Gele koorts

Wat is gele koorts?

Gele koorts is een virus infectie, die verspreid wordt door bepaalde muggen. Het behoort tot de groep van de virale hemorragische koortsen. De ziekte komt alleen voor in tropisch Afrika en het Amazonegebied. Na besmetting, door een beet van een geïnfecteerde mug, wordt ongeveer 1 op de 5 mensen ziek. Het begin van de ziekte is 3-6 dagen na de muggenbeet. Per jaar komen er wereldwijd  200.000 ziektegevallen voor, waarvan 90% in Afrika. Ongeveer 30.000 mensen overlijden jaarlijks aan de ziekte. In Nederland is er in de afgelopen 10 jaar geen enkel geval van gele koorts bekend. Het ziektebeeld kan variëren van een lichte griep tot een ernstige, dodelijk verlopende infectie van lever en nieren.

Symptomen van gele koorts

Na een beet met een besmette mug ontwikkelt ongeveer 20% van de mensen de ziekte gele koorts. De klachten kunnen sterk verschillen. De ziekte begint met hoge koorts, rillingen, misselijkheid en spierpijnen. De huid en het oogwit kunnen geel zijn. Dit duurt meestal enkele dagen. Bij de meeste mensen treedt vervolgens het herstel op. Bij ongeveer 20% ontwikkelt de ziekte zich ernstiger. De koorts stijgt, er kan bloederig braken en diarree zijn. In het ernstigste geval kunnen er bloedingen uit alle lichaamsopeningen optreden. 20 Tot 50 % van de mensen met deze ernstige klachten overlijdt. Vooral bij kinderen en ouderen is het verloop van de infectie ernstiger.

Hoe ontstaat gele koorts?

Gele koorts wordt veroorzaakt door een virus. Het reservoir van dit virus zijn vooral apen in de oerwoudgebieden. Het virus kan alleen overgedragen worden door een bepaalde mug. In gebieden waar deze mug niet leeft, komt de ziekte niet voor. Het virus kan zich vermenigvuldigen in het lichaam van de mug en wordt via speeksel tijdens het steken overgedragen op mensen. Een doorgemaakte infectie geeft een levenslange immuniteit.

Is het ernstig wat kunt u verwachten?

De meeste mensen zullen na een besmetting met het gele koorts virus niet ziek worden of slechts een griepachtig beeld hebben. Maar bij 3-20% van de mensen heeft de ziekte een dodelijk beloop door ernstige bloedingen die ontstaan. Er bestaat geen behandeling gericht tegen het virus. Met symptoombestrijding kan geprobeerd worden de lichamelijke functies zo goed mogelijk in stand te houden. Het kan bijvoorbeeld gaan om bloedtransfusies en antibiotica tegen secundaire infecties. Helaas blijken deze maatregelen vaak onvoldoende in het ernstige stadium van de ziekte.

Wanneer naar de huisarts?

In de afgelopen 10 jaar zijn er in Nederland geen gevallen van gele koorts geconstateerd. Klachten ontstaan meestal tijdens de reis. Het is aan te raden bij hoge koorts tijdens de reis altijd een dokter te consulteren. De behandelmogelijkheden bij gele koorts zijn beperkt, maar er zijn verschillende andere tropische ziekten, die zich manifesteren met koorts, die wel goed behandeld kunnen worden.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Mocht u de ziekte gele koorts hebben dan is er weinig dat u zelf kunt doen om het beloop te beïnvloeden. Bezoek in ieder geval een dokter. Zorg verder voor voldoende drinken en gebruik ORS bij diarree.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen?

Wanneer u van plan bent te reizen naar een land waar gele koorts voorkomt, laat u dan vaccineren. Voor een aantal landen is dit zelfs verplicht. Het vaccin geeft een levenslange bescherming. Het vaccin bevat een levend verzwakt virus.  Dit betekent dat dit vaccin niet bij iedereen toegediend mag worden. Bij ziekten of medicijnen die de afweer onderdrukken kan het vaccin ernstige complicaties geven. Ook is het aan te raden tijdens uw reizen antimuggen-maatregelen te nemen. Deze zijn niet alleen zinvol bij het voorkomen van gele koorts maar ook voor verschillende andere ziekten, zoals malaria en dengue. De belangrijkste maatregelen zijn het gebruik van antimuggensmeersels (DEET), weinig onbedekt huidoppervlakte en het slapen onder een klamboe.

In samenwerking met

Wim van Donselaar,reizigersgeneeskundige

Wetenschappelijke verantwoording

  • WHO
  • RIVM
  • AML van Gompel,GJB Sonder, Reizen en ziekte , tweede herziene druk 2010, Bohn-Stafleu- van Loghum

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019


Gerelateerd