Foliumzuurgebruik voor en tijdens de zwangerschap

Aandoening 3 april 2016

Wat is foliumzuur?

Foliumzuur (vitamine B11) is een vitamine uit de groep van de B-vitamines. Het is belangrijk voor een goede werking van het lichaam en voor de aanmaak van rode en witte bloedcellen. Verder is het erg belangrijk bij de vroege ontwikkeling van het ongeboren kind. Het voor in verschillende voedingsmiddelen, zoals: groene groenten, brood, lever, fruit en aardappelen.

Wanneer u gezond en gevarieerd eet, krijgt u onder normale omstandigheden voldoende foliumzuur binnen. Maar tijdens de zwangerschap is de behoefte aan foliumzuur groter. Extra foliumzuur helpt dan om de kans op aangeboren afwijkingen kleiner te maken.

Het best is daarom bij een zwangerschapswens direct te beginnen met het dagelijks slikken van een foliumzuurtabletje.

Waarom wordt extra foliumzuur geadviseerd?

In de eerste weken van de zwangerschap wordt in het embryo een belangrijke structuur gevormd: de neuraalbuis. Deze structuur groeit later uit tot het ruggenmerg en de hersenen. Een tekort aan foliumzuur kan ertoe leiden, dat de neuraalbuis van het embryo zich niet goed ontwikkelt. Dit kan tot aangeboren afwijkingen leiden.

De bekendste daarvan is het open ruggetje (spina bifida), andere aangeboren afwijkingen die hierdoor kunnen ontstaan zijn: hartafwijkingen,afwijkingen aan de armen of benen en gespleten lip en/of gehemelte.

Extra foliumzuur tijdens de zwangerschap maakt de kans op deze afwijkingen kleiner, maar kan ze niet uitsluiten.

Hoe luidt het advies precies?

Extra foliumzuur wordt geadviseerd aan alle vrouwen met een zwangerschapswens. Dagelijks 1 tablet van 0,5 mg tot de elfde week van de zwangerschap is voldoende.

Vrouwen die eerder een kindje hebben gekregen met bijvoorbeeld een open ruggetje of een open hoofdje, wordt geadviseerd dagelijks een tabletje met 5 mg foliumzuur te slikken. Overleg dit van te voren met uw huisarts.

Hoe kunt u het advies het beste opvolgen?

Vier weken voordat u stopt met voorbehoedsmiddelen, begint u met het slikken van foliumzuur. Het maakt daarbij niet uit welk voorbehoedsmiddel u gebruikt.

Op het moment dat u tien weken zwanger bent, heeft u geen extra foliumzuur meer nodig. U kunt dan stoppen met het slikken van de tabletjes.

Wanneer u na het stoppen met de voorbehoedsmiddelen niet direct zwanger wordt, kunt u gewoon doorgaan met het slikken van de foliumzuurtabletten.
Het extra foliumzuur is niet schadelijk voor u en uw kind.

In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke – van Eijck (auteur)
Prof. Dr. T.K.A.B. Eskes (consulent)
Dr. K. Boer (consulent)

Bronnen

  • Obstetrie en Gynaecologie. Redactie Heineman prof. dr. M.J. Maarssen, Elsevier Bunge 1999.
  • Schrander-Stumpel dr. C.T.R.M., Nijs Bik H de, Wils K. Klinische genetica (5): Preconceptiezorg, een taak voor de huisarts? Patient Care juli 2000: 29-34.
  • Nijhuis prof. dr. JG. Compendium prenatale zorg. Derde druk. Maarssen, Elsevier Gezondheidszorg 2001.
  • NHG Standaard: Zwangerschap en kraamperiode
  • Het Farmacotherapeutisch Kompas
  • Het Voedingscentrum