldzaam. Soms ontstaat een wat rode pijnlijke plek op de injectieplaats die een paar dagen kan aanhouden. Soms is er een aantal dagen een wat hangerig gevoel. Mensen met een allergie voor kippeneiwit kunnen geen griepprik krijgen, omdat deze kippeneiwit bevat. U kunt meer over deze allergie lezen in de dokterdokter.nl folder 'Allergie voor kippenei en/of soja'. Als u vermoedt dat u allergisch bent voor kippeneiwit kunt u zich laten testen via de huisarts.

De prik beschermt gedurende een jaar en moet dus steeds worden herhaald. Dit komt onder andere omdat het influenzavirus steeds verandert. Kinderen onder de 6 jaar krijgen de eerste keer twee prikken met een tussenpoos van vier weken. Om ernstige griepverschijnselen te voorkomen kan de huisarts in bepaalde gevallen beslissen om voordat een griepepidemie uitbreekt een antiviraal middel voor te schrijven (zanamavir inhalatiepoeder, oseltamivir capsule of drank).

In samenwerking met

Drs. P.A.J. Meulenbroek (auteur) R.H. Jamin (consulent) Drs. M.C.P.J. Verpalen (consulent)

Bronnen

  • NHG Standaard Influenza en influenzavaccinatie. Nederlands Huisartsen Genootschap, Utrecht
  • Lisdonk van de EH, Bosch van den SJHM, Lagro-Janssen ALM, Schers HJ. Ziekten in de huisartsenpraktijk vijfde druk  2008.  Reed Business, Amsterdam.

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd