Genitale wratten

Wat zijn genitale wratten?

Genitale wratten zijn wratten die zich bevinden op huid en slijmvliezen van anus en/of geslachtsorgaan. Genitale wratten komen vaak voor, per jaar wordt in Nederland de diagnose ongeveer 25.000 keer gesteld. De aandoening komt bij mannen en vrouwen even vaak voor en wordt het vaakst gezien bij mensen tussen de twintig en dertig jaar.

Symptomen genitale wratten

Genitale wratten hebben een rozerode tot bruine kleur en een bloemkoolachtig uiterlijk. De wratten zijn 1 tot 5 mm groot en bevinden zich bij de vrouw meestal op de schaamlippen, in de schede of op de baarmoedermond. Bij de man op de voorhuid, de eikel, het eikelriempje, de penisschacht of de balzak. Soms kunnen genitale wratten klachten geven als pijn, jeuk of branderigheid bij plassen, stoelgang of gemeenschap.

Hoe ontstaan genitale wratten?

Genitale wratten worden door geslachtsverkeer overgedragen en behoren dus ook tot de SOA’s, wat betekent Seksueel Overdraagbare Aandoeningen. De wratten worden veroorzaakt door een virus, het zogenaamde humane papillomavirus.

Het virus komt naar binnen via kleine wondjes die tijdens de gemeenschap kunnen ontstaan. De plekken waar meestal wondjes tijdens de gemeenschap ontstaan zijn ook de plekken waar genitale wratten voorkomen: bij de vrouw ter plaatse van de ingang van de schede, aan de anuszijde, en bij de man ter plaatse van het eikelriempje. De besmettelijkheid is ongeveer zestig procent en wordt minder naarmate de wratten ouder zijn (een jaar). De tijd tussen de besmetting en het krijgen van de wratten (de zogenaamde incubatietijd) is gemiddeld drie maanden.

Enkele ondersoorten van het humane papillomavirus hebben een relatie met het op latere leeftijd krijgen van baarmoederhalskanker. Dit komt niet vaak voor en wordt gecontroleerd via het zogenaamde bevolkingsonderzoek: elke vrouw tussen de dertig en zestig jaar krijgt om de vijf jaar een oproep voor een uitstrijkje bij de huisarts.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De aandoening is onschuldig en neigt tot spontane genezing: dertig procent van de wratten verdwijnt spontaan binnen 6 maanden en 66 procent verdwijnt binnen 2 jaar. Als u de plekjes lelijk vindt of als u de plekjes erg onprettig vindt, dan is behandeling mogelijk. Na succesvolle behandeling van de wratten kan het virus toch achterblijven in het lichaam, en het is dus mogelijk dat de plekjes daardoor ooit terugkomen. Aangezien genitale wratjes seksueel overdraagbaar zijn, is het van belang uw seksuele partner(s) in te lichten, zodat deze kan beslissen of hij of zij verdere informatie of onderzoek wil.

Wanneer naar de huisarts?

Als u de plekjes lelijk vindt of als u de plekjes erg onprettig vindt, dan is het verstandig de huisarts te raadplegen. Deze zal u een aantal vragen, onder andere over uw seksuele leven, stellen en de door u ontdekte plekjes bekijken. De huisarts zal mogelijk het gehele gebied van de anus en het geslachtsdeel willen bekijken om te zien of er nog meer wratjes aanwezig zijn. Wanneer er klachten in de schede zijn dan zal de huisarts een gynaecologisch onderzoek verrichten met behulp van een speculum. Afhankelijk van uw klachten en uw seksuele leven kan de huisarts beslissen om verder onderzoek te verrichten naar andere seksueel overdraagbare aandoeningen, zoals AIDS, hepatitis, syfilis, gonorroe of chlamydia.De huisarts heeft verschillende behandelingsmogelijkheden voor de wratjes tot zijn/haar beschikking:

  • aanstippen met een etsende vloeistof (podofylline) door u zelf of door de huisarts (met een sterkere vloeistof)
  • weghalen met een snijbrandertje (elektro-kauterisator)
  • aanstippen met stikstof (bevriezen)
  • andere mogelijkheden kunnen zijn: een crème of vloeistof aanbrengen, zoals trichloorazijnzuur, imiquimod en 5-fluorouracil.

Behandeling door de huisarts is in zestig tot tachtig procent van de gevallen succesvol. Indien één of meer bovengenoemde behandelingen niet werkzaam zijn dan zal de huisarts u naar de specialist verwijzen. Ook kan hij of zij hiertoe besluiten als de grootte of de locatie van de aandoening zodanig is dat specialistisch ingrijpen noodzakelijk is. Specialistische behandelingen kunnen zijn: chirurgisch ingrijpen, laserbehandeling of behandeling met een geneesmiddel tegen virussen, genaamd interferon.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Er is, zonder bezoek aan de huisarts, niets wat u zelf kunt doen om de plekken te doen verdwijnen. Om hygiënische reden en om de kans op besmetting te voorkomen moet u er zo min mogelijk met uw handen aan komen. Condooms beperken de kans op het krijgen van genitale wratten. De bescherning is geen 100%.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

De genitale wrat is een seksueel overdraagbare aandoening. De kans op een seksueel overdraagbare aandoening is over het algemeen groter bij een nieuwe seksuele partner of bij wisselende seksuele contacten. Het gebruik van het condoom verlaagt deze kans.

In samenwerking met

Drs. F. Quispel (auteur) Drs. A.M. Slappendel (consulent) Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Leusden HAIM van, red. Diagnostisch kompas 1999/2000. Commissie Aanvullende Diagnostiek van het College voor Zorgverzekeringen. 2e dr. 1999
  • NHG Standaard het SOA consult
  • Eekhof JAH,Knuistigh Neven A, Opstelten W. Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk zesde druk 2013. Reed business education, Amsterdam
  • www.soaaids.nl

Pagina laatst aangepast op 5 juli 2019


Gerelateerd